ถือว่านี่เป็นกระบวนการหนึ่งของการให้ลูกได้เรียนรู้วัฒนธรรมของชุมชน

เมื่อไม่นานมานี้   น้องดินตัดสินใจบวชเป็นสามเณรอีกครั้ง   และคราวนี้เจ้าตัวยืนยันว่าจะบวชให้นานที่สุด  ถ้าเป็นไปได้ก็จะนุ่งเหลืองห่มเหลืองเป็นสามเณรไปจนกว่าจะเปิดเทอมเลยทีเดียว

 

เราต่างชื่นใจและพลอยสุขใจเป็นที่สุด  ลูกเณรก็ดูจะมีความมุ่งมั่นกว่าปีที่แล้ว  คราวนี้ห่มจีวรได้ด้วยตนเอง  สามารถบิณฑบาตด้วยเท้าเปล่าเป็นระยะทางไกล ๆ  ได้อย่างไม่สะทกสะท้าน   ครั้นมีชาวบ้านมานิมนต์ไปในกิจต่าง ๆ  เจ้าอาวาสก็ไม่ลืมที่จะให้ลูกเณรติดตามไปด้วย  ...สร้างความแช่มชื่นให้กับญาติโยมอย่างถ้วนหน้า

 

 

ปีนี้,  สามเณรภาคฤดูร้อนจำนวนลดน้อยถอยลงกว่าปีที่แล้ว  ส่วนหนึ่งมุ่งหน้าเข้าไปเรียนพิเศษ, กวดวิชาในตัวเมือง   ส่วนหนึ่งผู้ปกครองมารับไปใช้ชีวิตที่กรุงเทพ ฯ  เป็นการเปิดหูเปิดตา ... และส่วนหนึ่งก็ดูจะชื่นชอบที่จะท่องทะยานเป็นหนุ่มนักแสวงหาตามประสาคนหนุ่ม  คอยเทียวตะเวนลัดเลาะสัญจรไปยังที่ต่าง ๆ อย่างแสนสำราญ  โดยไม่แยแสว่า  สิ่งเหล่านั้นจะเป็นโล้เป็นพายอะไรกับตนเอง 

 

ขณะที่ส่วนหนึ่งก็จำต้องละวางการบวชเป็นสามเณรไปอย่างน่าเห็นใจ  เพราะต้องลงแรงช่วยเหลือคนที่บ้านของตนเอง  ไม่ว่าจะเป็นการงานเล็ก ๆ ที่จำกัดอยู่ในบริเวณรอบรั้วบ้าน   หรือยาวไกลขยายเขตไปถึงห้วย,หนอง และท้องทุ่ง  รวมถึงการงานใหญ่ ๆ  ที่ชี้วัดด้วยเงินตรา   อันเป็นค่าแรงจากการรับจ้างต่าง ๆ เคียงบ่าเคียงไหล่กับผู้ปกครองอย่างไม่น่ายกย่อง

 

 

การบวชเณรภาคฤดูร้อนปีนี้   ผมเชื่อเหลือเกินว่าลูกเณรจะเรียนรู้อะไรได้มากขึ้นกว่าปีที่แล้ว  โดยเฉพาะที่เห็นได้ชัดเลยก็คือ  การพยายามที่จะทำอะไรต่อมิอะไรด้วยจนเอง  ไม่พยายามเป็นภาระของเณรพี่เลี้ยง  พับจีวรด้วยตนเอง  ล้างบาตรด้วยตนเอง  รวมถึงการบอกกล่าวกับคุณปู่ว่าไม่ให้มานอนค้างเป็นเพื่อน  ...

 

 

การพาลูก ๆ  กลับไปใช้ชีวิตที่บ้านเกิดของตนเอง  ถือเป็นความตั้งใจอันแรงกล้าที่ผมและเพื่อนชีวิตได้วางแผนระยะยาวไว้ล่วงหน้า   โดยถือว่านี่เป็นกระบวนการหนึ่งของการให้ลูกได้เรียนรู้วัฒนธรรมของชุมชน  ได้ใช้ชีวิตอยู่ภายใต้บริบทของเครือญาติในครอบครัวใหญ่  ... ได้สัมผัสถึง “งานบุญ”  หรือพิธีกรรมอันหลากหลายในหมู่บ้าน  ซึ่งสิ่งเหล่านี้มันยากยิ่งที่จะสัมผัสได้ในวิถีวัฒนธรรมของชุมชนมหาวิทยาลัยที่เนืองแน่นไปด้วยคนหนุ่มสาวที่ส่วนหนึ่งมักกรีดกรายไปมาอย่างไร้แก่นสาร

 

และนี่ก็คือส่วนหนึ่งของคำพูดที่ผมเคยพูดว่า “ส่งลูกไปเรียนพิเศษที่บ้านนอก”

 

 

ปีนี้,  ไม่เพียงสามเณรแผ่นดินเท่านั้นที่ได้ใช้ชีวิตอยู่ในวัดประจำหมู่บ้าน  แต่ “น้องแดนไท”  นักเลงลูกทุ่งผู้ห้าวห้วนก็พลอยได้เข้า ๆ ออก ๆ  ระหว่างวัดกับบ้านอย่างสม่ำเสมอ  และมีอยู่หลายครั้งหลายคืนที่หอบผ้าหอบผ่อนไปค้างที่วัดกับเณรผู้พี่ ...  เช่นเดียวกับการขันอาสาทำหน้าที่เป็น “สังกะลีวัด”  คอยดูแลถวายสิ่งของและภัตตาหารให้กับพระสงฆ์และสามเณรอย่างคล่องแคล่ว  บางครั้งก็สะพายย่ามและถือจีวรอย่างนิ่งสงบ   รวมถึงบางครั้งก็รบเร้าขอห่มจีวรสวมบทบาทเป็นสามเณรไปด้วยก็มีเหมือนกัน ...

 

ผมเฝ้าดูพฤติกรรมอากัปกริยาของนักเลงลูกทุ่งอย่างอิ่มสุข   น้องแดนดูจะสนใจกับภารกิจเหล่านั้นมาก  จนถึงขั้นบอกกับเณรผู้พี่ว่าให้ไปช่วยเป็นธุระบอกเจ้าอาวาสให้จัดแจงบวชเณรให้ด้วย  แต่มีข้อแม้ว่า  “ต้องไม่ตัดจุก”  ของตัวเขาเอง   และหลายครั้งที่เห็นพี่เณรได้รับปัจจัยอย่างหลากหลาย  ก็อดที่จะเปรยบ่นเสียงดังอย่างใสซื่อกลางศาลาวัดว่า  “บ่เห็น มีผู้ได๋ให้เงินสังกะลีวัดเลย...  “

 

 

ล่าสุดก่อนมหาสงกรานต์เดินทางมาทักทาย  ผมและคนในครอบครัวนิมนต์ลูกเณรเดินทางไปร่วมพิธีพระราชทานเพลิงศพของย่าทวดที่จังหวัดอำนาจเจริญ  เราเดินทางด้วยรถยนต์อย่างค่อนเป็นค่อยไป  เหนื่อยนักก็พัก ..มีอะไรน่าสนใจก็แวะเข้าไปชื่นชมและเก็บเกี่ยวอย่างไม่รีบร้อน  ซึ่งมีอยู่บ่อยครั้งเหมือนกันที่ลูกเณรมักจะถามคุณปู่เสมอว่า  “ได้เวลาฉันเพลหรือยัง..?”   ซึ่งผมเองก็เข้าใจว่าลูกเณรวิตกเรื่องวินัยในการฉันเพลอยู่มาก    เพราะหารู้ว่าเลยเวลาไปแล้วกลัวจะเป็น “บาป..”   

 

การรับรู้และยึดมั่นในเรื่องดังกล่าวของลูกเณร  ...  เดือดร้อนคุณปู่ต้องอธิบายให้ฟังอยู่หลายห้วงตอนว่าสามารถที่จะฉันเพลล่วงเวลาได้  เพราะถือว่าอยู่ระหว่างการ “เดินทางไกล...ไปทางเรือ”   การฉันเพลจึงเลื่อนไหลเวลาได้โดยไม่ถือว่าผิดวินัยสงฆ์  

 

คุณปู่ใช้เวลาไม่น้อยเหมือนกันกับการทำความเข้าใจและชักจูงใจให้ลูกเณรปลงใจที่จะฉันเพลตามปกติ   พอทุกอย่างลงตัว  ผมก็จอดรถและเลือกเอาร่มไม้ริมทางหลวงสายหนึ่งเป็นที่ถวายเพลแก่ลูกเณร  ซึ่งนั่นก็คือเวลาเที่ยงเศษ ๆ  เลยก็ว่าได้

 

 

การมีโอกาสได้นั่งดูลูกเณรฉันเพลอยู่ริมถนนเช่นนี้  กลายเป็นความสุขอันเรียบง่ายที่ชีวิตสัมผัสได้อย่างไม่ซับซ้อน 

ร่มเงาเล็ก ๆ ของไม้ยืนต้นไม่อาจแผ่ร่มเงาได้อย่างใจหวังก็จริง  แต่ลมทุ่งก็พัดโบกให้ชื่นเย็นอยู่อย่างไม่ขาดห้วง  ขณะที่รถราน้อยใหญ่จำนวนมากก็ยังคงควบตะบึงไปสู่จุดหมายของตนเองอย่างไม่ขาดสาย  แต่บางคัน เมื่อแล่นเข้าใกล้จุดที่เรากำลังนั่งอยู่นั้น  ก็เห็นได้ชัดว่าได้ชะลอความเร็วลงอย่างชัดเจน

 

 

และนี่ก็เป็นอีกวันหนึ่งของชีวิตที่ผมรู้สึกว่าชีวิตของผมดูจะมีความสุขอย่างเต็มล้นเลยทีเดียว ...  ขณะที่ลูกเณรก็ได้ความรู้เพิ่มมาบ้างกระมังกับคำว่า ““เดินทางไกล...ไปทางเรือ” 

  

นี่คือส่วนหนึ่งของชีวิตที่เกิดขึ้นกับผมและลูก ๆ  ในห้วงเวลาที่ผม ...  ส่งลูกไปเรียนพิเศษที่บ้านนอก !