วิพากษ์ยุทธศาสตร์การวิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ ๒๐ ปี (พ.ศ. ๒๕๖๐ - ๒๕๗๙) : 35. ระบบ อววน. ที่หนุนขั้วตรงกันข้าม และไม่หลงผิด

ตอนที่ ๑       ตอนที่ ๒       ตอนที่ ๓       ตอนที่ ๔       ตอนที่ ๕   

ตอนที่ ๖       ตอนที่ ๗       ตอนที่ ๘       ตอนที่ ๙      ตอนที่ ๑๐   

ตอนที่ ๑๑       ตอนที่ ๑๒       ตอนที่ ๑๓       ตอนที่ ๑๔       ตอนที่ ๑๕   

ตอนที่ ๑๖       ตอนที่ ๑๗       ตอนที่ ๑๘       ตอนที่ ๑๙  ตอนที่ ๒๐   

ตอนที่ ๒๑       ตอนที่ ๒๒       ตอนที่ ๒๓      ตอนที่ ๒๔      ตอนที่ ๒๕    

ตอนที่ ๒๖       ตอนที่ ๒๗      ตอนที่ ๒๘       ตอนที่ ๒๙      ตอนที่ ๓๐ 

 ตอนที่ ๓๑       ตอนที่ ๓๒      ตอนที่ ๓๓       ตอนที่ ๓๔

 ยังอยู่ที่การประชุมคณะที่ปรึกษาทรงคุณวุฒิเพื่อเสนอแนะนโยบายและยุทธศาสตร์ ด้านวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ครั้งที่ ๕/๒๕๖๒ ที่ สอวช. (สำนักงานสภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ)    หรือ สวทน. เดิม    เมื่อวันที่ ๒๖ มิถุนายน ๒๕๖๒ นะครับ

  ในการประชุม ผมเสนอว่า What ที่ สอวช. เสนอต่อคณะกรรมการขับเคลื่อนฯ นั้น    ควรพิจารณาใช้  “ยุทธศาสตร์ขั้วตรงกันข้าม”    ซึ่งหมายความว่าใช้นโยบายหนุนเป้าหมายที่ดูเสมือนว่าเป็นสิ่งขัดกัน หรือตรงกันข้าม    ให้เกิดการเสริมพลังกันนำประเทศส่วนรวมเดินไปในทิศทาง ประเทศไทย ๔.๐   

ตัวอย่างเช่น นโยบายและยุทธศาสตร์ใช้ อววน. หนุนพัฒนาการด้านการเกษตร    ต้องมีนโยบายหนุนทั้งตรงกันข้าม คือเกษตรขนาดใหญ่ของบริษัทเอกชนขนาดใหญ่เพื่อการส่งออกและตลาดภายในประเทศ โดยกิจการอาจออกไปดำเนินการในต่างประเทศด้วย     และหนุนเกษตรกรรายย่อยให้ผลิตและขายได้แบบสมัยใหม่ คุณภาพสูง

อีกขั้วตรงกันข้ามคือ บริการด้านสุขภาพ    ขั้วหนึ่งคือการคุ้มครองสุขภาพอย่างถ้วนหน้าแก่คนไทย    โดยเฉพาะอย่างยิ่งคนจน    อีกขั้วหนึ่งคืออุตสาหกรรมบริการสุขภาพแก่ต่างชาติ และแก่คนรวย    เพื่อสร้างรายได้ให้แก่ประเทศ     ระบบ อววน. ต้องหาทางหนุนทั้งสองด้าน  

นั่นหมายความว่า ระบบ อววน. ต้องมี complexity สูง    และระบบจัดการ อววน. ยิ่งต้องซับซ้อน และปรับตัวอยู่ตลอดเวลา     และเป็นระบบที่มีปฏิสัมพันธ์กับภายนอกประเทศอย่างชาญฉลาด    คนที่เป็นผู้ใหญ่ในระบบต้องไม่มัวรบกันเอง

ตัวที่ช่วยเพิ่มความสามารถในการคิดซับซ้อนคือ รู้จักระบบนิเวศน์ที่ตนกำลังทำงานอยู่ ทั้งในระดับชาติ และระดับโลก    ซึ่งหมายความว่า ผู้รับผิดชอบระบบ อววน. ต้องไม่หลงเอาระบบ อววน. เป็นศูนย์กลาง    ต้องมองระบบ อววน. ในฐานะส่วนหนึ่งของระบบนิเวศน์เพื่อการพัฒนาสังคมและเศรษฐกิจ   

ผมได้เสนอท่าทีและวัฒนธรรมองค์กรที่อ่อนน้อมถ่อมตน   ยกย่องฝ่ายปฏิบัติเป็นกำลังหลัก  สอวช. เป็นกำลังหนุน ในบันทึกตอนที่ ๓๔ แล้ว    ซึ่งหมายความว่า หาก สววน. และกระทรวง อว. ทำตัวอยู่เหนือกระทรวงอื่นๆ    หรือแยกตัวจากกระทรวงอื่น และภาคการผลิตและค้าขายแล้ว    ก็จะเป็นการหลงผิด    และทำให้กระทรวงนี้ไม่ประสบความสำเร็จ     

วิจารณ์ พานิช        

๒๗ มิ.ย. ๖๒


บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน สภามหาวิทยาลัย



ความเห็น (0)