ผมเล่าเรื่องชีวิตยามสมองเสื่อมของสาวน้อยเป็นระยะๆ (๑) (๒) (๓) (๔) (๕) (๖) (๗) (๘) (๙) (๑๐) (๑๑) (๑๒) ๑๓ ๑๔ ๑๕ ๑๖ ๑๗ (๑๘) (๑๙) (๒๐) (๒๑) (๒๒) (๒๓) (๒๔) (๒๕) (๒๖) (๒๗) ๒๘ ๒๙ ๓๐ ๓๑ ๓๒ ๓๓ ๓๔ ๓๕ (๓๖) (๓๗) (๓๘) (๓๙) (๔๐) (๔๑) (๔๒) (๔๓) (๔๔) (๔๕) (๔๖) (๔๗) (๔๘) (๔๙) (๕๐) (๕๑) (๕๒) (๕๓) (๕๔) (๕๕) (๕๖) (๕๗) (๕๘) (๕๙) (๖๐) (๖๑) (๖๒) (๖๓) (๖๔) เพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้ประสบการณ์กับท่านผู้อื่นที่ต้องเผชิญสภาพคล้ายๆ กัน ที่นับวันจะมีจำนวนมากขึ้น
การฟื้นฟูสภาพที่ศูนย์วิทยาการเวชศาสตร์ผู้สูงอายุศิริราช สมุทรสาคร
ต้อง (มุทิตา พานิช) ลูกสาวคนที่ ๒ ไปดูแลแม่แทนชมพู่ (care giver) ระหว่างวันที่ ๓๐ ธันวาคม ๒๕๖๘ - ๖ มกราคม ๒๕๖๙ เพื่อให้ชมพู่ได้พักยาว หลังจากดูแลคุณยายตั้งแต่เริ่มเข้าศูนย์ฯ เมื่อวันที่ ๒๗ พฤศจิกายน ๒๕๖๘
เช้าวันที่ ๑ มกราคม ๒๕๖๙ ผมก็ได้ข่าวดีจากต้อง ด้วยรูปที่บอกว่าแม่ตื่นและนอนดูทีวีตั้งแต่เช้า บอกผมว่า care giver ตัวแทน ที่เป็นมหาบัณฑิตมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด และบัณฑิตมหาวิทยาลัยโอซาก้า สาขา Data Science ทำหน้าที่ได้ดีกว่า care giver ที่จบ ม.๖ แล้วฝึก ๖ เดือน อย่างเทียบกันไม่ติด นี่คือความเป็นจริงที่เราต้องยอมรับ
เป้าหมายของการเข้ารับการดูแลที่ศูนย์ของครอบครัวของหมออมรา คือให้เธอได้ฟื้นความระลึกรู้ (consciousness) ฟื้นทักษะการกินอาหาร คือสามารถเคี้ยวและกลืนอาหารได้เหมือนก่อนวันที่ ๑๑ พฤศจิกายน ๒๕๖๘ รวมทั้งสามารถดูดน้ำจากหลอดและกลืนได้ โดยไม่สำลัก และสามารถลุกจากท่านั่งสู่ท่ายืนได้โดยมีคนช่วยพยุง และเดินได้โดยมีคนพยุง
ต้องเฝ้าถึงค่ำวันที่ ๖ ชมพู่ก็กลับมาดูแลต่อ ตั้งแต่วันที่ ๓๐ ธันวาคม ๒๕๖๘ - ๑๑ มกราคม ๒๕๖๙ ยังมีปัญหาท้องเดิน และไม่ค่อยตื่น
๑๑ มกราคม ๒๕๖๙
ต้องไปเยี่ยมแต่เช้าและส่งรายงานดังนี้
0840 กายภาพบำบัดจับนั่งบนเตียง แม่ สะลึมสะลือ แต่พยักหน้าตอบได้ ลืมตาบางครั้ง แวบเดียว
BP @0915 114/73
1000 116/60,
หมอใช้ค้อนเคาะข้อศอก เข่า ดู reflect -> ตอบสนองดี
หมอแจ้งผลเลือด WBC สูงนิดหน่อย แต่ตอนนี้แม่ไม่มีไข้ BP ดี ปัสสาวะอุจจาระตรวจไม่พบเชื้อ ถ่ายน้อยครั้งลง แนวโน้มดีขึ้น ขอดูอาการอีกหน่อย
1015 สังเกตเท้าแม่สีออกม่วงๆ จับดู เท้าเย็น เลยนวด+ใส่ถุงเท้า บอกชมพู่ให้คอยสังเกต ถ้ามือหรือเท้าเย็นให้นวดจนอุ่นขึ้นแล้วใส่ถุงเท้าหรือห่มผ้า
1030 เช็คแพมเพอร์ส มีแต่ฉี่ เปลี่ยน
1115 กายภาพบำบัดมานวดรอบริมฝีปาก, ใบหน้า พยายามเรียกปลุก แม่ไม่ค่อยยอมลืมตา แต่พยักหน้าได้
1200 ถ่ายเยอะมากเกือบล้น เป็นเนื้อมากขึ้นแต่ยังไม่เป็นก้อน เปลี่ยนแพมเพอร์ส
1340 BP 118/62
โดยรวมยังหลับมาก แต่เรียกก็พอรู้ตัว มีปฏิกิริยาเป็นวูบๆ ถ่ายความถี่น้อยลง
บอกว่าพรุ่งนี้พ่อจะมาหา แม่เบิกตา ขยับปากเหมือนจะว่า เหรอ
๑๒ มกราคม ๒๕๖๙
ผมไปเยี่ยม ๑๒ - ๑๔ น. นอนหลับ ไม่ค่อยยอมตื่น เมื่อเรียกลืมตาแบบตื่นนิดๆ ไม่พยักหน้า อึครั้งแรกของวันตอน ๑๓.๓๐ น. ไม่เป็นน้ำแล้ว
คุณหมอพิรญาณ์ แพทย์ใช้ทุนปีที่ ๒ อยู่ที่ศูนย์ จบแพทย์ศิริราชรุ่น ๑๒๙ เข้ามาติดตามอาการ ได้คุยกัน ผมจึงทราบว่าทางหมอเขามีการตรวจและพบร่องรอยของการติดเชื้อในทางเดินอาหาร คือจำนวนเม็ดเลือดขาวในเลือดเพิ่มขึ้น ผมเอ่ยเรื่อง Clostidium difficile associated diarrhea ที่ได้ยินมาจาก อาจารย์ ผู้เชี่ยวชาญโรคทางเดินอาหารของ มทส. ที่เพิ่งจบการฝึกอบรมมาจากศิริราช คุณหมอบอกว่า ได้เอาอุจจาระไปเพาะเชื้อ C difficile ๒ ครั้ง และตรวจ toxin ด้วย ผลลบทั้งหมด อย่างไรก็ตาม ตอนนี้เรื่องท้องเดินดีขึ้นแล้ว
จากวันที่ ๑๑ พฤศจิกายน ถึง ๑๒ มกราคม เป็นเวลา ๒ เดือน ที่เธอเป็นโรค aspiration pneumonia ต้องเข้ารับการดูแลใน ไอซียู เมื่อหมอจะให้ออกจากโรงพยาบาล ผมและลูกๆ ต้องการให้เธอพ้นจากสภาพผู้ป่วยติดเตียง จึงไปรับการฟื้นฟูที่ศูนย์ วิทยาการเวชศาสตร์ผู้สูงอายุศิริราช ที่สมุทรสาคร ตั้งแต่วันที่ ๒๗ พฤศจิกายน ๒๕๖๘ เป็นต้นมา ตอนแรกคิดว่าน่าจะใช้เวลาฟื้นฟูราวๆ ๓ สัปดาห์ เวลาผ่านมากว่า ๖ สัปดาห์ อาการยังคล้ายๆ เดิม มีสภาพพระศุกร์เข้าพระเสาร์แทรก ที่เตือนเราว่า โอกาสฟื้นสภาพให้เหมือนก่อนวันที่ ๑๑ พฤศจิกายน ๒๕๖๘ น่าจะมีไม่มาก แต่เราก็ยังหวัง
๑๕ มกราคม ๒๕๖๙
ผมไปเยี่ยมพร้อมกับคุณเปา (ปิยาภรณ์ มัณฑะจิตร) ผู้จัดการมูลนิธิสยามกัมมาจล ไปถึงเวลาราวๆ ๑๐.๓๐ น. เธอนอนหลับ ปลุกไม่ตื่น เจ้าหน้าที่มาเอาตัวขึ้นรถเข็นไปชั่งน้ำหนักก็ไม่ตื่น คือนั่งรถเข็นทั้งๆ หลับ โดยเจ้าหน้าที่เขามีวิธีเอาสายรัดไว้กับรถเข็น (ดูรูป)
ผมเล่าเรื่องอาการของหมออมราให้คุณเปาฟังอย่างไรเธอก็ไม่เข้าใจ ต้องไปเห็นด้วยตาตนเอง และผมอธิบายเสริม จึงเข้าใจเรื่องที่หมออมราลืมทักษะการเคี้ยวอาหารและการกลืน รวมทั้งทักษะการยืน และเดิน
๑๙ มกราคม ๒๕๖๙
ผมไปเยี่ยมตอนบ่ายโมง เธอตื่นดี นักกิจกรรมบำบัดมาฝึกการกลืน เธอกลืนเกร็ดน้ำแข็งเล็กๆ ได้
๒๔ มกราคม ๒๕๖๙ (เสาร์)
ต้องกับผมไปเยี่ยมตั้งแต่ ๗ น. เพื่อไปดูกิจกรรมตอนเช้า ตอน ๘ น. เศษ นักกิจกรรมบำบัดกับผู้ช่วยมายกแขน งอแขน หยิบลูกบอลล์มือขวา ย้ายมามือซ้าย แล้วมือซ้ายปล่อยลงถัง เพื่อฝึกกล้ามเนื้อมือ ทั้งหมดนั้นเธอทำเพราะนักกิจกรรมบำบัดช่วยประมาณร้อยละ ๙๐ โดยระหว่างนั้นเธอหลับ
๙ น. นักกายภาพบำบัด ๒ คนมาให้ทำกิจกรรมยกแขนยกขา นั่ง และออกไปเดินอยู่ภายในตัวอาคาร D เธอเดินได้โดยมีคนช่วยพยุงยกผ้าถุงด้านหลัง ช่วงนี้ตื่นดีขึ้น กลับมานั่งดูทีวี ดูได้สักครู่ก็หลับ
ผมออกไปเดินดูบริเวณอาคาร D ที่มีห้องผู้ป่วย ๒๐ ห้อง ลักษณะห้องเหมือนกันหมด มีห้องว่างสองสามห้อง ช่วงนั้นเจ้าหน้าที่กำลังส่งเวรกัน ผู้ช่วยพยาบาลชื่อยุวดี จึงมาถามว่าเดินหาอะไร และตามมาคุยด้วยที่ห้อง ได้มีโอกาสซักถามลักษณะบริการ และได้ทราบว่า ผู้ป่วยชั้นนี้อยู่ได้นานที่สุด ๓ เดือน ซึ่งตอนนี้หมออมราอยู่นานเกือบ ๒ เดือนแล้ว (มาวันแรก ๒๗ พฤศจิกายน ๒๕๖๘)
ต่อมาคุณเขมรัตน์ พยาบาลประจำการ (ปริญญาโท) ลูกศิษย์ของ ศ. ดร. บุญทิพย์ สิริธรังศรี มสธ. มารายงานตัว และพาไปชมชั้นบน (ชั้น ๓) คืออาคาร E ซึ่งเป็นศูนย์ดูแลฟื้นฟูผู้ป่วยระยะยาว (Siriraj Extended Intermediate Care – SiEIMC – 034-484100, 034-484117) ที่ลักษณะห้องเหมือนชั้น ๒ ที่หมออมราพักอยู่ แต่บริการต่างกัน คือการดูแลเชิงฟื้นฟูน้อยกว่า และจะมีคนเฝ้าหรือไม่ก็ได้ มีการจัดการคนละระบบกับ SiIMC ที่หมออมราพัก คือมีลักษณะเป็นบริการเอกชน เบิกอะไรไม่ได้เลย ค่าบริการเดือนละ ๖ หมื่นบาท ในขณะที่ SiIMC ที่หมออมราพักอยู่ เราเบิกค่าใช้จ่ายส่วนหนึ่งจากกรมบัญชีกลางในฐานะข้าราชการบำนาญ และส่วนที่เหลือลดครึ่งจากสิทธิศิษย์เก่าศิริราช เราจ่ายค่าบริการเองเดือนละไม่ถึง ๔ หมื่นบาท
ผมโทรศัพท์ไปปรึกษาอาจารย์ยี้ วราลักษณ์ ศรีนนท์ประเสริฐ หัวหน้าหน่วยเวชศาสตร์ผู้สูงอายุ ศิริราช เรื่องความก้าวหน้าในการฟื้นฟูสภาพให้หมออมรา การหาทางให้ตื่นมากขึ้น เพื่อจะได้มีการบำบัดฟื้นฟูจริงจังขึ้น รวมทั้งโอกาสที่จะอยู่รับบริการ Intermediate Care ยาวกว่า ๓ เดือน ผมได้ความรู้มากในวันนี้ รวมทั้งต้องและชมพู่ก็ได้ฟังคำแนะนำด้วย
วันอาทิตย์ที่ ๒๕ มกราคม ๒๕๖๙
นพ. วิชัย นายกสมาคมศิษย์เก่าแพทย์ มอ. (ชื่อใหม่ นพวิทย์ คณาวงศ์พัฒน์) ไปเยี่ยม เอารังนกนางแอ่นไปฝาก
๓๑ มกราคม ๒๕๖๙
ผมไปเยี่ยมตอนบ่ายโมง เธอหลับ เรียกไม่ยอมตื่น
วิจารณ์ พานิช
๓๑ ม.ค. ๖๙
รูปอมรา
1 ข่าวดีเช้าวันที่ ๑ มกราคม ๒๕๖๙ เธอตื่นและดูทีวี
2 ๒ ม.ค. ๖๙ ศ. นพ. วิชัย ไปเยี่ยม
3 ๓ ม.ค.
4 อุ้มขึ้นนั่งรถเข็นก็ยังหลับ ๑๕ ม.ค.
5 นั่งรถเข็นชั่วน้ำหนักก็หลับ
6 ตื่นดี ๑๘ ม.ค. ๖๙
7 ๑๘ ม.ค. ๖๙
8 นักกิจกรรมบำบัดมาฝึกการกลืนn๑๙ ม.ค.
9 ไปฝึกเดินที่หน่วยกายภาพบำบัด ๒๐ ม.ค.
10 ฝึกเดินวันที่ ๒๓ ม.ค.
11 ฝึกมือ
12 ฝึกเดินวันที่ ๒๔ ม.ค.
