ทำให้ชีวิตรื่นรมย์ มีความสุข เรียบง่าย โล่ง โปร่ง เบาขึ้น
 
 
 

ยังไม่นึกว่าจะเขียนถอดบทเรียน  "GotoKnow เครือข่ายนักลิขิตสร้างสานตำนานแห่งชีวิต”  ตามที่อาจารย์จันทวรรณและอาจารย์ขจิตเชิญชวน  ทั้ง ๆ ที่อ่านบันทึกของหลายคนแล้วก็ชื่นชมว่าเขียนดีมาก ๆ   เพราะตัวเองรับปากผู้จัดแล้วว่าจะไปประชุมเชิงปฏิบัติการ  การสื่อสารภายในเครือข่ายทันตบุคลากร  งานกองทุนทันตกรรมในระบบหลักประกันสุขภาพ ปี ๒๕๕๕  ที่สวนสามพราน  นครปฐม  วันที่ ๑๕ – ๑๖ มีนาคม ๒๕๕๕ 

ซึ่งตรงกันเป๊ะกับงาน HA Forum

 

แต่เหตุจาก  ๒  กัลยาณมิตร คือ บันทึกถอดบทเรียนของอาจารย์หมอ ป.  ที่ช่างชัดเจนเห็นประเด็นหลักประเด็นรอง  อ่านแล้วเข้าใจง่าย 

และไม้ยมกของอาจารย์กามนิตหนุ่ม  ที่บ่งว่าอยากพบ  แถมแปลงผักบุ้งอีก  ๑ แปลง (ภาพ)  อิ อิ  ไม่ได้เห็นแก่ของกำนัลสักหน่อย 

แต่เป็นตัวอย่างเล็ก ๆ ว่า  หากการสร้างแรงบันดาลใจจากกัลยาณมิตรใน GotoKnow ถึงจุดที่เราอยากเปลี่ยนแปลงความคิด  จิตใจ  GotoKnow ก็ทำสำเร็จอย่างเป็นรูปธรรมแล้ว  

ด้วยการส่งบันทึกนี้มาแทนตัว  หัวใจและความคิดของธิรัมภานะคะ

 

จึงต้องมาย้อนดูว่า  ก่อนมาเขียนบันทึกใน GotoKnow ชีวิตการทำงานเป็นอย่างไร  พบในบันทึกแรกสุด  “ไม่ว่างานประจำในช่วงกลางวันที่ใช้มือขวาเป็นส่วนใหญ่  งานใช้คอมพ์ในช่วงกลางคืน  ที่ยื่นมือพิมพ์ที่แป้นหรือคลิกเมาส์สลับกัน  ...  ซ้ำร้ายอาการปวดร้าวตั้งแต่บั้นเอวถึงหลัง  ถึงไหล่ขวา....หนัก ๆ เข้าลามเป็นก้อนแข็งถึงไหล่ซ้าย..”

 

โอ้ !!!! พระเจ้า  ชีวิตทันตแพทย์หลังแข็งปานนี้เชียว  ช่วง ๓ ปีก่อนนั้น  ทั้งให้บริการผู้ป่วยในคลินิกทันตกรรมของโรงพยาบาลสระใคร  เป็นกรรมการบริหารโรงพยาบาล  คณะกรรมการประสานงานสาธารณสุขอำเภอสระใคร  เริ่มบุกเบิกเปิดโรงพยาบาลใหม่  คนน้อยต้องช่วย ๆ กันทำเท่าที่ทำได้    

ชีวิตงานการสับสนหลายบทบาท  ออกจากห้องคลินิก  วิ่งขึ้นห้องประชุม  หลังเลิกงานบางวันก็ออกชุมชน  วันไหนไม่เหนื่อย  กลางคืนก็ทำงานเอกสารต่อ  ใช้คอมพ์ตลอด  ไม่เคยเรียนพิมพ์ดีดมา  เป็นแต่จิ้มดีด  พิมพ์แผนยุทธศาสตร์สุขภาพอำเภอฉบับแรกเองทุกตัวอักษร เป็นต้น

 

แก้ไขความเจ็บป่วยด้วยการไปนวดแผนไทย  และได้วิชาโยคะมาเบื้องต้นมาจากคุณหมอที่นวดให้  ค้นคว้าอ่านเองด้วย  ทำเอง  จนอาการดีขึ้นมาก 

ไปเข้าคอร์สเป็นกลุ่มทดลองงานวิจัยที่เชียงใหม่  ใช้โยคะและการฝึกจิตบำบัดอาการเจ็บปวด   ฝึกการจัดสมดุลของจิตใจและร่างกาย  ให้รู้ตัวว่าเครียดหรือเจ็บ  ฝึกทักษะด้วยตนเองต่อเนื่องจนหายดี   

 

เล่นเน็ตพบ GotoKnow โดยบังเอิญ  อ่านเอง  สมัครเอง  กำลังรู้สึกดีมาก ๆ กับโยคะ  จึงเขียนในบล็อกแรก 

แถมอยากเขียนเรื่องประเพณีสรงน้ำหลวงพ่อพระใส  ก็เขียนลงไปในบล็อกเดียวกัน  เรียนรู้ตามคำแนะนำของผู้ดูแล GotoKnow   เริ่มนำภาพลงได้ 

แต่ยังไม่ค่อยเข้าใจว่า  ๑  บล็อก คือ สมุด  ๑  เล่ม

 

ค่อย ๆ เรียนรู้ไปวันละน้อย  เหมือนน้ำซึมบ่อทราย  เท่าที่มีเวลาว่างในวันหยุดหรือช่วงพัก อ่านชื่อบันทึกใดตรงกับเรื่องที่สนใจก็คลิกเข้าไปอ่านจนจบ  แบบ Scan อย่างรวดเร็ว 

สนใจมากก็อ่านรอบ  ๒   ตรงกับงานที่ทำ  หรือทำให้มีความสุข  เลือกไว้ติดตามความเคลื่อนไหว  อยากรู้แบบเจาะลึกก็อ่านรอบ  ๓ 

ถ้ายังไม่กระจ่างก็เขียนถามเจ้าของบันทึก  เช่น  อาจารย์วิรัตน์  อาจารย์ขจิต  อาจารย์หมอ ป.  อาจารย์แผ่นดิน  เป็นต้น  สะสมต่อยอดในแต่ละประเด็น  และเชื่อมโยงประเด็นที่เกี่ยวข้องกันทางใดทางหนึ่ง

 

ไปเข้าร่วมกิจกรรมของโครงการเครือข่ายทันตแพทย์ผู้นำสร้างเสริมสุขภาพช่องปาก  เมื่อครั้งสำนักทันตสาธารณสุข  กรมอนามัย  ยังเป็นกองทันตสาธารณสุข   

ในการพบกันของสมาชิกเครือข่ายผ่านไป  ๔  เดือน  มี AAR (After Action Review) ว่าจะสานสัมพันธ์เครือข่ายอย่างไร 

จึงเสนอไปว่าตนเองเขียนบันทึกเป็นครั้งคราวที่ GotoKnow แห่งนี้  จะลองเขียนบล็อกเครือข่ายคนอิสานฟันดี  เป็นที่นำเสนอว่าตนเองไปทำงานที่เกี่ยวข้อง  ไปพัฒนาศักยภาพอะไรมาบ้าง

 

ปรากฏว่า  เหล่าทันตแพทย์  ทันตบุคลากร  ทันตาภิบาล  นักวิชาการสาธารณสุขฯ  ชอบพบปะกันแบบตัวเป็น ๆ มากกว่า  กิ๊วก๊าวเฮฮาสดชื่นรื่นเริง  เพื่อนพ้องน้องพี่ที่แสดงตัวว่าติดต่อกันทางบันทึก GotoKnow นี้  มีไม่มาก  ทว่าความสัมพันธ์ที่เหนียวแน่น  ติดต่อกันต่อเนื่อง  คือ กลุ่มที่เป็นเพื่อนพี่น้องกันมาตั้งแต่เรียนมหาวิทยาลัย  รวมเกิน  ๒๐  ปี  

GotoKnow  จึงช่วยให้เครือข่ายพี่น้อง (ไม่เป็นทางการ) ที่ทำงานร่วมกันแบบเป็นทางการ (ราชการ) ได้กระชับทั้งความเป็นมิตรและเกื้อหนุนการทำงาน  เพื่อประชาชนชาวอีสาน  โดยเฉพาะอีสานตอนบน  ที่เป็นเขตงานรับผิดชอบโดยตรงของกลุ่มสมาชิกเครือข่าย

 

มี Blogger บางท่านที่เกี่ยวพันในฐานะ Facilitator  ของเครือข่ายทันตแพทย์ผู้นำสร้างเสริมสุขภาพช่องปาก  เช่น อาจารย์ศิลา  ภูชยา  ได้เขียนบันทึกการถอดบทเรียนของเครือข่าย   โดยท่านลุงบังวอญ่าผู้เฒ่าแนะนำให้ไปอ่าน 

 

จึงได้เพิ่มมา คือ กัลยาณมิตรที่เป็นเครือข่ายเสมือนจริง  ไม่เคยพบตัวจริง  แต่เห็นสายสัมพันธ์ผ่านเนื้องานที่เขียน  ยิ่งผ่านการติดตามให้ความเห็นในบันทึกของกันและกัน  จะช่วยให้สายใยที่สานสองทางนั้น  ก่อเป็นผืนผ้าที่งดงาม

(ยกเว้นเกือบ  ๒  ปีก่อน  อาจารย์จตุพร  และอาจารย์หนานเกียรติ  เคยพบกันโดยบังเอิญตัวเป็น ๆ กับป้าแดง  ที่ร้านแหนมเนือง  อุดรธานี)

 

ระหว่างอ่านบันทึกของเพื่อน ๆ  และการเขียนเรื่องราวรื่นรมย์ของตัวเอง  พบว่าความสนใจในดอกไม้ใบหญ้า  ทุ่งนา  ธรรมชาติ  ชนบท  พืชผักสวนครัว  อาหาร  การท่องเที่ยว  สันทนาการ  บทกวี  ภาพถ่าย  เพลงไพเราะ 

ทำให้มีกัลยาณมิตรที่แวะเวียนมาพบปะกันสม่ำเสมอ  ผ่านการเขียนข้อคิดเห็น  หรือกดดอกไม้ให้กำลังใจกัน  กลุ่มนี้กลุ่มใหญ่  เช่น พี่อุ้มถาวร  คุณ Poo  คุณนกขมิ้น  คุณอักขณิช  คุณสันติสุข   คุณ Tawandin  พี่หนูรี  คุณ Oraphan  พี่สุภัทรา  คุณธนา  คุณปริม ฯลฯ

 

ต่อมาขยายไปทำงานกับเครือข่ายทันต-เภสัชบุคลากร  พยาบาล  ทีมสุขภาพ  และชาวบ้าน  ใน  ๗  จังหวัดแถบอีสานตอนบน-กลาง  ในการทำงานระบบสุขภาพชุมชน  เรียนรู้การพัฒนาสุขภาวะจากรากฐานของชุมชน  (Community-based Development)  เชื่อมโยงวิถีชีวิตอย่างเป็นองค์รวม  การพัฒนางานวิจัยจากงานประจำ (Routine to Reseacrch : R2R) 

ซึ่งต้องการความรู้ที่กว้างขวางหลายด้าน  

 

ยิ่งต้องอ่านบันทึกของกัลยาณมิตรหลากหลายมากขึ้น  แสวงหาความรู้ที่จะมาเสริมทักษะการเป็น Facilitator  วิถีชีวิตชาวนา  เกษตรกร  กระบวนการเรียนรู้ต่าง ๆ 

ได้พบการให้ด้วยความจริงใจ  ข้อคิด  ปรัชญาชีวิต   การเข้าถึงความดี  ความงาม  และความจริง  จากบันทึกของ......อาจารย์ Wasawat Deemarn   อาจารย์บุษยมาศ  อาจารย์ Ka-Poom   อาจารย์ใบไม้ร้องเพลง   อ.นุ   คุณคนบ้านไกล  ดร.พจนา  ดร.โอ๋  ดร.ธวัชชัย  ดร.จันทวรรณ  เป็นต้น

 

เมื่อพบเห็นอะไรจากการทำงาน  วิเคราะห์ได้บ้าง  ไม่ได้บ้าง  เห็นความงดงามของสิ่งรอบตัว  ก็นำมาเขียนเป็นบันทึกของตนเอง  สรุปความการเขียนบันทึกก่อให้เกิดผลดีต่อตนเอง

๑)      ก่อนจะเขียนต้องอ่าน  คิด  จับประเด็น  จึงเพิ่มความรู้ลึกซึ้ง  เพิ่มประเด็นอื่นที่ยังไม่รู้  เชื่อมโยงกับความรู้เดิม  ก่อนจะนำมาใช้ในการทำงานเพื่อประชาชน  เพื่อเพื่อนร่วมงาน

๒)    ใช้เป็นสื่อกลางบันทึกเรื่องราว  เนื้อหา  ความรู้  ติดตามความก้าวหน้า  จากการปฏิบัติของสมาชิกเครือข่ายการทำงานจริงเป็นระยะ ๆ   จึงจัดระบบความคิดตนเองได้ง่ายขึ้น   ช่วยให้งานง่ายขึ้น (มีรายงานส่งแหล่งทุน  โดยไม่ต้องมานั่งเขียนใหม่)

๓)    กระชับความสัมพันธ์ของเครือข่ายการทำงานจริง  ในยามไม่พบหน้าค่าตากัน

๔)    กัลยาณมิตรในเครือข่ายเสมือนจริง (บางคนพบตัวจริงแล้ว)  เพิ่มความรู้  มุมมอง  ข้อคิด  ปรัชญาการใช้ชีวิต  ย้ำความเชื่อว่า  ความรู้เท่าใบไม้ในกำมือ  ยิ่งเรียนรู้เพื่อรู้ว่า...ไม่รู้

๕)    ทำให้ชีวิตรื่นรมย์   มีความสุข   เรียบง่าย  โล่ง  โปร่ง  เบาขึ้น

 

 

สิ่งที่คาดว่าจะทำต่อไปในอนาคต  ด้วยการใช้งานผ่านระบบของ GotoKnow  จะลองชวนเพื่อน ๆ ในที่ทำงาน  เริ่มที่กลุ่ม R2R ของอำเภอสระใคร  มาลองเขียนบันทึกที่นี่  ปกติน้อง ๆ ที่วัยรุ่นกว่าเขาจะเล่น FB  เป็นส่วนใหญ่  เขียนสั้น ๆ แต่ข่าวสารรวดเร็ว 

 

ตนเองก็จะใช้ FB เป็นที่แจ้งว่าเขียนบันทึกใหม่แล้วนะ ด้วยเหตุบังเอิญ  เคยเขียนเรื่องไปภูฝอยลม  แล้วเปิด G2K ให้น้อง ๆ อ่าน  น้อง ๆ ชอบมาก  เลยบอกว่าให้ลง FB ด้วย  เพราะวัยรุ่นทั้งหลายชอบติดตาม FB มากกว่า 

 

น่าจะทำให้ความสัมพันธ์คนในองค์กรแน่นกระชับขึ้น  ส่งผลต่อการพัฒนาระบบสุขภาพอำเภอสระใครต่อไป

 

โอ....ยาวอย่างยิ่ง  อ่านเฉพาะตัวเน้นก็ได้นะคะ

ขอบคุณมากค่ะที่อ่านจนจบ

สุข  สงบ  ในวันมาฆบูชา  ถ้วนหน้านะคะ :),