คำถาม

3 คำถามจากกิจกรรม World Café (http://gotoknow.org/blog/phoenix-mirror/264003)

ในงาน GotoKnow Forum ครั้งที่ 1

1.      จากประสบการณ์ตรงของแต่ละคน มีความรู้อะไรที่เป็นแรงบัลดาลใจ ที่ทำให้ท่านได้ทุ่มเท กำลังกาย กำลังใจ อย่างเต็มที่ที่สุด เพื่อให้ได้มาซึ่งความรู้นั้นๆ เพราะอะไร มีความหมายอย่างไร และลงท้ายได้ทำอะไรไปบ้างในการที่จะได้ความรู้มา

2.      จากประสบการณ์ตรงของแต่ละคน คิดว่าในองค์กรของตนเองเพื่อให้บรรลุวิสัยทัศน์และพันธกิจ ควรจะมีจะมีเครื่องมือ หรือวิธีแสวงหา รวบรวมองค์ความรู้ การบริหารจัดการความรู้ ให้พรรณาทั้งที่ควรจะมี(ถ้ายังไม่มี) อยากจะมี ใฝ่ฝันว่าถ้ามีแล้วจะสุดยอด หรือที่มีแล้วจะให้มีการใช้อย่างไร

3.      จากที่ได้สนทนามาทั้งหมด คิดว่าถ้ากลับไปบ้าน ไปทำงาน จะทำอะไรเป็นสิ่งแรก ในอาทิตย์นี้หรือสองอาทิตย์นี้ เพื่อให้องค์กร หน่วยงานของตน เกิดวัฒนธรรมการเรียนรู้ หรือการใช้เครื่องมือ หรือมีการบริหารความรู้ที่ดี อย่างที่เราฝันไว้ในรอบสอง

 ขอตอบสามคำถามด้วคนคะ ที่จริงอยากบันทึกนาแล้วคะ แต่เวลาและโอกาสขณะนี้ยังไม่อำนวย ควบคุมการระบาดของโรคไข้หวัดใหญ่

         ข้อที่ 1  ความรู้ด้านการพยาบาลผู้ป่วยหลังคลอดและทารกแรกเกิด ได้ทำงานด้านนี้มา 15 ปี เต็ม แต่ไม่เคยได้ถ่ายทอดความรู้นั้นเป็นตัวอักษร ยกเว้นเมื่อต้องทำโครงการนำเพื่อเลื่อนระดับ จะทุ่มศึกษาค้นคว้าอยางเต็มที่ ทั้งจากประสบการณ์ตรง จากหนังสือ แต่ก่อนไม่เคยอ่านจากInternet  ต้องไปห้องสมุดเท่านั้น  

          ทำงานเริ่มต้นมาจากผู้ช่วยพยาบาลจะมีหลายท่านบอกว่า จะทำงานเป็นผู้ช่วยพยาบาลตลอดไปเหรอ  โรงพยาบาลให้ทุนปเรียนต่อพยาบาล พอดีมีอุปสรรค จดทะเบียนสมรสก่อน ก่อน หนึ่งวันที่ทราบขว แป๋ว อดไปเรียนที่วิทยาลัยพยาบาลทหารเรือ เสียใจมาก เสียดาย ทำอย่างไรคนที่แต่งงานจะมีโอกาสได้เรียนต่อ ฝ่ายการพยาบาลใจดี ทำหนังสือขอโควต้ให้รียน ที่ คณะพยาบาลศาสตร์ มข. ขอบคุณผู้บริหารอารย์บัวลอง ชินอ่อน ทีมีแนวคิดขอโควต้าให้เรียน

         ฮึดสู้อ่านหนังสือ เพื่อสอบเอนทรานซ์ให้ได้ ทั้ง ๆที่ทำงานไปด้วย พี่สอบอยู่สองครั้ง สอบเข้าได้ แต่การเรียนในวิชาพื้นฐานหนักมาก เรียนไม่ทันรุ่นน้อง ต้องเรียนหนักเพิ่มขึ้น เรียนตกซ้ำหลายวิชา มีวิชาหนึ่งนะคะ  gen chem Org chem  เรียนสามรอบจึงจบ แต่วิชาการพยาบาลได้เอและบี 

           พอจบมาทำงาน มีวิจัยของอาจารย์ท่านหนึ่งติดตามการทำงานประสิทธิภาพและประสิทธผลของพยาบาลที่เริ่มต้นจากผู้ช่วยพยาบาล วิจัยโฟกัสกรุ๊บ  และสอบถามผู้บริหาร พี่แอบเห็นแบบสอบถามและผลประเมิน ที่ถูกวางทิ้ง ให้ต่ำมาก  ทำให้เกิดแรงบันดาลใจว่าจะต้องมีการศึกษาและหาความรู้ให้เป็นที่ยอมรับให้ได้ งานนี้ไม่ให้มีการดูถูก ไม่ยอมเสียศักดิ์ศรีแน่นอน

           พี่ทำอย่างไรบ้างในกรณีนี้  พี่อ่านหนังสือมากขึ้นไปห้องสมุด   นำประสบการณ์การทำงานมาเล่าต่อให้กับพยาบาลรุ่นน้องฟังทั้งการทำ Case conference ที่พบปัญหา เป็นพี่เลี้ยงในการทำงาน จนทำงานด้านการพยาบาลมารดาหลังคลอดและทารกแรกเกิด มานานจนเริ่มจะเบื่อ มีคำแซวกันคำหนึ่งนะคะ ว่าหลังสู้ฟ้าหน้าสู้ perinium มือจับเต้า แบบไม่ผิดกฎหมายและไม่ถูกปรับ

           พี่เรียนเป็นผู้ให้คำปรึกษาตามหลักสูตร ฝึกในการให้คำปรึกษาแม่หลังคลอดที่ติดเชื้อเอดส์  และทำงานพัฒนาคุณภาพในหอผู้ป่วย  จนเกิดการเบื่ออีกแล้ว น่าจะได้หาความรู้ใหม่เพิ่มเติมดีไหม ในช่วงนั้นต้องทำงานป้องกันการติดเชื้อในหอผู้ป่วย ปี 42  รู้สึกว่าเท่ห์มาก ICWN  มีงานให้ทำตลอดท้าท้าย มาก ทำอย่างไรแผลผ่าตัดจะไม่ติดเชื้อ ไม่อักเสบ ผู้ป่วยเจ็บแผลน้อยลง  มีความพึงพอใจในการให้บริการ ประกันคุณภาพว่ามาคลดที่ดรงพยาบาลปลอดภัย ได้รับการดูแลอย่างดี   

           พอปี 2547 พี่วางแผนว่าจะทำเรื่องขอย้ายหน่วยงาน  แต่ยังไม่ถึงฤดูกาลโยกย้าย มีประกาศเปิดสอบสัมภาษณ์ พยาบาลควบคุมโรคติดเชื้อ พี่มองดูพยาบาล IC เท่ห์มาก สอนเก่งอยากป็นบ้าง พอมาทำงานด้านพยาบาลควบคุมโรคติดเชื้อ ชอบมากได้สอน ได้อ่าน ได้ศึกษาเรียนรู้เพิ่มเติม

           แต่จะมีหลายคนบอกว่าไม่ได้เรียนทางด้านการพยาบาลป้องกันการติดเชื้อมาก่อนจะทำได้ไหม  โท ก็ไม่จบ จะคอยดู พยาบาล med ก็ไม่ได้เป็น เป็นแค่พยาบาลสูติ-นรีเวช มาก่อน  จะทำงานเป็น พยาบาลIC ที่ดีได้ไหม มีคุณภาพ หรือเปล่า  แต่พอยอมรับได้แค่ว่าพี่ประกายพูดเพราะ  ไม่เถียง เข้ากับผู้ใหญ่ได้ดี สุภาพ อ่อนน้อม อ่อนนอกแข็งใน ทำงานมานาน รู้จักกับหลายคน ๆเข้ากับหัวหน้าตึกได้

          พี่จึงได้ฮึดสู้  ทุ่มเทกำลังใจ แรงกาย แรงใจ  ศึกษาทำอย่างไรจะเป็นพยาบาลผู้เชี่ยวชาญสาขาป้องกันควบคุมโรคติดต่อ โรคติดเชื้อ  ให้ได้ เพื่อให้ผู้ป่วยปลอดภัย บุคลากรปลอดภัย รู้จักดูแลตนเองได้ และทำงานให้บรรลุเป้าหมาย การติดเชื้อในโรงพยาบาลดลง  เมื่อมีการระบาดของโรคติดต่อ  ต้องควบคุมให้ได้   ในระยะเวลาที่กำหนด  เป็นที่ยอมรับของคนที่เคยพูดไว้

          ความรู้นี้ยากไหม จะว่ายากก็ยาก จะว่าง่ายก็ง่าย เพราะมีคนเขียนไว้เยอะมาก หาอ่านได้ง่ายมาก ขอให้ขยันและตั้งใจเท่านั้น 

          การได้ความรู้    ได้ความรู้มาจาก การอ่านมากที่สุด รองลงมาคือถามจากผู้เชียวชาญ ค้นจากแหล่งที่เชื่อถือได้ ลงมือทำ ปฏิบัติการ  ร่วมกิจกรรมและหาประสบการณ์ตรงในการควบคุมการระบาดของโรคติดต่อ ที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง ไม่ท้อถอย  เปิดใจยอมรับส่งใหม่ ๆ เป็นแก้วน้ำที่ยังไม่เต็ม พร้อมรับคำแนะนำ พร้อมรับคำติด้วยใบหน้าที่ยิ้มแย้ม เสียงไพเราะอ่อนหวาน แต่ในใจจะโกรธไหม ถ้าติเพื่อก่อ ติแบบสร้างสรรค์ ไม่ตำหนิ จะยอมรับและขอบคุณที่ชวยแนะนำ

          ต่อสู้ ศึกษา ทำงานด้านนี้ จนได้รับรางวัลนำเสนอผลงานวิชาการ มาสองครั้งในระดับเขต  ครั้งแรกได้รางวัลชนะเลิศ ครั้งที่สองได้รองชนะเลิศ และได้รับโทรศัพท์ปรึกษาการทำงานมาจากหลายหน่วยงาน จากพยาบาลในหอผู้ป่วย ยิ่งต้องขยันมากขึ้น หาความรู้ให้มากขึ้น ทำอย่งไรจึงจะถ่ายทอดความรู้ให้เข้าใจได้ง่าย ๆ

        ข้อที่ 2  เครื่องมือง่าย ๆ คือการมีส่วนร่วมขององค์กร และให้เห็นความสำคัญ ให้เวลา และโอกาส จัดกิจกรรมเรียนรู้แบบเนียน ๆ เล่นไปด้วยคะ ไม่ต้องเป็นทางการเกินไปคะ  ถ้าจัดเป็นทางการจะทำให้เบื่อจัดให้นอนฟัง สนทนากันในกลุ่มอย่างมีความสุข  มีคอมพิวเตอร์ สักตัว ท่องโลกกว้างโดยไม่เสียค่าใช้จ่าย หรือมีเพื่อนที่เข้าใจร่วมกันศึกษาเรียนรู้ ค้นคว้าเป็นคู่หู  มีความรักกัน ส่งเสริมซึ่งกันและกันทั้งผู้บริหารและผู้ใต้บังคับบัญชา ก้าวเดินไปข้างหน้าด้วยกัน 

ข้อที่3 จะทำอะไรบ้างเมื่อกลับไป ในกลุ่มเราได้คุยกันว่าจะกลับบ้านไป ตั้งกลุ่มแลกเปลี่ยนเรียนรู้เป็นพี่เลี้ยงในระดับปฏิบัตการ คุณหมอบอกว่า จะเป็นพี่เลี้ยงเขียนผลงานวิชาการให้น้อง ๆ  น้องจากสคร. อีกคนบอกว่าจะไปทำกลุ่มให้น้องระดับปฎิบัติการ คนงานเล่าเรื่องราว แล้วน้องเขาจะป็นคนช่วยเขียนให้ คนงานมาเขียนผลงานเองได้ไม่ดี ต้องมีคนช่วยส่งเสริม สนับสนุน เป็นเบื้องหลัง

               สร้างเครือข่ายป้องกันควบคุมโรคติดต่อ โรคติดเชื้อ ในระดับปฏิบัติการ  ในชุมชน อสม. และกลุ่มนักศึกษา ให้มีการเผยแพร่ความรู้ ป้องกันโรคติดต่อ ปฏิบัติดูแลตนเองให้ได้   สร้าง Website   ของตัวเองและหน่วยงานเพื่อเผยแพร่ความรู้ ให้ได้อ่านอย่างง่าย ๆ สิ่งที่ได้ทำไปแล้วคือ เปลี่ยนชื่อ blog เป็นICN เล่าเรื่องวานนี้ วันนี้และพรุ่งนี้  โดยติดตามรอยการระบาดไข้หวัดใหญ่สายพันธ์ใหม่มาตลอด

               สุดท้ายอยากจะบอกว่าขอบคุมทีมงานมาก ๆ นะคะที่เปิดโอกาสให้เล่าเรื่องราว ตอบคำถาม และไปร่วมงาน ปีหน้าจองคะ