คุณปู-สรรพศิรินทร์ ซึ่งเคยไปร่วมฟังสัมมนา a day workshop 002 : เมฆ in Thailand (จัดโดยนิตยสาร a day)

ได้ส่งภาพอาทิตย์ทรงกลดจากลพบุรีมาให้

(ภาพนี้ถ่ายเมื่อวันพุธที่ 19 พฤษภาคม 2553)

 

ผมคิดว่าน่าสนใจมาก เพราะเห็น การทรงกลดแบบซันด็อก (sundog) อยู่นอกขอบวงกลม 22 องศาอย่างชัดเจน

แถมยังมีเส้นสัมผัสบน (upper tangent curve) จางๆ ด้วยครับ

 

นี่ไงครับภาพอาทิตย์ทรงกลดฝีมือคุณปู (ปรับแต่งให้ชัดเจนขึ้นเล็กน้อย) 


ดาวนโหลด : ภาพต้นฉบับ   ภาพปรับแต่ง

 

เห็นบริเวณเล็กๆ ที่เป็นสีด้านขวาของภาพไหมครับ นั่นแหละ ซันด็อก ที่คุณปูถ่ายไว้ได้

 

คราวนี้ลองมาเรียนรู้กันหน่อยครับว่า เหตุใดจุดซันด็อกนี้จึงไม่อยู่บนเส้นวงกลม 22 องศา?

 

ดูภาพนี้สิครับ


ที่มาของภาพ : รอ link

จะเห็นว่า หากมุมเงยของดวงอาทิตย์มีค่าน้อยๆ ซันด็อกจะอยู่ใกล้เส้น 22 องศา

(ถ้าดวงอาทิตย์อยู่ที่ขอบฟ้า ซันด็อกก็จะอยู่บนเส้นวงกลมพอดี)

แต่ถ้ามุมเงยเพิ่มขึ้น ซันด็อกก็จะห่างออกไปเรื่อยๆ

 

ดูภาพนี้เปรียบเทียบอีกครั้ง

 ด้านซ้าย มุมเงย 11 องศา ซันด็อกอยู่ใกล้เส้นวงกลม
ด้านขวา มุมเงย 34 องศา ซันด็อกอยู่ห่างจากเส้นไปมาก

 

สำหรับ มุมเงยต่ำๆ ของดวงอาทิตย์ เช่น 3 องศา เส้นทางเดินของแสงจะเข้าและออกจากด้านข้างของผลึกรูปหกเหลี่ยมแบนๆ แบบนี้ได้ ทำให้เห็นซันด็อกอยู่ในแนวระดับใกล้เคียงกับดวงอาทิตย์

 

แต่หากมุมเงยสูงค่อนข้างมาก เช่น 52 องศา เส้นทางเดินของแสงจะสลับยึกยักไปมา เนื่องจากสะท้อนในผลึกน้ำแข็ง ในลักษณะเช่นนี้ครับ

 

 ควรรู้ไว้ด้วยว่า หากมุมเงยเกิน 40 องศา ซันด็อกจะจาง ทำให้เห็นได้ยากมาก

 

 

ขอบคุณคุณปู ที่เก็บภาพอันงดงามและน่าสนใจมากๆ นี้มาฝากพวกเราครับ

^__^

ข้อมูลที่เกี่ยวข้อง

 

 

หมายเหตุ : ภาพในบันทึกนี้ ส่วนใหญ่เก็บไว้ที่ Portal-ชมรมคนรักมวลเมฆ 2010/05/24