ด้วยรักจากใจศึกษานิเทศก์..ถึงเพื่อนครู..กัลยาณมิตรทุกท่าน

         

 

จากใจ..ถึงใจ

                                ถึงฟ้ากว้างกว่ากว้าง     และหนทางจะห่างไกล

                         ต่างถิ่นแผ่นดินไหน             แต่หัวใจไม่ห่างกัน

                         หัวใจอุดมการณ์                 ที่สืบสานและสร้างสรรค์

                         ด้วยรักและผูกพัน               แห่งภาระระหว่างเรา

                         ภาระพัฒนา                       การศึกษาแก่วัยเยาว์

                        ให้ก้าวทัดเทียมเท่า             ไม่โง่เขลาเบาปัญญา

                        อ่านออกและเขียนได้            สามารถใช้สื่อภาษา

                        ฝนฝึกพัฒนา                      เห็นคุณค่าภาษาไทย

                        ภาษาไทยภาษาชาติ            เอกราชและเกรียงไกร

                        เป็นจริงและยิ่งใหญ่             เอกลักษณ์และศักดิ์ศรี...

     

        บันทึกนี้ตั้งใจ..จะพบกับคุณครูภาษาไทย,คุณครูทุกท่านและท่านที่สนใจที่ต้องการจะคุยกับ ศน.อ้วนโดยตรงค่ะ ในเรื่องราวต่าง ๆที่เกี่ยวข้องและเป็นปัญหาด้านการเรียนการสอน  การพัฒนาผลการปฏิบัติงานสู่ผลงานทางวิชาการ ฯลฯ  เพราะมีคุณครูหลายท่านโทรศัพท์บอกความในใจว่าเกรงใจผู้อ่านท่านอื่น  หากจะคุยหรือสอบถามในบันทึกอื่น ๆ

        ดังนั้นหน้าบันทึกนี้จะเป็นพื้นที่สำหรับการแบ่งปันความรู้, ประสบการณ์..ด้วยรักจากใจศึกษานิเทศก์..ถึงเพื่อนครู..กัลยาณมิตรทุกท่าน

            จากใจ ๑ ถึงเพื่อนครู ตอนนี้ จะขอนำคำถามของคุณครูที่ถาม ในบันทึก "หอมกลิ่นดอกรัก" มาวางไว้ก่อนนะคะ   เพราะมีคุณครูหลายท่านสนใจ..แต่สืบค้นไม่เจอ  เนื่องจากเป็นการถามตอบในกล่องการแสดงความคิดเห็น..

มีคุณครูที่สนใจถามคำถามมา ดังนี้ ค่ะ..


ดิฉันสอนภาษาไทยชั้น ม.1-ม.3  และมีความสนใจที่จะทำแบบฝึกทักษะการคิดระดับสูงสำหรับนักเรียนมัธยมค่ะ

หากไม่รบกวนจนเกินไป ขอท่านช่วยแนะนำเรื่องการจัดทำแบบฝึกด้วย จะเป็นพระคุณอย่างยิ่งค่ะ

 

·     ต้องขอโทษด้วยค่ะ...ที่ไม่ได้มาตามนัด..หากคุณครูรออ่านอยู่

·     แต่ไม่เป็นไรนะคะ..คิดว่าคุณครูคงมีเวลาทันอยู่ในการวางแผนงาน

·     เอ..จะเริ่มต้นอย่างไรดีคะนี่..จะได้ให้คุณครูชัดเจนทั้งกระบวนการ

·     ขอเริ่มที่คำว่า " ทักษะการคิดระดับสูง" นะคะ

·     เป้าหมายของคุณครูน่าจะอยู่ที่ มาตรฐานการศึกษาระดับชาติ ทั้งของ สพฐ.(ประกันคุณภาพภายใน) และ ของ สมศ. (ประกันคุณภาพภายนอก) มาตรฐานที่ ๔  ผู้เรียนมีความสามารถในการคิดวิเคราะห์  คิดสังเคราะห์  มีวิจารณญาณ  มีความคิดสร้างสรรค์   

·     หมายความว่า ..สื่อแบบฝึก.. ของคุณครูที่จะสร้างขึ้น  ต้องตอบโจทย์มาตรฐานที่ ๔ นี้ได้   คือ..คุณครูต้องปักธง..ไว้ว่านักเรียนของคุณครูต้องแสดงความสามารถด้านการคิด..ได้ตามมาตรฐาน..นะคะ

 

·      มาตรฐานที่ ๔ นี้แหละค่ะ..ที่ผลการประเมินของ สมศ. ทั้งรอบแรก และ รอบที่สอง..ออกมาไม่น่าพึงพอใจ  โดยรอบแรกสถานศึกษาส่วนใหญ่จะอยู่ในระดับปรับปรุง...พอมาในรอบสองดีขึ้นหน่อย คือขึ้นไปอยู่ระดับพอใช้.. จะมีเป็นส่วนน้อยที่ขึ้นไปอยู่ในระดับดี และ ดีมาก  นั่นคือผลต้องปรากฏชัดเจน

·      ศน.อ้วน(ขออนุญาตเรียกตัวเองสั้น ๆอย่างนี้นะคะ) เคยเป็นผู้ประเมินภายนอก สังกัดบริษัท ตั้งแต่ปี ๒๕๔๖-๒๕๔๙   แต่เดี๋ยวนี้เปลี่ยนเป็น ผู้ประเมินอภิมานภายนอก ของ สมศ.แล้วค่ะ  หน้าที่ก็คือ ประเมิน "รายงานการประเมินของบริษัทที่ประเมินภายนอก" อีกครั้งหนึ่ง    เพื่อ สมศ.จะให้การรับรองหรือไม่ต่อไป   

·     จากประสบการณ์ในการเป็นผู้ประเมินก็จะรับผิดชอบประเมินคุณภาพผู้เรียน มฐ. ๑ - ๗ โดยตลอดมา  ยืนยันได้ว่า มาตรฐานที่ ๔ สถานศึกษาค่อนข้างประสบผลสำเร็จน้อย (A3)  เพราะ  ความตระหนัก (A1) ความพยายาม(A2) มีร่องรอยปรากฏน้อย..ค่ะ   จึงส่งผลให้นักเรียนแสดงความสามารถด้านการคิดได้น้อย

 

·    ดังนั้น..จึงชื่นชมที่คุณครูมาถูกทางแล้วค่ะ..

·     คุณครูกำลังมีความพยายาม(A2)..ที่จะนำพานักเรียนสู่หลักชัย..ด้านการคิด...เยี่ยมค่ะ

·     ภาวนาในใจว่า..สาธุ..ขอให้มีคุณครูภาษาไทย..หรือคุณครูทุกสาระ..เข้ามาอ่านด้วย..เพื่อจะได้แนวทางด้วยกัน..เราจะขับเคลื่อนการคิดสู่ห้องเรียน..ด้วยกัน  (จริง ๆ แล้ว สพฐ.ได้เริ่มในปีที่แล้ว หลังจากผลการประเมินของ สมศ.ปรากฏ  ก็มีการเคลื่อนไหวอย่างมาก..)  แต่คุณครูอีกหลายท่านอาจยังไม่ทราบ..

·     พักก่อนนะคะ..เดี๋ยวคุณครูอ่านจนตาลาย...ตอนนี้ ศน.อ้วนกำลังสร้างความตระหนักค่ะ...(คริ..คริ..)

·     จบตอน ๑ ค่ะ...

  คุณครูผู้ไม่แสดงตนค่ะ....ขอคุยต่อนะคะ (ตอน ๒) 

ทักษะกระบวนการคิดระดับสูง   คือ  รายละเอียดมาตรฐานที่ ๔ ทั้งหมดค่ะ

มาตรฐานที่ ๔  ผู้เรียนมีความสามารถในการคิดวิเคราะห์  คิดสังเคราะห์  มีวิจารณญาณ  มีความคิดสร้างสรรค์  คิดไตร่ตรอง  และ มีวิสัยทัศน์  

 

มี  ๓   ตัวชี้วัด   ค่ะ  (...แต่ละตัวชี้วัด..นี่..สุดยอดทั้งนั้น..ค่ะ) 

 

 ตัวชี้วัดที่ ๑   ผู้เรียนมีทักษะการคิดวิเคราะห์คิดสังเคราะห์ สรุปความคิดอย่างเป็นระบบ และมีการคิดแบบองค์รวม

       ตัวชี้วัดที่ ๒   ผู้เรียนมีทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณ และคิดไตร่ตรอง 

        ตัวชี้วัดที่ ๓   ผู้เรียนมีทักษะการคิดสร้างสรรค์และจินตนาการ

 

 เราจะทราบได้อย่างไรว่า....เด็กมีพฤติกรรม ..มีทักษะการคิดจริง ตามตัวชี้วัดทั้ง ๓        สมศ.ได้กำหนดเกณฑ์การพิจารณาไว้ชัดค่ะ...ซึ่งจะทำให้คุณครูสามารถสร้างสื่อได้ตรงประเด็น  ..เมื่อจะวัดผลเราก็จะสามารถวัดได้ตรงเช่นกัน

 

เกณฑ์การพิจารณา ความสามารถด้านการคิดของนักเรียนตามตัวชี้วัด...มีดังนี้ค่ะ

   ตัวชี้วัดที่ ๑  ผู้เรียนมีทักษะการคิดวิเคราะห์    คิดสังเคราะห์    สรุปความคิดอย่างเป็นระบบ    และมีการคิดแบบองค์รวม  (..มีเกณฑ์ ๗ ข้อ ค่ะ.. ศน.อ้วนย่อประเด็นหลักมาให้นะคะ..)

              ข้อ ๑  การจำแนกแจกแจง

              ข้อ ๒ การจัดลำดับข้อมูล

              ข้อ ๓ การเปรียบเทียบข้อมูลระหว่างหมวดหมู่

              ข้อ ๔ การจัดกลุ่มความคิดตามวัตถุประสงค์ที่กำหนด

              ข้อ ๕ การตรวจสอบความถูกต้องตามหลักเกณฑ์ได้ตรงประเด็น

              ข้อ ๖ การสรุปสาระและเชื่อมโยง..เพื่อนำมาวางแผนงาน..เพื่อนำไปใช้ในชีวิตประจำวัน ฯลฯ

             ข้อ ๗ การสรุปเหตุผลเชิงตรรกะ และสร้างสิ่งใหม่

   ตัวชี้วัดที่ ๒   ผู้เรียนมีทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณ และคิดไตร่ตรอง  (..มีเกณฑ์ ๓ ข้อ ค่ะ..)

          ข้อ ๑  การวิจารณ์สิ่งที่ได้เรียนรู้  โดยผ่านการไตร่ตรองอย่างมีเหตุผล

             ข้อ ๒ การเชื่อมโยงความสัมพันธ์ระหว่างข้อมูลความคิดต่าง ๆ

              ข้อ ๓ การประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูลและเลือกความคิดหรือทางเลือกที่เหมาะสม

   ตัวชี้วัดที่ ๓   ผู้เรียนมีทักษะการคิดสร้างสรรค์และจินตนาการ  (...มีเกณฑ์ ๕ ข้อ..ค่ะ)

              ข้อ ๑  การรวบรวมความรู้ความคิดเดิมแล้วสร้างเป็นความรู้ใหม่  ตามความคิดของตนเองได้อย่างมีหลักเกณฑ์

              ข้อ ๒ การคิดนอกกรอบได้

              ข้อ ๓ การสร้างสรรค์งานใหม่ (ตามกลุ่มสาระ..ค่ะ) (หรือ ๑ ชิ้นงาน สามารถตอบได้ทุกกลุ่มสาระ)

              ข้อ ๔ การพัฒนาและริเริ่มสิ่งใหม่ (เหมือนคุณครูเลยนะคะ..ข้อนี้..คริ..คริ)

              ข้อ ๕ การคาดการณ์และกำหนดเป้าหมายในอนาคตได้อย่างมีเหตุผล)

 

คุณครูคะ..ทั้งหมดนี้คือ ความสามารถของนักเรียน  เป็นเป้าหมาย...ธงชัย..ของคุณครูนะคะ....

 

 ต่อไปเราก็จะมาหาวิธีการ ( How  to...) กันนะคะ

           ว่าจะทำอย่างไรให้เด็กเกิดพฤติกรรมตามนี้ได้

                      จะใช้สื่ออะไรบ้าง....

                              หากจะใช้..แบบฝึก..อย่างเดียวจะได้หรือไม่...

 

โปรดติดตามตอนต่อไปค่ะ...(ขณะนี้ ศน.อ้วนกำลังออกแรงพยายาม (Attempt : A2 ..ค่ะ..)

สวัสดีค่ะ..คุณครูผู้ไม่แสดงตน (ตอน ๓)

·       ขออนุญาตคุยกับคุณครูต่อถึงเรื่องการสร้างสื่อแบบฝึกเพื่อพัฒนาทักษะการคิดระดับสูง ต่ออีกนิดหนึ่งนะคะ

·       เป็นตอบจบแล้วค่ะ...กว่าจะเข้าเรื่องและจบได้ใช้เวลานานนะคะ (เป็นกุศโลบายค่ะ..ที่อยากให้คุณครูเข้ามาอ่านบ่อยๆ ค่ะ..อิ..อิ)

·       โดยใจจริงแล้ว..อยากแนะนำให้คุณครูผลิตสื่อ/นวัตกรรมหลาย ๆ ประเภทค่ะ..เพราะจะน่าสนใจมากกว่า..เด็กก็จะชอบ..ส่งผลให้เกิดการเรียนรู้ได้อย่างแท้จริง...แบบฝึกจะเป็นตัวประกอบ สื่อ/นวัตกรรมที่คุณครูสร้างขึ้นเท่านั้นนะคะ ..

·       ตัวอย่างเช่น...เพลงอุทยานดอกไม้..เป็นสื่อ และคุณครูก็สร้างแบบฝึก หรือจัดกิจกรรม เหมือนที่ ศน.อ้วนยกตัวอย่างให้ดู ๕ – ๖ กิจกรรมประกอบ  ..เรียกว่า  การใช้เพลงเป็นสื่อ

·       หรือ..การใช้สื่อหนังสือพิมพ์...เป็นสื่อฝึกทักษะการคิด   แล้วคุณครูก็สร้างแบบฝึกจากหนังสือพิมพ์   ซึ่งอาจจะเลือกหมวดหมู่ให้ชัดเจน  เช่น  จะฝึกการอ่านวิเคราะห์จากหัวข้อข่าว ,  จากบทความ , หรือคอลัมน์ใด คอลัมน์หนึ่ง โดยเฉพาะก็ได้    ทั้งนี้เพื่อการวัดและประเมินผลจะได้ตรงตามวัตถุประสงค์นะคะ

·       หรือ..การใช้สื่อประสม..เพื่อฝึกทักษะการคิดที่รวมสื่อหลายๆ ประเภทก็ได้ ทั้งสื่ออิเล็คทรอนิกส์ และ สื่อพื้นฐาน   เหมือนที่..คุณครูธวัชชัย..ท่านได้แนะนำไว้ข้างบนนะคะ (ต่อเนื่องจากการแสดงความคิดเห็นในกรอบค่ะ อยู่ในบ้านภาษาไทย   เรื่อง " หอมกลิ่นดอกรัก"ค่ะ)

·       เพื่อให้เห็นภาพชัดเจนยิ่งขึ้นนะคะ...ขออนุญาตยกตัวอย่างของคุณครูนิลุบล..กัลยาณมิตรของ ศน.อ้วนเองค่ะ..เธอได้สร้างหน่วยการเรียนรู้  เพื่อฝึกทักษะ “ การอ่าน  คิดวิเคราะห์ และ เขียน”   กลุ่มสาระภาษาไทย  ชั้น ป.๖   ซึ่งน่าสนใจมากค่ะ.. 

·       ชื่อหน่วยการเรียนรู้  “ ตามรอยพ่ออย่างพอเพียง  ค่ะ   มีต่อในภาคจบ