>>> บันทึกก่อนหน้า "ปลูกต้นกล้าจิตอาสา" ที่โรงเรียนหนองตาบ่ง กาญจนบุรี
(๒)
ถามว่า “โรงเรียนขาดอะไร?”
ผอ.วิวรรธน์ วรรณศิริ ผอ.โรงเรียนหนองตาบ่ง บอกผมว่า มีหลายต่อคนพยายามถามคำถามนี้กับทางโรงเรียนเพื่อที่จะให้การช่วยเหลือ และคำตอบที่ตอบทุกครั้งก็คือ “โรงเรียนนี้ขาดความรัก”
เรื่องนี้มีที่มาครับ ทำไมถึงขาดความรัก??? และเมื่อขาดความรักจำเป็นอย่างยิ่งที่ต้องหา “ความรัก” มาเติมเต็ม
“เคยมีเด็กๆนักเรียนเดินเข้ามาขอโอบกอดคุณครู” ผอ.เปรยขึ้นก่อนที่จะเล่าเรื่องราวอื่นๆต่อ
“ผมก็คิดว่า ถึงคราวิกฤตแล้ว เด็กๆ ขาดความรัก ขาดความอบอุ่น ...ถึงเวลาที่จะต้องเยียวยาปัญหานี้”
เด็กหนี่งในสามที่นี่ ไม่พร้อมทางด้านครอบครัว เช่น พ่อแม่แยกทาง เสียชีวิต และปัญหาทางเศรษฐกิจ ทำให้เกิดปรากฏการณ์ครอบครัวแตกแยก ส่งผลกระทบต่อการเรียน ไม่มีสมาธิ ขาดความเอาใจใส่ พฤติกรรมก้าวร้าว ถ้าปล่อยไว้ปัญหาอื่นๆก็ตามมา
เคยให้นักเรียนเขียนเรียงความเรื่อง “ครอบครัวของฉัน” เมื่อนักเรียนเขียนเสร็จคุณครูมาอ่าน ก็ได้เห็นความจริงที่เป็นโศกนาฎกรรมชีวิตของเด็กตัวน้อยๆที่เขาแสดงความรู้สึกเต็มที่ลงตัวอักษร เขียนเป็นเรื่องราว อ่านแล้วเศร้า สลด จิตตก น้ำตานองเหมือนชมละครชีวิตเรื่องเศร้า จึงเลิกให้เขียน
ผมถามต่อว่า “โรงเรียนคิดแก้ไขปัญหานี้อย่างไร?”
ผอ.วิวรรธน์ บอกว่า “เราได้ประชุมกันในกลุ่มคณะครู และผู้ปกครองนำปัญหานี้มาพูดคุย เล่าเรื่องสถานการณ์ต่างๆในโรงเรียนให้ทุกคนได้รับรู้ หาทางออกร่วมกัน”
เมื่อเรา “ขาด” ทางออกปัญหาก็คือต้อง “เติม”
ความรักเป็นความรู้สึกที่ดีงาม บริสุทธิ์ ฉุดดึงพลังใจกายที่อ่อนแอ ให้ลุกขึ้นมีชีวิตชีวา
ทางโรงเรียนได้คิดโครงการ “ชุมชนอาสา” ขึ้น เป็นโครงการเพื่อส่งเสริมให้ชุมชนเข้ามามีส่วนร่วมในการดูแลเยาวชน มุ่งเน้นการเสียสละช่วยเหลือเยาวชนที่มีปัญหาต่างๆ จากครอบครัวซึ่งเด็กไม่ได้เป็นคนก่อ แต่ต้องมาเป็นผู้รับกรรม คอยชี้แนะและให้กำลังใจแก่เด็กที่มีปัญหา ให้สามารถ เรียนรู้ และยืนอยู่บนโลกนี้ให้เหมือนกับคนอื่นๆ
กิจกรรม“พ่อแม่อุปถัมภ์” เป็นกลวิธีที่ช่วย “เติม” ความรักให้กับเด็กที่ขาดแคลนความรัก และเป็นกิจกรรมที่สร้าง เชื่อมโยงความรักระหว่างกันและกัน อ่อนโยน และงดงาม
การหาพ่อแม่บุญธรรมให้แก่เด็กๆ ทางโรงเรียนได้เชิญชวนผู้ที่มีความพร้อมที่จะอุปการะเด็กๆ ซึ่งได้รับการตอบรับอย่างดี ปัจจุบันมีพ่อแม่บุญธรรมมากกว่า ๓๕ คน
ส่วนการเลือก – จับคู่ (พ่อแม่อุปถัมภ์– เด็ก) ทำอย่างไร?
ผอ.วิวรรธน์ เล่าว่า “การเลือกจับคู่ระหว่างเด็กกับผู้ที่มีความพร้อมจะอุปการะเด็ก เรามองถึงความเหมาะสม และมองถึงสิ่งที่พวกเขาจะสามารถเติมให้กันได้ เช่น ผู้อุปการะที่มีลูกชายอยู่แล้ว ทางโรงเรียนก็จัดเด็กนักเรียนผู้หญิงให้ หรือ ผู้อุปการะที่ชอบกีฬา ทางโรงเรียนก็คัดเด็กที่สนใจทางกีฬา ให้เป็นลูกบุญธรรม”
ความสอดคล้องกับความต้องการ และความลงตัวของสิ่งที่ขาด และสิ่งที่ต้องเติม มาบรรจบกันพอดี การอุปการะของพ่อแม่บุญธรรมไม่ใช่เรื่องเงินทอง แต่จะดูแลทางด้านจิตใจ ช่วงแรกอาจไม่คุ้นเคย ผ่านไปสักระยะหนึ่งความผูกพันระหว่างกันก็เริ่มก่อตัว บางคนส่งเสียให้เรียนพิเศษ ซื้อของเล่นให้ และเด็กเองเมื่อได้รับการเติมเต็มความรัก ความอบอุ่น พฤติกรรมก็เปลี่ยนไป สมาธิดีขึ้น เรียนเก่งขึ้น อ่อนน้อม และมีน้ำใจ
“พวกเขาจะมาเยี่ยมกันบ่อยๆที่โรงเรียน บรรยากาศอบอุ่นดี บางครั้งหากพ่อแม่บุญธรรมผ่านหน้าโรงเรียน ลูกบุญธรรมเขาก็โบกไม้โบกมือให้กัน”
คำว่าพวกเขาของท่าน ผอ. ก็คือ “พ่อแม่บุญธรรม กับเด็ก”

พ่อเปี้ยก - ลูกหนึ่ง

แม่อุไร - ลูกแนท

แม่กัญนิกา - ลูกมิ้ว
เบื้องหลังของความสำเร็จของกิจกรรม “จิตอาสา” สามารถวัดผลตามผลลัพธ์ที่ได้เป็นผลงานเชิงประจักษ์ แต่ดอกผลของต้นจิตอาสาที่ปลูกลงไปในจิตใจของคนนั้น งอกงามให้ร่มเงา ผลิดอกออกผลให้สังคมนี้หอมหวลและงดงาม เกินจะกล่าวด้วยคำบรรยายใดๆ
เป็นเรื่องราวดีๆ “จิตอาสา” กล่อมเกลาผู้คนในสังคมให้เป็นคนดี มีคุณธรรม มอบความรักให้กันที่โรงเรียนหนองตาบ่ง
ขอบคุณ :
-
คุณสุนีย์ จาก สช. (สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ) ผู้แนะนำ
-
มูลนิธิสดศรี – สฤษดิ์วงศ์ ที่สนับสนุนงบประมาณในการ mapping โรงเรียนทั่วประเทศ
-
ผอ.วิวรรธน์ วรรณศิริ และคณะครู โรงเรียนหนองตาบ่ง อ.ท่าม่วง จ.กาญจนบุรี
จตุพร วิศิษฏ์โชติอังกูร
๑๒ เมย.๕๒
การเติมเต็มในสิ่งที่ขาด ... ทำให้เราได้อนาคตของชาติกลับคืนมา
ขอบคุณมากครับคุณเอก สำหรับการถ่ายทอดเรื่องราวดี ๆ :)
สวัสดีครับ อ.Wasawat Deemarn
อาจารย์มาเร็วมากครับ ... ผมพยายามเขียนบันทึกให้เสร็จในพื้นที่ที่ผมเดินทางไปเก็บข้อมูล เพื่อให้ความรู้สึกประทับใจที่ผมรู้สึก ถ่ายทอดลงในบันทึก
ส่วนโรงเรียนบ้านร้องขี้เหล็ก อ.ดอยสะเก็ด จ.เชียงใหม่ ผมกำลังเรียบเรียงอยู่นะครับผม ต้องขอเเรง อ.Was ช่วยด้วยนะครับ
ขอบคุณมากครับผม :)
สุกใจ๋ ปีใหม่เมืองครับผม
เป็นโครงการที่ดีมากค่ะ
เพราะความรักความอบอุ่นจะเป็นรากฐานของสังคม
หล่อหลอมให้เด็กเป็นคนดีค่ะ สนับสนุนอย่างยิ่งค่ะ
รบกวนคุณเอก จตุพร วิศิษฏ์โชติอังกูร นำภาพโรงเรียนบ้านร้องขี้เหล็ก ... ขึ้นเว็บใด ๆ ก็ได้ให้ผมได้มีโอกาสดาวน์โหลดรูปมาใช้
แต่ ... ไม่จำกัดระยะเวลาในการคิดนะครับ 1 ปี 2 ปี หรือว่า 3 ปี อิ อิ
ทำไมถึงต้องมีพ่อแม่อุปถัมภ์
กิจกรรมพ่อแม่อุปถัมภ์เป็นกิจกรรมที่ส่งเสริม และปลูกจิตสำนึกของกลุ่มคนในชุมชน หมู่บ้าน ให้เห็นความสำคัญของเด็กและเยาวชนของชาติ การที่ชุมชนหรือกลุ่มคนเข้ามาเป็นพ่อแม่อุปถัมภ์นั้นเพื่อให้เด็กได้มีที่พึ่งทางใจในยามที่เด็กเกิดปัญหาไม่รู้จะปรึกษาใคร เช่น เรื่องการเรียน สุขภาพอนามัย
แนวคิดเกี่ยวกับพ่อแม่อุปถัมภ์ของโรงเรียนนั้น จะมุ่งเน้นเรื่องการสอนให้นักเรียนเป็นคนดี มีความเข้มแข็ง รู้จักช่วยตนเอง ประหยัด มีความกตัญญูต่อผู้มีพระคุณ (คนที่เลี้ยงดูมา) ไม่ได้มุ่งเน้นเรื่องของการช่วยเหลือเด็กด้วยการให้เงิน เพราะจะเป็นการรบกวนโดยไม่เกิดประโยชน์ เนื่องจากทางโรงเรียนมีความคิดว่าการที่คนจะเป็นคนดีได้นั้นจะต้องสอนให้รู้ถูกรู้ผิด ไม่ใช่เลี้ยงด้วยการให้เงินซื้อสิ่งของมาปรนเปรอซึ่งเป็นความสุขชั่วขณะและสร้างให้คนเห็นแก่ตัว บริโภคนิยมไปตามกระแสสังคมโดยไม่ตั้งใจ
เอกสารประกอบถอดองค์ความรู้ “จิตอาสา” โรงเรียนหนองตาบ่ง ต.วังขนาย อ.ท่าม่วง จ.กาญจนบุรี
จุดประสงค์ของการมีพ่อแม่อุปถัมภ์
กิจกรรมพ่อแม่อุปถัมภ์มีจุดประสงค์ ดังนี้
1. เพื่อให้เด็กมีที่พึ่งทางใจ ทดแทนสิ่งที่นักเรียนขาดหายไป
2. เพื่อให้เด็กมีกำลังใจและแนวคิดที่ดีในการดำเนินชีวิต
3. เพื่อให้สังคมและชุมชนได้มีส่วนร่วมในการสร้างเด็กและเยาวชนที่ดี
เทคนิคและวิธีการดำเนินการ
การดำเนินการเกี่ยวกับพ่อแม่อุปถัมภ์เป็นเรื่องใหม่ที่โรงเรียนได้ทดลองทำโดยการมองปัญหาต่างๆที่เกิดกับโรงเรียนเกี่ยวกับเด็กที่ขาดพ่อ ขาดแม่ หรือขาดทั้งพ่อแม่ ซึ่งปัญหาต่างๆนั้นไม่ต้องโทษใครทั้งสิ้น เพราะโทษไปต่างก็แก้ตัวเพื่อให้ตนเองไม่ผิด แต่ที่แน่ๆคือเด็กขาดความอบอุ่นไออุ่นจากบุพการีของตน การหาสิ่งที่ทดแทนให้ไม่ใช่สิ่งที่ดีเลิศแต่ก็ยังดีกว่าไม่มี ซึ่งมีแนวทางในการดำเนินการดังนี้
1. สำรวจจำนวนนักเรียนในโรงเรียนที่ขาดพ่อหรือแม่ แบ่งจำแนกเป็นนักเรียนชาย/หญิง
2. ประชาสัมพันธ์ไปยังกลุ่มบุคคลสาขาอาชีพต่าง ๆ ที่มีความสนใจจะเข้าเป็นพ่อแม่อุปถัมภ์ในโรงเรียน โดยเน้นบุคคลที่ ไม่มีภาระเลี้ยงดูบุตรหลานของตนแล้ว มีความรักและมีความเมตตา
3. จัดสรรนักเรียนที่ขาดพ่อหรือแม่ และให้พ่อแม่อุปถัมภ์ได้รู้จัก
4.มอบหมายนักเรียนให้พ่อแม่คอยดูแลนักเรียน เหมือนตนเป็นพ่อหรือแม่ของเด็กนักเรียน ให้กำลังใจเรื่องเรียน เรื่องความอดทน การช่วยตนเอง และความกตัญญูต่อผู้มีพระคุณ
5. การพบ และดูแลนักเรียนนั้น เน้นให้พบนักเรียนได้ตลอดเวลาที่โรงเรียน
ผลที่ได้รับจากการจัดกิจกรรมพ่อแม่อุปถัมภ์
ตัวนักเรียน
1. นักเรียนจำนวนมากได้รับการดูแลจากพ่อแม่อุปถัมภ์อย่างดีเหมาะสมกับจุดประสงค์ของโรงเรียน
2. นักเรียนที่มีพ่อแม่อุปถัมภ์หลายคนมีขวัญและกำลังใจดีขึ้นกว่าเดิม
3. นักเรียนบางส่วนยังมีนิสัยและพฤติกรรมเหมือนเดิม อาจเนื่องมาจากสภาพครอบครัวที่ไม่ยอมเปลี่ยนค่านิยม
ตัวพ่อแม่อุปถัมภ์
1. พ่อแม่อุปถัมภ์ให้ความสำคัญในการดูแลนักเรียนที่เป็นลูกดี
2. นักเรียนที่ได้พ่อแม่อุปถัมภ์คอยให้กำลังใจดูแลให้คำปรึกษามีความสุขขึ้น
3. สังคมได้เห็นความสำคัญกับเด็กที่ขาดพ่อ แม่ และยื่นมือให้ความช่วยเหลือมากขึ้น
*** พ่อแม่อุปถัมภ์หลายท่านเมื่อมาพบลูกๆ มักจะให้เงิน ซึ่งผิดวัตถุประสงค์ของโรงเรียน เพราะจะเกิดการเปรียบเทียบระหว่างเด็กเอง และผู้ปกครองที่ดูแลอยู่ จะทำให้เกิดข้อครหาต่าง ๆ ตามมา
--------------------------------------------------------------
เอกสารประกอบถอดองค์ความรู้ “จิตอาสา” โรงเรียนหนองตาบ่ง ต.วังขนาย อ.ท่าม่วง จ.กาญจนบุรี
คุณน้อยหน่า
ผมได้นำรายละเอียด "กิจกรรมพ่อแม่อุปถัมภ์" มาเขียนลงในบันทึกนี้อย่างละเอียดครับ เรื่องดีๆแบบนี้ สามารถประยุกต์ทำและบิกต่อได้ครับ
มีความสุขวันสงกรานต์นะครับผม
อ.Wasawat Deemarn
ยินดีครับ แต่ที่ปาย Internet ที่ผมใช้ แรงไม่ถึงใจ วัยรุ่นครับ อาจจะช้าหน่อยนะครับ แต่ได้เเน่นอนครับ จะรีบนำขึ้น Web ครับ :)
สวัสดีคะคุณเอก
กิจกรรมพ่อแม่อุปถัมภ์ดีมากนะคะ
พี่เคยเป็นเด็กทุนของมุลนิธิศุภนิมิตรแห่งประเทศไทย
มีพ่อแม่อุปถัมภืเป็นฝรั่ง ครอบครัวดีมมากคะ ส่งจดหมาย ฝากของขวัญมาผ่านทางมุลนิธิ
แนวคิดของโรงเรียนดี จัดให้พ่อแม่เจอลุกอุปถัมภ์ดี แต่การให้เงินให้ของขวัญ ควรผ่านทางโรงเรียน เป็นการแบ่งเฉลี่ยให้กับเด็ก คนอื่นด้วยนะคะ เด็กจะไม่รู้สึกน้อยใจ และเกิดการเปรียบเทียบนะคะ
ขอบคุณมุมมองที่มีคุณค่าและประสบการณ์ของพี่ ไก่ ประกาย~natachoei ที่~natadee
มีความสุขในวันสงกรานต์นะครับ ;)
สวัสดีค่ะคุณเอก จตุพร วิศิษฏ์โชติอังกูร
ยินดีครับ คุณสีตะวัน
อยากให้เรื่องราวเหล่านี้ กระจายออกไปสู่สังคมกว้างครับ
ส่วน DVD เรื่องราว "จิตอาสาหนองตาบ่ง" ผมจัดการให้ได้ครับ รบกวนคุณสีตะวัน ส่งที่อยู่ให้ผมทางอีเมลครับ
ขอบคุณครับ
ท่านผู้อ่านครับ
ผมได้โหลดซีดีเรื่องราวของจิตอาสาหนองตาบ่งลงใน web แล้ว ปรากฏว่า ความความชัด ได้ลดลงครับ ดังนั้น
หากสนใจ ซีดี "จิตอาสาหนองตาบ่ง" สองตอน
น่าชมมากครับ ภาพสวย เรื่องราวดี มีอรรถรส เพราะมีการถ่ายทำอย่างปราณีต เหมาะสำหรับการนำไปเผยแพร่
แจ้งมาที่ผมได้ ผมยินดีแบ่งปันครับ
ขอจอง ซีดี 1แผ่น ด้วยคนค่ะ
เกือบจะทุกโรงเรียน ไม่ว่าระดับประถม หรือมัธยม พบปัญหาแบบนี้ค่ะ
ขอบคุณ คุณเอกที่นำเสนอเรื่องราวที่น่าชื่นชม
สุขสันต์วันปีใหม่ไทยนะคะ
ชวนไปเล่นน้ำกันค่ะ
ขอบคุณเรื่องราวดีๆ ที่มีอยู่ในสังคม
ขอบคุณผู้ถ่ายทอดสาร ที่เขียนเนื้อหาอ่านง่าย
ขอบคุณ GotoKnow ที่ทำให้มาพบกันและรับรู้เรื่องราวดีๆ
ขอบคุณค่ะพี่เอก
พี่นกNU 11 ครับ
"สวัสดีปีใหม่ไทย" ครับ
ยินดีครับ สำหรับ CD ผมจะจัดการให้นะครับ หลังสงกรานต์จะส่งให้ถึงที่บ้านครับ
:)
น้องสี่ซี่ :)
ขอบคุณมากครับ การสื่อสารถือว่าเป็นอำนาจอย่างหนึ่งในสังคมดิจิตอล สื่อสารดีก็ช่วยให้สังคมสงบสุข ภราดรภาพหากบิดเบือนก็ทำให้สังคมไขว้เขว วุ่นวาย
ช่วยกันทำให้สังคมเรา เป็นสังคมอุดมปัญญาครับขอบคุณน้องสี่ซี่
และทีมงานที่เหน็ดเหนื่อยในการเป็นเบื้องหลังของ gotoknow ครับ
สวัสดีค่ะ...
มาทักทายก่อนวันสงกรานต์
อยู่ปายรึเปล่าค๊ะ ??
ผ่านพี่ชายได้เลยค่ะ
ขอบคุณอีกครั้งค่ะ