วิพากษ์ยุทธศาสตร์การวิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ ๒๐ ปี (พ.ศ. ๒๕๖๐ - ๒๕๗๙) : 33. สร้างระบบที่โปร่งใสและมี double loop learning


 ตอนที่ ๑      ตอนที่ ๒      ตอนที่ ๓      ตอนที่ ๔      ตอนที่ ๕   

ตอนที่ ๖      ตอนที่ ๗      ตอนที่ ๘      ตอนที่ ๙      ตอนที่ ๑๐   

ตอนที่ ๑๑      ตอนที่ ๑๒      ตอนที่ ๑๓      ตอนที่ ๑๔      ตอนที่ ๑๕  

ตอนที่ ๑๖      ตอนที่ ๑๗      ตอนที่ ๑๘      ตอนที่ ๑๙       ตอนที่ ๒๐  

ตอนที่ ๒๑      ตอนที่ ๒๒       ตอนที่ ๒๓      ตอนที่ ๒๔      ตอนที่ ๒๕

ตอนที่ ๒๖       ตอนที่ ๒๗      ตอนที่ ๒๘       ตอนที่ ๒๙     ตอนที่ ๓๐

 ตอนที่ ๓๑      ตอนที่ ๓๒ 

 



วันที่ ๑๒ มิถุนายน ๒๕๖๒ ผมไปร่วมประชุมคณะกรรมการที่ปรึกษาพัฒนาระบบวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ครั้งที่ ๓/๒๕๖๒ ที่ สอวช. (สำนักงานสภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ)    หรือ สวทน. เดิม   

  สาระของการประชุมหนีไม่พ้นการเตรียมทำหน้าที่ สอวช. ในโครงสร้างของกระทรวงใหม่ คือ อว.    ซึ่งค่อยๆ มีความชัดเจนขึ้นเรื่อยๆ ว่าแต่ละหน่วยงานหลักจะทำหน้าที่อะไร   โดยผมได้รับรู้การต่อรองอำนาจหน้าที่ และขั้นตอนการทำงาน    ที่มีทั้งผลประโยชน์ประเทศอันเป็นส่วนรวม  ผลประโยชน์ขององค์กร  และผลประโยชน์ส่วนบุคคล โดยเฉพาะของผู้ใหญ่ที่มีความทะเยอทะยานส่วนตัวสูง    ซึ่งก็ต้องถือว่าเป็นเรื่องปกติธรรมดาของการทำงาน   

วาระที่นำมาปรึกษาในวันนี้ มี ๒ วาระ คือ (๑) มาตรการสนับสนุนการวิจัยและนวัตกรรมของ SME  และ (๒) แนวทางพัฒนาแผนงาน Spearhead ด้านเศรษฐกิจ    ซึ่งทั้งสองวาระเป็นการตีความผลงานวิจัยเพื่อการเรียนรู้สู่การเสนอนโยบายอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม   

โครงสร้างของระบบ ววน. แห่งชาติ ตามที่เราได้รับแจ้ง    ในสายตาของผม ยังไม่ใช่ระบบที่ดีนัก    ยังติดกับผลประโยชน์หน่วยงาน หรือติดกับอนุรักษ์นิยมอยู่มาก     

ผมเสนอให้ สอวช. เสนอระบบข้อมูลและสารสนเทศ   ที่หน่วยงานในระบบทั้งหมดต้องเอาข้อมูลแผนงาน งบประมาณ และการปฏิบัติงาน ขึ้น cloud ให้หน่วยงานที่มีอำนาจหน้าที่เข้าไปดึงข้อมูลมาประมวลผลหาความหมาย สำหรับใช้เป็น feedback loop   เพื่อให้เกิด double loop learning ของระบบ   เพื่อให้ระบบ อ. ว. ว. น. ของประเทศเป็น learning systems   เน้นที่การเป็น double loop learning systems    คือ feedback เพื่อปรับปรุงสองชั้น  คือชั้นวิธีทำงาน หรือ function   กับ feedback สู่การปรับปรุงระบบ หรือ systems หรือนโยบาย

เป้าหมายอันยิ่งใหญ่คือ การพัฒนาระบบ อ.ว.ว.น. ให้เป็นพลังหนุนการพัฒนาประเทศ ให้หลุดจากกับดักรายได้ปานกลาง    ไปสู่การเป็นประเทศรายได้สูง ความเหลื่อมล้ำน้อย  และผู้คนมีความสุข ความรักใคร่ปรองดองกัน ให้จงได้  

ซึ่งหมายความว่า ระบบที่ตกลงกันในขณะนี้นั้น ถือเป็นระบบชั่วคราว    แต่ละหน่วยงานต้องพิสูจน์ผลงานของตนตามที่ตกลงกันไว้    หากส่วนใดของระบบทำงานไม่เข้าเป้า ก็ต้องเปลี่ยนแปลงระบบนั้น ทั้งที่ตัวหัวหน้า และที่หน่วยงาน   

ซึ่งหมายความว่า หน่วยงานเชิงนโยบาย คือ สอวช. กับ สกสว. ต้องร่วมกันเสนอภารกิจระดับ job description ของแต่ละหน่วยงาน    และปฏิสัมพันธ์หรือความร่วมมือ (synergy) ระหว่างหน่วยงาน    รวมทั้ง key performance indicators ที่ทรงพลัง

ในทางปฏิบัติของระบบข้อมูล เพื่อการติดตามผลนั้น    เน้นข้อมูลการปฏิบัติงานจริงใน cloud   สำหรับนำมาทำ big data analysis หาผลลัพธ์และผลกระทบของงานได้    ทั้งในภาพรวมและทั้งที่เป็นความรับผิดชอบของแต่ละหน่วยงานในระบบ   

วิจารณ์ พานิช        

๑๒ มิ.ย. ๖๒


บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน สภามหาวิทยาลัย



ความเห็น (0)