การทำเวทีเรียนรู้ให้กับองค์กร เป็นเพียงกระบวนการเล็กๆที่เริ่มต้น หากเรามีเริ่มต้นที่ดี วางแผน ออกแบบประณีต ก็เป็นผลดีต่อองค์กรในระยะยาว จากนั้นเราจะประคับประคองบรรยากาศการเรียนรู้อย่างไรให้เร้าพลังไปได้ตลอดอย่างไรนั้น ทางทีมงาน พอช.ก็ต้องขบคิดกันตลอดเวลา ก็เหมือนกับความรู้ก็เช่นกันที่มีพลวัตรในตัวเองตลอดเวลาเช่นกัน ความรู้ ณ เวลานี้ ผ่านไปอีกช่วงเวลาหนึ่งความรู้นั้นก็เปลี่ยนไป เกลียวความรู้ที่หมุนไปเรื่อยๆ

ผมเดินทางไป สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน องค์กรมหาชน (พอช.) ย่านบางกะปิ เพื่อไปประชุมพูดคุยกับทีมงานที่นั่น เกี่ยวกับ งานอบรม “นักจัดการความรู้ โดยชุมชนนักปฏิบัติ” ดูท่าทางงาน workshop นี้จะเป็นเรื่องยาว เพราะการพูดคุยเพื่อหารือในรอบที่สองนี้ ต่อเนื่องจากภาคแรกที่คุณสุเทพ ไชยขันธุ์ เดินทางมาสนทนากับผมที่ ม.มหิดล หลังพูดคุยครั้งที่สองก็ยังติดว่าจะมีกระบวนการพัฒนาต่อๆไป ยังไงก็ต้องดูจากผลการอบรมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในครั้งนี้ก่อน

Suthep008

ทาง พอช. จัดวันที่สำหรับ workshop นี้กลางเดือนธันวาคม แถบนครนายก แว่วๆว่าสถานที่จัดงานวิวสวยงามรวมไปถึงบรรยากาศดีมาก ในความเป็นจริงแล้วผมให้ความสำคัญมากกับสถานที่เพราะสถานที่ที่เป็น “อาวาสสัปปยะ” มีผลต่อกระบวนการเรียนรู้ และ “กล้า” เปิดพลัง (Open will) อย่างเต็มที่

ย้อนความสักหน่อยครับสำหรับงานอบรมของ พอช.ครั้งนี้ เป้าหมายหลักๆก็คือ สร้างเสริมเครื่องมือการจัดการความรู้ของคนทำงานสู่สาธารณะ สร้างแรงบันดาลใจให้คนทำงานสร้างความรู้จากตนเอง  ตรงนี้เป็นโจทย์สำคัญที่ผมและทีมงานจะนำไปการออกแบบกระบวนการด้วย การเข้าไปหารือในครั้งที่สองนอกจากไปทราบความต้องการที่แท้จริง (ความต้องการที่ฝังลึก) ของทาง พอช.แล้ว ยังได้เรียนรู้ วัฒนธรรมองค์กร ,บริบทของคนทำงาน พอช. ด้วยว่าเป็นอย่างไร? ตรงนี้ก็สำคัญนะครับ “รู้เขารู้เรา” โดยเฉพาะกระบวนกร (Facilitator)ที่จะเป็นผู้ติดตั้ง (Install) กระบวนการ หรือวงจรการเรียนรู้ลงในตัวผู้เรียน ให้ได้ “คุย คิด คลิก คลำ”  ได้ด้วยตนเอง

ผมชื่นชมในความตั้งใจของคน พอช.มากที่เห็นผู้บริหาร และทีมงานในวันประชุมเตรียมการ(ประมาณ ๑๐ ท่าน) ความพร้อมของทีมงานขับเคลื่อนเป็นดัชนีอย่างหนึ่ง ตรงนี้ก็มองเห็นความตั้งใจ ปฏิปทาที่แรงกล้า ผมในฐานะคนนอกที่เข้าไปสัมผัส ก็รับรู้ได้ และเมื่อเห็นแบบนี้ผมเองก็พร้อมที่จะเป็นส่วนหนึ่งของการขับเคลื่อนที่จะเกิดขึ้น

เนื้อหาและกิจกรรมการเรียนรู้เพื่อบรรลุวัตถุประสงค์ที่ต้องการ (ทาง ดร.วิรัตน์ คำศรีจันทร์ ท่านได้ให้ข้อแนะนำมาส่วนหนึ่งผมคิดปนๆมาอีกส่วนเพื่อให้เห็นภาพ) 

  • การทบทวนแนวคิด นโยบาย และบทบาทการทำงานของ พอช. ภารกิจร่วม – พูดคุย ร่วมสะท้อนความคิดเห็น
  • การจัดการความรู้ : แนวคิดการดำเนินการ การทำงาน – เปิดประเด็น ระดมสมองด้วยบัตรคำ
  • ศิลปะ/การภาวนา เพื่อพัฒนาพลังการเรียนรู้จากภายใน – กำลังคิดเนื้อหากิจกรรม
  • เทคนิคการสร้างความรู้ หรือ Constructionism learning  - น่าจะใช้กระบวนการ Dialogue,วาดรูปและนำเสนอ,Story telling
  • การถอดบทเรียน /จัดการความรู้ – กิจกรรมกลุ่มเสร็จแล้วนำเสนอ
  • ประมวลการเขียน การจัดการเพื่อการสื่อสารความรู้ – ให้เวลาเขียน ใคร่ครวญข้อมูล นำเสนอ
  • การทำเป็นสื่อและนำเสนออย่างง่าย – ตรงนี้ผมคิดถึง gotoknow หรือ บล็อกภายในองค์กร
  • ถอดบทเรียน สรุปบทเรียน – ตั้งพันธะสัญญาร่วมกันผ่านการ AAR.

 

ทั้งหมดเป็นแนวทางการจัดกิจกรรมหลักๆ ที่ได้วางแบบไว้ ส่วนเนื้อหากิจกรรมโดยละเอียด ก็คงมีการพูดคุยกับทีมงานโดยละเอียดอีกครั้งก่อนวันอบรมจริงๆ

สำหรับทีมงานของผมเป็นทีมงานที่เราทำงานรู้ใจกันในหลายๆเวที ครั้งนี้ได้เชิญ SCG.มาร่วมแลกเปลี่ยนประสบการณ์ด้วย (อยู่ในระหว่างติดต่อ)

ในภาพรวมในการจัดเวทีนี้เพียง ๒ วัน สิ่งที่อยากได้มากที่สุดคือ “แรงบันดาลใจ” และ “ทักษะ” ที่ได้จากการทำ workshop ทั้งหมดน่าจะเป็นเชื้อไฟที่ดีในการแพร่เข้าไปสู่องค์กร ที่สำคัญก็คือ ปัจจัยเอื้อที่ทาง พอช.จะหนุนเสริมกระบวนการแลกเปลี่ยนแบบนี้ต่อไปในอนาคต

โดยสรุปก็คือ การทำเวทีเรียนรู้ให้กับองค์กร เป็นเพียงกระบวนการเล็กๆที่เริ่มต้น หากเรามีเริ่มต้นที่ดี วางแผน ออกแบบประณีต ก็เป็นผลดีต่อองค์กรในระยะยาว จากนั้นเราจะประคับประคองบรรยากาศการเรียนรู้อย่างไรให้เร้าพลังไปได้ตลอดอย่างไรนั้น ทางทีมงาน พอช.ก็ต้องขบคิดกันตลอดเวลา ก็เหมือนกับความรู้ก็เช่นกันที่มีพลวัตรในตัวเองตลอดเวลาเช่นกัน ความรู้ ณ เวลานี้ ผ่านไปอีกช่วงเวลาหนึ่งความรู้นั้นก็เปลี่ยนไป เกลียวความรู้ที่หมุนไปเรื่อยๆ  

กิจกรรมในวันเเรก

รูปแบบการจัดสถานที่

รูปแบบการจัดสถานที่เตรียมการอบรม

ช่วงเช้า

เปิดด้วยลานหมู่บ้าน รูปแบบการจัดโต๊ะรูปเกือกม้า

Codi2

กิจกรรมในการเปิดการอบรมช่วงเช้า ทำกระบวนการรวมโดย

"เรียนรู้ตัวเอง เข้าใจผู้อื่น"

ผ่าน ลักษณ์ เชื่อมโยงไปสู่ ชุมชนปฏิบัติ

ใช้เวลา ๒ ชั่วโมง

รูปแบบการจัดสถานที่ หลังจาก ทำ กระบวนการรวม เป็นการแยกกลุ่ม จำนวน ๖ กลุ่มคละกัน

โดยการจัดเป็นกลุ่ม ใช้กระบวนการ dialouge ในการนำสนทนาเชิงประเด็น มี Fa จำนวน ๖ ท่าน รวมทั้ง Notetaker อีก ๖ ท่าน มี Facilitator ที่ควบคุมกระบวนการทั้งหมด ๑ ท่าน

ทั้งหมดภายใต้บรรยากาศ ง่ายๆ ผ่อนคลาย สบายๆ

Codi1

ข้อมูลจำเพาะ

  • พอช. หรือ สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (พอช.)
  • จำนวนผู้เข้ารับการอบรม ประมาณ ๔๐ – ๕๐ คน (สำนักปฏิบัติการภาคฯ,ส่วนประชาสัมพันธ์,ส่วนงานวิจัย,สำนักงานโครงการบ้านมั่นคง,สำนักทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์)
  • วัตถุประสงค์หลัก สร้างเสริมเครื่องมือการจัดการความรู้ของคนทำงานสู่สาธารณะ สร้างแรงบันดาลใจให้คนทำงานสร้างความรู้จากตนเอง
  • วันที่ ๑๔ – ๑๕ ธค.๕๒ (๒วัน) ณ ภูเขางามรีสอร์ท ตำบลสาริกา อ.เมือง จ.นครนายก
  • กระบวนการ : บรรยาย และ work shop

 

 

เอกสารประกอบการทำ work shop 

 

บันทึกของคุณเกียรติศักดิ์ ม่วงมิตร

ถอดบทเรียนตัวเองเรื่องการเขียน : (๘) ส่งท้ายบทเรียน    
ถอดบทเรียนตัวเองเรื่องการเขียน : (๗) การเขียนแนวทางแบบผม    
ถอดบทเรียนตัวเองเรื่องการเขียน : (๖) การพัฒนาแบบก้าวกระโดดใน G2K    
ถอดบทเรียนตัวเองเรื่องการเขียน : (๕) เวทีชื่นชมผลงาน    
ถอดบทเรียนตัวเองเรื่องการเขียน : (๔) ก้าวแรกและก้าวต่อของการฝึกเขียน    
ถอดบทเรียนตัวเองเรื่องการเขียน : (๓) การอ่านเป็นพื้นฐานที่สำคัญ    
ถอดบทเรียนตัวเองเรื่องการเขียน : (๒) ขอเล่าเรื่องตัวเองสักหน่อย    
ถอดบทเรียนตัวเองเรื่องการเขียน : (๑) ที่มาและที่ไป  

 

*** เอกสาร หรือ รูปภาพ,File ต่างๆในบันทึกนี้ ผู้อ่านและผู้สนใจสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้ตามความต้องการ และหากนำไปเพื่อพัฒนาตนเองและสังคม ผมขอชื่นชมในปฏิปทาของท่านครับ

หากต้องการรายละเอียดเพิ่มเติม สามารถ e-mail มาเเลกเปลี่ยนกับผมได้ครับ

*** ขอบคุณ ดร.วรภัทร์ ภู่เจริญ อาจารย์ที่สร้างเเรงบันดาลใจ และ หนังสือที่ผมอ่านเเล้วประทับใจ "Dialogue คิดลงสู่ใจ...ไหลเป็นปัญญา"