ผมเล่าเรื่องชีวิตยามสมองเสื่อมของสาวน้อยเป็นระยะๆ (๑) (๒) (๓) (๔) (๕) (๖) (๗) (๘) (๙) (๑๐) (๑๑) (๑๒) ๑๓ ๑๔ ๑๕ ๑๖ ๑๗ (๑๘) (๑๙) (๒๐) (๒๑) (๒๒) (๒๓) (๒๔) (๒๕) (๒๖) (๒๗) ๒๘ ๒๙ ๓๐ ๓๑ ๓๒ ๓๓ ๓๔ ๓๕ (๓๖) (๓๗) (๓๘) (๓๙) (๔๐) (๔๑) (๔๒) (๔๓) (๔๔) (๔๕) (๔๖) (๔๗) (๔๘) (๔๙) (๕๐) (๕๑) (๕๒) (๕๓) (๕๔) (๕๕) (๕๖) (๕๗) (๕๘) (๕๙) (๖๐) (๖๑) (๖๒) (๖๓) เพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้ประสบการณ์กับท่านผู้อื่นที่ต้องเผชิญสภาพคล้ายๆ กัน ที่นับวันจะมีจำนวนมากขึ้น
ติดหวัด และปอดอักเสบรุนแรง เข้ารักษาตัวใน ๒ โรงพยาบาล
ช่วงวันที่ ๓ - ๑๐ พฤศจิกายน ๒๕๖๘ ผมไปติดหวัดมาจากจังหวัดน่าน มีน้ำมูกและเสมหะมาก ซื้อยา Amoxaclavu มากินค่อยๆ ทุเลา โดยผมประมาทที่ไม่แยกห้องนอนกับเธอ และหลงคิดว่าเธอมีภูมิคุ้มกันดีมากที่ไม่ติดหวัดจากผม
วันที่ ๑๐ เธอเริ่มมีอาการไอแห้งๆ ห่างๆ กัน เช้าวันที่ ๑๑ ชมพู่พบว่าเธอมีไข้ต่ำ ไม่ยอมใส่ฟันปลอม กินอาหารเช้าได้เพียงนิดหน่อย ดื่มน้ำได้น้อย จนตกเย็น ๑๖ น. ผมเห็นว่าเธอนอนตลอด ตอนเที่ยงไม่ได้กินข้าว และแทบไม่ได้ดื่มน้ำ ปลุกก็ไม่ตื่น จึงตัดสินใจเรียกรถฉุกเฉิน 1669 พาไปศูนย์การแพทย์ปัญญานันทะภิกขุใกล้บ้าน ได้เรียนรู้ประสบการณ์การใช้รถฉุกเฉิน 1669 การไปห้องฉุกเฉินที่โรงพยาบาลรัฐ ทักษะและท่าทีของหมอรุ่นใหม่ และวัฒนธรรมการทำงานของพยาบาลในยุคปัจจุบันของโรงพยาบาลโรงเรียนแพทย์แห่งหนึ่ง เป็นประสบการณ์ตรงที่ได้จากความยากลำบากของตนเอง และของคนที่เรารักและห่วงใย
เข้าโรงพยาบาล
เวลาราวๆ ห้าทุ่ม เธอก็ได้รับการรับไว้ดูแลที่ห้องแยกชั้น ๑๔ ศูนย์การแพทย์ปัญญานันทะภิกขุ มศว. เพราะเอ็กซเรย์ปอด พบฝ้ารุนแรงมากที่ปอดขวากลีบบน เขาสงสัยว่าจะมีการติดเชื้อวัณโรคด้วย ผมได้มีโอกาสไปเห็นสภาพของหอผู้ป่วยรวม ที่มีห้องแยกหลายห้อง ชั้น ๑๔ นี้จริงๆ แล้วเป็นหอผู้ป่วยอายรกรรมชาย แต่ยังพอมีที่ว่าง ในขณะหออายุรกรรมหญิงเต็มหมด
กว่าจะเรียกรถ Bolt กลับบ้านได้ ผมกลับถึงบ้านเกือบสองยาม และเข้านอนหลังสองยาม แปลกมากที่ผมหลับได้ตามปกติ
๑๒ พฤศจิกายน ๒๕๖๘
รุ่งขึ้นเช้าผมไปเยี่ยมเธอตั้งแต่เช้า ด้วยเป้าหมายขอย้ายโรงพยาบาล ไปที่ศิริราช โดยผมโทรศัพท์ไปปรึกษา รศ. ยงชัย นิละนนท์ หมอประจำตัวเธอตั้งแต่เช้า และได้รับคำแนะนำให้ย้ายไปที่ศิริราช โดยท่านช่วยจัดการหาเตียงให้ โชคดีจริงๆ ที่เมื่อเดินเข้าไปในโรงพยาบาลศูนย์การแพทย์ปัญญานันทะภิกขุ ก็สวนกับหนุ่มน้อยท่านหนึ่งที่ท่านทักผมว่ามาทำอะไร โดยท่านแนะนำตัวว่าเป็นผู้อำนวยการโรงพยาบาลนี้ เพิ่งมารับหน้าที่ได้ ๓ เดือน ชื่อ ผศ. นพ. วรพล อร่ามรัศมีกุล เมื่อผมเล่าเรื่องความต้องการให้ช่วยจัดการให้หมออมราย้ายโรงพยาบาล ท่านก็จัดการให้อย่างดี โดยให้เจ้าหน้าที่ติดต่อกับทีมงานของ อ. หมอยงชัย นัดแนะการย้าย โดยท่านให้รถพยาบาลของศูนย์การแพทย์ปัญญานันทะฯ ไปส่ง โดยตั้มลูกชายของผมนั่งไปในรถด้วย
ท่าน ผอ. อ. หมอวรพล พาผมไปที่หอผู้ป่วยชั้น ๑๔ ไปคุยกับหมอที่ดูแล พบว่าเขาเอ็กซเรย์ปอดซ้ำในตอนเช้า พบว่าปอดแย่กว่าเดิม การอักเสบลามลงไปที่ด้านล่างของปอดขวา และอาการทั่วไปก็เลวลงด้วย
เข้ารับการบำบัดรักษาที่ ICU ผู้ป่วยหลอดเลือดสมอง โรงพยาบาลศิริราช
เวลาก่อนเที่ยง วันที่ ๑๒ ธันวาคม หมออมราก็ได้รับการรักษาที่หอผู้ป่วยหลอดเลือดสมอง ตึกอัษฎางค์ ชั้น ๑ ผมไปทันเห็นคุณภาพการปฏิบัติดูแลผู้ป่วยชั้นเยี่ยม ที่การดูดเสมหะในคอ ในจมูก และการจัดการให้ปอดขยาย ผมนึกในใจว่า นี่คือตัวอย่างการดูแลผู้ป่วย ไม่ใช่ดูแลโรค ผมสบายใจ ว่าได้จัดการให้เธอได้รับการดูแลอย่างดีที่สุดแล้ว
๑๓ พฤศจิกายน ๒๕๖๘
ลูกชายไปเยี่ยมตอนใกล้เที่ยง และส่งข่าวว่าแม่อาการดีขึ้น
ผมไปเยี่ยมตอน ๑๗.๓๐ น. เธอลืมตา กระพริบตาแบบตื่นเต็มที่ ท่าทางตื่นตัว แต่ไม่หันมาเมื่อผมเรียก การหายใจและสัญญาณชีพต่างๆ ดี แต่ยังมีไข้และเสมหะมาก ผมโล่งใจว่าช่วงวิกฤติได้ผ่านไปแล้ว
๑๔ พฤศจิกายน ๒๕๖๘
ผมไปเยี่ยมตอนบ่าย ไม่มีไข้ แต่เสมหะยังมากและเหนียว
๑๖ พฤศจิกายน ๒๕๖๘ ย้ายห้องพัก
ตั้มไปเยี่ยมตอนเที่ยง ย้ายไปอยู่ห้อง ๗ อาการทรงๆ อย่างเดิม เจ้าหน้าที่แจ้งค่าใช้จ่าย ๑๒-๑๔ พ.ย. ค่าใช้จ่ายเต็ม ๔๔,๗๖๒.๒๕ บาท ส่วนที่ต้องจ่ายเพิ่มหลังเบิกกรมบัญชีกลาง และลด ๕๐% ในฐานะศิษย์เก่า ๔,๔๘๐.๗๕ บาท ตั้มจ่าย
๑๗ พฤศจิกายน ๒๕๖๘
ไปเยี่ยมตอนเย็น พบตั้ม ได้คุยกับหมอ และดูภาพเอ็กซเรย์ปอด ที่ดีขึ้นชัดเจน ให้อ็อกซิเจนทางจมูกในอัตราลดลง หายใจปกติดี เมื่อเรียกลืมตา แต่ไม่แสดงท่าทีตอบสนอง
๑๘ พฤศจิกายน ๒๕๖๘ ผื่นขึ้น แพ้ยา
ตอนบ่าย เภสัชกรของศิริราชโทรศัพท์มาถามประวัติการแพ้ยาหรือแพ้อย่างอื่น เพราะพบว่าเมื่อเย็นวานเธอเริ่มมีผื่นขึ้นตามตัว เช้าวันนี้มีมากขึ้น ตอบว่าไม่มีประวัติแพ้อะไรเลย ไปเยี่ยมตอน ๑๖ น. มีผื่นชัดเจนที่หน้าท้อง และหน้าอก ยาที่สงสัยเป็นยาปฏิชีวนะที่ให้ครบแล้ว คือ Ceftriaxone งดยาเมื่อวาน
ย้ายไปอยู่หอผู้ป่วยพิเศษ
๒๓ พฤศจิกายน ๒๕๖๘
ช่วงเช้า อ. หมอยงชัย โทรศัพท์มาบอกผมว่าจะย้ายไปอยู่หอผู้ป่วยชั้น ๑๐ ตึก ๗๒ ปี ตอนบ่ายผมไปเยี่ยมที่ห้อง ๗ Stroke Unit ตื่นดี รับรู้ว่ามีคนไปเยี่ยม แต่เสมหะมาก พยาบาลว่าจะย้ายตอนเย็นเมื่อมีญาติมาร่วมย้าย
ช่วงเย็น ผมกับต้องไปเยี่ยม ทำหน้าที่ญาติร่วมย้ายไปหอผู้ป่วย Stroke ชั้น ๑๐ ตึก ๗๒ ปี ย้ายราวๆ ๑๘ น. หลังจากนั้นแต้วกับใต้ไปเยี่ยมที่ห้อง ๑๐๐๗ ตึก ๗๒ ปี ผมคุยกับพยาบาล ปรารภความต้องการช่วยให้เธอฟื้นขี้นมากินอาหารและน้ำเองได้อย่างเดิม (ขณะนี้ให้อาหารทางสายยาง) เมื่อกลับบ้านก็มีชีวิตแบบเดิม คือ ออกไปเดินออกกำลังตอนเย็นได้ กินอาหารที่มีคนป้อนได้ ดูดและกลืนน้ำทางหลอดดูดได้ ตอนนี้ต้องฝีกให้ลุกขึ้นจากเตียงไปนั่ง ฝึกยืน และเดิน
เป็นช่วงฉุกเฉินของครอบครัวผม ในการหาทางช่วยให้เธอฟื้นสู่สภาพเดิม ไม่ใช่ฟื้นสู่สภาพติดเตียง พร้อมกับสภาพฉุกเฉินน้ำท่วมหาดใหญ่ ที่ผมมีกำหนดไปร่วมวันที่ ๒๘ - ๒๙ พฤศจิกายน และวันที่ ๑ ธันวาคม ตามด้วยกำหนดร่วมไปศึกษาดูงานประเทศจีน ๒ - ๑๑ ธันวาคม ของผม
๒๕ พฤศจิกายน ๒๕๖๘ รู้สึกตัวดีขึ้น
ผมไปเยี่ยมทั้งเมื่อวานและวันนี้ วันนี้รู้สึกตัวดีกว่าเมื่อวาน มองหน้าผมและอ้าปากทำท่าจะพูดด้วย เมื่อวานนักกายภาพบำบัดชื่อเกรียงศักดิ์มาเริ่มทำกายภาพบำบัดให้ ฝึกชมพู่ให้รู้วิธีทำด้วย เมื่อวานใต้ไปเยี่ยมตอนค่ำ หมอหมิง รัชพล พานิช หลานชาย มาสอบสัมภาษณ์เข้าเป็นแพทย์ประจำบ้านนิติเวช มาเยี่ยมด้วย รวมทั้ง ศ. นพ. สุพัฒน์ วาณิชย์การ เพื่อนร่วมรุ่นก็มาเยี่ยมเมื่อวาน
ย้ายไปอยู่ที่ศูนย์วิทยาการเวชศาสตร์ผู้สูงอายุศิริราช สมุทรสาคร
๒๗ พฤศจิกายน ๒๕๖๘
ย้ายไปรับการฟื้นฟูสภาพที่ ศูนย์วิทยาการเวชศาสตร์ผู้สูงอายุ สมุทรสาคร เพื่อฟื้นฟูสภาพร่างกายให้กลับไปเหมือนเดิมก่อนเป็นโรคปอดบวม ผมนั่งรถตามรถตู้โรงพยาบาลไปส่ง ชมพู่ไปเฝ้า อ.พ.ญ. พจมาน วิศาลประภา ผอ. ศูนย์ กรุณามาเยี่ยม พร้อมกับ นพ. สรวิช รอง ผอ. และทีมสหวิชาชีพ
๒๙ พฤศจิกายน ๒๕๖๘
ผมไปเยี่ยมพร้อมกับแต้ว ทราบว่าเมื่อเช้านักกิจกรรมบำบัดมาดูแล ผมเข้าไป ๑๐.๔๕ น. นักกายภาพบำบัดกำลังยกขา และในที่สุดจับนั่งห้อยขาข้างเตียง เธอนั่งโดยมีคนประคอง พร้อมกับหลับ บางช่วงรู้สึกตัว เมื่อแต้วเรียกก็ร้องอือได้
เดือนธันวาคม
ระหว่างวันที่ ๒ - ๑๑ ธันวาคม ผมไปดูงานที่ประเทศจีน ลูกสาว ๒ คนผลัดกันไปเยี่ยมแม่ วันที่ ๑๓ บ่าย ผมไปเยี่ยม และได้ไปเยี่ยมพร้อมแต้ว ช่วงเช้าวันที่ ๑๖ ได้เห็นวิธีการทำงานของนักกิจกรรมบำบัด และนักกายภาพบำบัด ที่มาเป็นทีมวิชาชีพเดียวกัน ๒ คน และเห็นร่องรอยการฟื้นตัวของเธอ ที่ตอนนี้นั่งได้นาน แต่ยังยืนทรงตัวด้วยตนเองไม่ได้ และเมื่อเรียกก็ตอบสนองด้วยสายตาและรอยยิ้ม หรือพยักหน้าได้ ตอนบ่ายจะมีการประเมินความสามารถในการกลืน เพื่อวางแผนเอาสายยางให้อาหารทางจมูกออก
ผมเอาใบรับรองของสมาคมศิษย์เก่าแพทย์ศิริราชไปให้ในวันที่ ๑๖ เขาจึงทำใบเรียกเก็บเงินค่าบริการส่วนที่เบิกจากกรมบัญชีกลางไม่ได้ และลดหย่อนสิทธิศิษย์เก่าแล้ว ระหว่างวันที่ ๒๘ พ.ย. - ๑๔ ธ.ค. รวม ๑๗ วัน เป็นเงิน ๒๒,๐๓๗.๗๕ บาท ตกประมาณวันละ ๑,๓๐๐ บาท แต้วเห็นเอกสารไม่ระบุว่าส่วนที่เบิกตรงจากกรมบัญชีกลางเป็นเงินเท่าไร จึงไปถามเจ้าหน้าที่การเงิน ได้ตัวเลขว่า เกือบ ๑ แสนสองหมื่นบาท คนที่เบิกไม่ได้ จะต้องจ่ายประมาณวันละ ๗ พันบาท หมออมรากับผมทำบุญไว้มาก เราจึงได้รับความเอื้อเฟื้อจากสังคมมาก ขอขอบคุณไว้ ณ ที่นี้
๒๑ ธันวาคม ๒๕๖๘
แต้วกับต้องไปเยี่ยม พบว่านั่งได้ ตื่น และตอบสนองได้ดี ทีมนักกายภาพบำบัดพาออกไปฝึกเดินนอกห้องแล้ว แต่ยังคาสายยางให้อาหารอยู่
๒๖ ธันวาคม ๒๕๖๘
ต้องกับผมไปเยี่ยม ไปถึง ๘.๓๐ น. นักกายภาพบำบัดกำลังให้ขยับแขนขา แต่วันนี้เธอเอาแต่หลับ ๑๐ น. นักกิจกรรมบำบัดมาทำกิจกรรม ๑๐.๓๐ น. นั่งรถเข็นไปฝึกยืนและเดินที่ตึกกายภาพบำบัด ต้องบอกว่าเธอไม่ยืน เอาแต่จะทรุด นักกายภาพบำบัดต้องช่วยกันหิ้วไว้ น่าจะเป็นเพราะหลับ จะเห็นว่าอาการต่างๆ ค่อยๆ ดีขึ้นทีละน้อย แต่หากดูวันต่อวัน จะเห็นว่ามีทั้งวันที่ทรุดลง และวันที่อาการดีขึ้น
เรื่องการกลืน ผู้ดูแลเขาสังเกตการกลืนน้ำลาย หากน้ำลายไหลย้อย แสดงว่าไม่กลืน หากกลืนน้ำลายได้ดี ก็จะได้ลองเอาสายยางให้อาหารทางจมูกออก เพื่อให้เคี้ยวและกลืนเอง คาดว่าน่าจะรอไปอีกระยะหนึ่ง
๒๙ ธันวาคม ๒๕๖๙
ผมไปเยี่ยมตั้งแต่เช้า เพื่อไปเห็นกิจกรรมที่นักกิจกรรมบำบัดและนักกายภาพบำบัดำเนินการ
๓๐ ธันวาคม ๒๕๖๘
ต้องไปเฝ้าแทนชมพู่ พบว่าถ่ายอุจาระเหลว รวมแล้ว ๕-๖ ครั้งในวันนี้ มีอาการง่วงนอน ตื่นตอนเย็น
๓๑ ธันวาคม ๒๕๖๘
ผมไปเยี่ยม ตอน ๑๐ - ๑๑ น. โดยอาจารย์เพ็ญพิชญ์ เจริญ กับนกและผึ้ง ลูกชายและลูกสาว ไปเยี่ยม เพ็ญพิชญ์เป็นญาติระดับลูกพี่ลูกน้องกับผม คุณแม่ของเพ็ญพิชญ์ คือป้ากิมซ้อย (พานิช) เหมะกุล เป็นน้องสาวแท้ๆ ของท่านพุทธทาส
ตอนเช้ายังมีอาการถ่ายเหลว หมอเอาอุจจาระไปตรวจ ว่าไม่พบเม็ดเลือดขาว จึงไม่น่าเกิดจากการติดเชื้อ เขาลองเปลี่ยนอาหาร
วิจารณ์ พานิช
๓๑ ธ.ค. ๖๘
1 บนรถบริการฉุกเฉินเดินทางไปศูนย์การแพทย์ปัญญานันทะภิกขุ ๑๑ พ.ย. ๖๘
2 ที่ห้อง ICU หมายเลข ๗ Stroke Unit รพ. ศิริราช ๑๗ พ.ย. ๖๘
3 ที่ห้อง 1007 ตึก ๗๒ ปี ชั้น ๑๐ ค่ำวันที่ ๒๔ พ.ย. ๖๘
4 ที่ห้อง D220 ศูนย์วิทยาการเวชศาสตร์ผู้สูงอายุศิริราช สมุทรสาคร ๑๐ ธ.ค. ๖๘
5 ๑๕ ธ.ค. ๖๘
6 ฝึกพับแขน ๑๖ ธ.ค. ๖๘
7 ฝึกยืน ๑๖ ธ.ค. ๖๘
8 ๒๑ ธ.ค. ๖๘
10 อ. เพ็ญพิชญ์ เจริญและลูกมาเยี่ยม ๓๑ ธ.ค. ๖๘
11 นอนดูทีวี บ่ายวันที่ ๓๑ ธ.ค. ๖๘
ขอให้คุณหมออมรา สุขภาพดีขึ้นนะคะ