ผมรู้สึกว่า งานที่เหนื่อยที่สุดในวันสองวันนี้ ...ผมรู้สึกมีพลัง หายเหนื่อยเป็นปลิดทิ้ง

เช้าวันสดใส บนหมู่บ้านลีซูดอยสูงในอำเภอปางมะผ้า แม่ฮ่องสอน <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">เป็นวันที่พวกเรานัดชาวบ้านลีซูปลูกป่าสมุนไพร เพื่ออนุรักษ์ เป็นส่วนหนึ่งตามโครงการวิจัยการพัฒนาศักยภาพชุมชนในการจัดการความรู้ด้านสุขภาพลีซู </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">งานนี้ถือเป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ของชาวลีซู หมู่บ้านกึ้ดสามสิบ ที่พวกเราและชาวบ้านลีซูได้ร่วมกันปลูกป่า จำนวน ๑๕ ไร่ บนดอยสูงด้านทิศตะวันออกของหมู่บ้าน หลังจากได้วางแผนการดำเนินงานมาระยะหนึ่ง กิจกรรมนี้เป็นส่วนหนึ่งในการเสริมสร้างจิตสำนึกให้ชุมชน และเยาวชนลีซูรักษาป่า หวงแหนธรรมชาติ และมีป่าสมุนไพรลีซูที่หายากนำมารวมไว้ในป่าชุมชนของพวกเขา เป็นแหล่งศึกษาและเรียนรู้</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">เมื่อไม่กี่วันก่อน …ในเช้าที่หนาวเหน็บ อะซาผะ ปลุกผมตื่นขึ้นมาจิบน้ำชาอุ่นๆ พร้อมก่อกองไฟผิงคลายหนาวในบ้านที่สร้างเป็นกระต๊อบเล็กๆ โดยใช้ไม้ใผ่และหลังคามุงด้วยหญ้าคา เป็นวิถีชีวิตที่เรียบง่ายของพี่น้องชาวไทยภูเขาที่อยู่แอบอิงกับธรรมชาติ</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ในเช้าตรู่เสียงประกาศข่าวจากผู้ใหญ่บ้านประกาศเป็นภาษาลีซูให้ชาวบ้าน เตรียมกล้าสมุนไพรครัวเรือนละต้น หรือตามแต่มี เพื่อนำไปปลูกในป่าชุมชนของหมู่เฮา…แปลเป็นภาษาไทยให้ผมฟังแบบคำต่อคำ ผมฟังคำแปลแล้ว น้ำชาเมี่ยงที่ผมจิบเช้านี้ กลิ่นรสละมุนเหลือเกิน</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">คำว่า “ป่าของหมู่เฮา”  ในเช้าวันนี้ ผมรู้สึกเป็นสุขใจ ที่ได้ยินคำนี้ จิตสำนึก ความรัก ความหวงแหนชุมชน เป็นสิ่งที่ไม่ได้สร้างขึ้นมาโดยง่าย หากการปลูกป่าชุมชนเพื่อการอนุรักษ์สมุนไพรลีซูในครั้งนี้ เป็นจุดเริ่มต้นจุดประกายสิ่งดีๆที่จะเกิดขึ้นต่อไป…ก็เป็นเรื่องที่น่ายินดี</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ผมเดินออกไปในหมู่บ้านช่วงเช้า สวนทางกับแม่เฒ่าอะหมี่มะ แม่เฒ่าเป็นผู้เฒ่าหญิงอายุเยอะแต่ยังแข็งแรงและอารมณ์ดี เธอทักทายผมเป็นประจำพร้อมกับยิ้มเห็นฟันดำๆ ในก๋วย(ตระกร้าไม้ไผ่สาน) ข้างหลังแม่เฒ่า ผมเห็นกล้าไม้เล็กๆ สองสามต้น ที่รากพอกด้วยดินอย่างดี ผมคิดในใจว่า คงเป็นกล้าสมุนไพรที่แม่เฒ่าเตรียมนำมาปลูกในวันพรุ่งนี้แน่ๆ  </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">แม่เฒ่าอะหมี่มะ กับสมุนไพรหายาก</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ผมลองถามแม่เฒ่าว่า </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">“ข้างหลังแม่เฒ่าคือต้นอะไร? นำมาทำไม?”</p>  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">แม่เฒ่าหยุดเดินพร้อมบอกผมว่า </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">“เป็นกล้าสมุนไพรลีซู ที่หายาก เอามาปลูกที่ข้างบนนู้น…น”</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">แกบอกผมด้วยสำเนียงพูดไทยไม่ชัดพร้อมชี้นิ้วไปที่พื้นที่ป่าสมุนไพรที่เตรียมพื้นที่เรียบร้อยแล้ว แม่เฒ่าเป็น “แนซึซือซุ” หมอยาสมุนไพรลีซูที่ผมคุ้นเคยเป็นอย่างดีช่วงผมทำวิทยานิพนธ์บนดอยนานมาแล้ว </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">หนุ่มสาวลีซู...สนุกสนานวันปลูกป่าสมุนไพรลีซู</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">เหตุการณ์เล็กๆสองสามเหตุการณ์ก่อนที่จะมี การปลูกป่าสมุนไพรลีซูในครั้งนี้ ทำให้ผมมีความสุขยิ่งนัก และนึกถึงวันที่ปลูกจริงๆ จะเป็นอย่างไรนะ?</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">อะซาผะบอกผมว่า สาวๆหนุ่มๆ เตรียมตัวเต้นแสดงความยินดี ที่ป่าชุมชนด้วย คุณครูฝากข่าวมาบอกอีกว่าจะนำเด็กๆมาร่วมปลูกป่าและเรียนรู้ทั้งหมดโรงเรียน ผมนึกถึงจำนวนนักเรียนกว่า ๒๐๐ คน งานปลูกป่าครั้งนี้คงคับคั่งไปด้วยผู้คน</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ได้รับแจ้งแจ้ง พ.ท.ปิยวุฒิ  โลสุยะ ว่าจะนำรถทหารพร้อมกล้าไม้สมุนไพรที่ทางป่าไม้ อนุเคราะห์ให้ชาวบ้านนำมาปลูกเพิ่มเติม ได้แก่ มะขามป้อม ไพล และพืชสมุนไพรอีกจำนวนหนึ่ง</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ในวันปลูกป่าสมุนไพร ชาวบ้านและนักเรียนก็มาพร้อมกันยังป่าชุมชนที่เตรียมพื้นที่ไว้เรียบร้อยแล้ว หนุ่มสาวก็ช่วยกันปลูก หยอกล้อกันอย่างน่ารัก ชาวบ้านและผู้เฒ่าต่างก็นำต้นสมุนไพรมาปลูกตามจุดที่ได้กำหนดไว้ </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">หนุ่มสาวลีซู...หยอกล้อกันระหว่างปลูกป่า</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">หลังจากเสร็จงานปลูกป่าพวกเราก็พร้อมใจกันเต้นรำแสดงความยินดี เสียงฟู่ลู่ และแคนน้ำเต้าดังก้องป่า พร้อมกับเสียงหัวเราะ การเต้นรำที่สนุกสนานของชาวบ้าน ภาพของผู้คนกว่า ๔๐๐ คน ที่ร่วมกิจกรรมในวันนี้ ผมเห็นความรัก ผมเห็นความตั้งใจของชาวบ้านลีซู ในการร่วมกิจกรรมเพื่อชุมชนของพวกเขา</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ภาพมุมสูงจากป่าชุมชนของเรา...เห็นหมู่บ้านอยู่ข้างล่าง</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p>ทำให้ผมรู้สึกว่า งานที่เหนื่อยที่สุดในวันสองวันนี้ …ผมรู้สึกมีพลัง หายเหนื่อยเป็นปลิดทิ้งเป็นความประทับใจจากดอยสูง…ปางมะผ้า </p><hr>

บันทึกประสบการณ์ วิจัยเพื่อท้องถิ่น บนดอยสูงในอำเภอปางมะผ้า จังหวัดแม่ฮ่องสอน ตามโครงการวิจัย การพัฒนาศักยภาพชุมชนในการจัดการองค์ความรู้ท้องถิ่นชาวลีซู บ้านกึ้ดสามสิบ อ.ปางมะผ้า จังหวัดแม่ฮ่องสอน  

</font><p></p><p></p>