<p>วันที่ ๑๑ มีนาคม ๒๕๖๓ กสศ. นัดคุยเรื่อง PLC ลดความเหลื่อมล้ำ เพื่อเก็บเกี่ยวผลงาน หรือ impact จากการลงทุนทำงานในโครงการโรงเรียนพัฒนาตนเองและโครงการครูรัก(ษ์)ถิ่น </p><p>ผมมีข้อสังเกตมานานแล้ว ว่าเนื่องจากกระทรวงศึกษาธิการมีนโยบายให้โรงเรียนทำ PLC จึงเกิด PLC ปลอม หรือ PLC แต่ชื่อขึ้นดาดดื่น หากไม่เกรงใจกัน ผมเรียกกระทรวงนี้ว่า กระทรวงของปลอม แต่วงเล็บไว้ด้วยว่า ในตมมีเพชรเสมอ </p><p>ทั้งสองโครงการข้างต้นของ กสศ. มีเป้าหมายเพื่อลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา มี Theory of Change ชัดเจน ว่าหากดำเนินการสองโครงการนี้ได้ผล จะเกิดการลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาได้ในระยะยาว </p><p>แต่ก็มีกรรมการในคณะกรรมการบริหารของ กสศ. ตั้งข้อสงสัยเสมอมา ว่าเงินที่ใช้ไปค่อนข้างมาก (แต่ผมว่าน้อยมากเมื่อเทียบกับเงินที่กระทรวงศึกษาธิการใช้ไปอย่างสูญเปล่า) นั้น ก่อผลตามที่อ้างจริงหรือ </p><p>ผมจึงเสนอความคิดเล็กๆ ขึ้นว่า ไหนๆ สำนักพัฒนาครูและโรงเรียน ก็มีโครงการทั้งสองที่เริ่มดำเนินการแล้ว น่าจะค้นหา PLC ที่เห็นผลลดความเหลื่อมล้ำเล็กๆ เอามาขยายผลเพื่อสร้างการเปลี่ยนแปลงครูและโรงเรียน ผ่าน PLC ที่ทรงพลัง จะดีไหม </p><p>เป็นยุทธการระเบิดความเสมอภาคทางการศึกษาด้วย PLC ซึ่งก็คือทำโดยครู ยกระดับความมั่นใจของครูที่ใช้ PLC อย่างชาญฉลาด โดยดูที่ผลต่อศิษย์ หรือร่องรอยว่าจะมีผลดีต่อศิษย์</p><p>โครงการโรงเรียนพัฒนาตนเอง ตั้งเป้าว่า ผลดีต่อศิษย์ที่ต้องการคือ ทักษะ ๕ คุณลักษณะ ๓ ได้แก่</p><p>ทักษะ ๕</p><ul>
</ul><p>คุณลักษณะ ๓</p><ul>
</ul><p>ผมชวนคุยวิธีการค้นหา PLC ลดความเหลื่อมล้ำ โดยดู ๒ เงื่อนไข คือ (๑) กระบวนการในวง PLC โดยเฉพาะอย่างยิ่ง กระบวนการ PDCA และการบันทึกกิจกรรม (๒) หลักฐานผลที่เกิดขึ้นต่อศิษย์ </p><p>วิธีค้นหา น่าจะทำหลายทาง ได้แก่</p><ul>
</ul><p>ขั้นตอนถัดไปคือ ตั้งวง Meta PLC ชวนเชิญผู้แทนวง PLC ลดความเหลื่อมล้ำ ราวๆ ๒๐ - ๓๐ วง มาหารือ ว่าจะจัดกิจกรรม EM PLC ลดความเหลื่อมล้ำ อย่างไรดี EM ย่อจาก electronic meta เป็น PLC ประเทศ เพื่อหนุน PLC โรงเรียน </p><p>ผมจินตนาการ (น่าจะเป็นรูปธรรมกว่าเพ้อฝันนิดหน่อย) ว่า EM PLC น่าจะมี ๒ แบบ คือ pure online กับ F2F online โดยที่ F2F online EM PLC อาจจัดเป็นรายการประจำเดือน กับรายการประจำสัปดาห์ ที่เป้าหมายและวิธีการแตกต่างกัน และนำไปสู่ F2F Meta PLC ที่น่าจะจัดเป็นรายภาค และระดับประเทศ ปีละครั้ง ระดับประเทศเรียกว่า มหกรรม PLC ลดความความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา </p><p>ข้างบนนั้น ผมเขียนก่อนการประชุม ตอนประชุมสนุกมาก เพราะ นพ. สุภกร บัวสาย ผู้จัดการ กสศ. เข้าร่วมคุยด้วย และบอกว่า มีเวลาอีกปีเดียวก็จะถึงคราวประเมินผลงานของ กสศ. ครบ ๓ ปี ที่จะต้องมี impact ของงานให้เห็น ตรงกับที่ผมอารัมภบท ว่า PLC ต้องเริ่มจากเป้า ซึ่งหมายถึงเป้าผลลัพธ์การเรียนรู้ของนักเรียน ที่ PLC ต้องทำโดยมีวิธีคิดแบบ PDCA (Plan – Do – Check – Act) Plan หมายถึงการตั้งเป้าผลลัพธ์การเรียนรู้ของนักเรียน ซึ่งจะนำไปสู่การวางแผนจัดกระบวนการเรียนรู้ ตามมาสู่ Do คือ การจัดกระบวนการเรียนรู้ และการประเมินผล (Check) ตามด้วย Act คือการปรับปรุงยกระดับในทุกขั้นตอนของ PDCA ในทุกขั้นตอนครูมารวมตัวกันเพื่อเอาข้อมูลมาร่วมกันตีความ และคิดหาวิธีปรับปรุงยกระดับต่อเนื่อง </p><p> ผมตีความว่า สาระของการเสวนาช่วยให้มองเห็นลู่ทางดำเนินการหาหลักฐานว่า การมี กสศ. ช่วยลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาได้จริง โดย M-PLC ช่วยให้ข้อมูลที่เชื่อถือได้ คุณหมอสุภกรอยากให้มีการใช้ big data analytics ช่วยด้วย </p><p>โฟกัสเป้าหมายของการประชุม เปลี่ยนจาก PLC เป็น CLO (Core Learning Outcome) และการลดความเหลื่อมล้ำ ซึ่งผมคิดว่าดีมาก คือเปลี่ยนจากการโฟกัสที่ means มาโฟกัสที่ end/outcome </p><p>สรุปว่าจะประชุมอีกครั้งหนึ่ง เพื่อหารือการใช้ online PLC เป็นเครื่องมือยืนยันการริเริ่มสร้างสรรค์ระดับโรงเรียน และระดับระหว่างโรงเรียน ว่ารูปแบบใด วิธีการใด ที่ให้ผลดีต่อ CLO ในลักษณะที่มีผลลดความเหลื่อมล้ำ โดย กสศ. และภาคีเข้าไปสนับสนุนโครงการนำร่อง สนับสนุนให้เกิด online platform ที่มีการจัดการเพื่อค้นหา effective PLC ที่ส่งผลต่อ CLO ของนักเรียน ในลักษณะ holistic development </p><p>คุณหมอสุภกร ให้ข้อมูลว่า เวลานี้ก็มีวง PLC บน FB อยู่แล้วหลายวง มีครูส่งมาให้คุณหมอสุภกรเสมอมา เช่นวง โรงเรียนที่ใช้ PLC PLC แบ่งปัน เป็นต้น หากมีคนจัดการเข้าไปตรวจสอบว่าวงที่มีพลังจริงจังอยู่ที่ไหน ดำเนินการอย่างไร เกิดผลกระทบต่อนักเรียนอย่างไร คือใช้ยุทธศาสตร์ต่อยอด โดยเข้าไปศึกษาผลของ PLC ที่ทำกันอยู่แล้วต่อ CLO ใช้ data science ช่วยด้วย และน่าจะหาทางทำ Case Control Trial เทียบผล CLO ระหว่างนักเรียนของครูที่ดำเนินการ PLC จริงจัง กับนักเรียนที่เป็น control เราก็จะสื่อสารมาตรการการจัดการเรียนการสอนที่ให้ high impact ต่อ CLO ได้ </p><p>ผมเอาบันทึกเสียงการประชุมมาฟังอีกครั้งหนึ่ง และเกิดความคิดว่า กระบวนการ M-PLC น่าจะมีผลสำคัญยิ่งต่อกระบวนทัศน์ว่าด้วยการเรียนรู้ของครู ว่าร้อยละ ๙๐ ของการเรียนรู้ของครูต้องได้จากการปฏิบัติงานของตนเอง ที่เป็น “การเรียนรู้ร่วมกันผ่านการปฏิบัติแล้วคิด” ของครู </p><p>ที่สำคัญ จะได้แนวทางดำเนินการ PLC ที่ส่งผลสูงต่อ CLO ของนักเรียน </p><p>เรานัดประชุมทางไกลในเรื่องนี้อีกครั้งหนึ่ง ในบ่ายวันที่ ๑๖ เมษายน </p><p>วิจารณ์ พานิช </p><p>๓๑ มี.ค. ๖๓</p><p>
</p><p> </p>
