หลังจากเดินเตร็ดเตร่ เก็บเกี่ยวความรู้ไปพลาง วิจารณ์สิ่งที่เห็น(ในใจ)ไปพลาง ในงานมหกรรมสมุนไพรลุ่มน้ำโขง ที่ มรภ.เชียงราย ได้ความรู้เต็มอิ่มแบกไปเป็นอาหารเสริมสมองแทบไม่ไหว         ภูมิปัญญาไทยหลากหลายและงดงามจริงๆ

เหล่าเรา : ชนเผ่า Alternative

บ่ายคล้อย...เราต้องออกเดินทางไปที่ บ้านจะแล พวกเรามีนัดกับ คุณสมศักดิ์ พวงมาลี เจ้าหน้าที่ที่ดูแลเรื่องการท่องเที่ยวโดยชุมชน ของกลุ่มศิลปกรรมกระจกเงา (Mirror art fund.)   ที่จะพาเราไป Home stay สัมผัสวิถีชีวิตพี่น้องลาหู่(มูเซอ) พร้อมไปแลกเปลี่ยนเรียนรู้รูปแบบของการท่องเที่ยวที่กำลังดำเนินการอยู่  ที่แตกต่างออกไปจาก สกว. แต่เน้นที่ชุมชนเรียนรู้เช่นเดียวกัน อาจจะแตกต่างกันไปบ้างตาม วิธีการ วิธีคิด

วันนี้เรามีไกด์หนุ่มลาหู่   จ่าป่า มารับพวกเราถึงในงานมหกรรมฯ ด้วย เขายิงคำถามแรกกับผมว่า พี่จะนอนได้มั้ยครับ?” น้องจ่าป่ากำลังสื่อความหมายให้ผมฟังว่า อาจจะลำบากสำหรับคนเมืองอย่างผมและเพื่อนๆสักหน่อย (ทั้งๆที่ผมก็ดูเป็นคนดอย และมาจากดอย)  พวกเราทุกคน เหล่าคน Alternative ตอบเป็นเสียงเดียวกันว่า สบายมาก  

เราเตรียมเสบียงกรังเล็กน้อยในเมืองเชียงราย เพื่อนำเข้าไปในหมู่บ้าน ผมเร่งให้เข้าไปก่อนพระอาทิตย์จะลับเหลี่ยมเขา เพราะอยากไปถ่ายรูปช่วงนั้น แสงเงากำลังดี และมีโอกาสได้เดินสัมผัสวิถีลาหู่อย่างใกล้ชิด    

 

เหล่าสาวก  Alternative เดินทางเข้าหมู่บ้านจะแล  

 

และแล้ว...รถของเราก็มาถึง บ้านจะแล   

ผมเคยมาเยือนที่นี่ครั้งหนึ่งเมื่อสองปีที่แล้ว  ตอนนั้นผมนำนักวิจัยชาวบ้านมาศึกษาดูงานพิพิธภัณฑ์ชนเผ่าที่นี่

จากวันนั้นถึงวันนี้บ้านจะแลไม่ได้เปลี่ยนไปมากนัก ยังคงเป็นธรรมชาติของหมู่บ้านลาหู่ที่ครบถ้วน (ผมค่อนข้างคุ้นเคยกับลาหู่ที่ อ.ปางมะผ้า แม่ฮ่องสอน)

วันนี้เรายังไม่เข้าไปดชมพิพิธภัณฑ์ชนเผ่า  จ่าป่าบอกให้พวกเราเก็บสัมภาระก่อนที่จะนำเที่ยวชมในชุมชนใน จุดสำคัญต่างๆ ของหมู่บ้าน และพูดคุยกับพี่น้องลาหู่ที่นี่

 

จุดหนึ่งที่สำคัญเปรียบเหมือนจุดรวมใจคนชุมชนก็คือ Lahu temple หรือที่พวกเขาเรียก หอเย่ (Ho yae) เป็นพื้นที่ทำพิธีกรรมติดต่อระหว่างคนกับเทพ

พิธีกรรมสำคัญของชุมชนมีขึ้นที่นี่ทุกวันศีลของเดือน(เดือนประมาณ ๒ ครั้ง)  มีหมอผีเป็นผู้นำพิธีกรรม ภายในหอเย่ดูขลังเพราะมีเครื่องสักการะ ต้นตุงคล้ายๆของธิเบตเต็มพื้นที่ในหอเย่ ดูลึกลับ ดีเหมือนกัน

พวกเราที่แสดงบทบาทเป็นนักท่องเที่ยวระดมถามจ่าป่าทุกประเด็น Indept แบบนักวิจัย และต้องชมว่าไกด์ชุมชนของเราได้รับการฝึกฝนเพื่อรับมือคำถามเป็นอย่างดี อาจเป็นเพราะที่นี่รับนักท่องเที่ยวเพื่อการเรียนรู้ส่วนใหญ่ และส่วนหนึ่งเป็นนักท่องเที่ยวชาวต่างประเทศ จะชอบมาก คนไทยยังมีกลุ่มเที่ยวแบบนี้น้อย เพราะชอบแบบฉิ่งฉาบทัวร์ วิ่งขึ้น วิ่งลงรถ ถ่ายรูป ซื้อของ จบ

การท่องเที่ยวแบบเรียนรู้สัมผัสชีวิตใช้เวลานานๆเริ่มนิยมกันมากขึ้นในกลุ่มของคนทำงานของไทย

วิถีง่ายๆ วันนี้ทำให้ผมหลุดออกจากคราบของเมืองอีกครา ที่นี่ไม่มีสัญญาณโทรศัพท์ ดีเหมือนกันครับ ไม่ต้องติดต่อใคร ไม่มีใครตามทวงงาน เดินเที่ยวในหมู่บ้านจนทั่วพร้อมกับตะวันที่โบกมือลาพวกเราที่มุมเขาทิศตะวันตก

นามีสี หญิงลาหู่เจ้าของบ้านที่ผมไปพักด้วย บอกให้ผมเร่งอาบน้ำและมากินข้าวร่วมกับเธอและลูก ...ผมอาบน้ำที่เรียกว่า เย็นมากๆ แต่ก็สดชื่นดี นั่งล้อมวงกินข้าวมื้อที่แสนเอร็ดอร่อย ผักกาดต้มกับไก่ และน้ำพริกมูเซอ ที่แซ่บอย่าบอกใคร ...กับข้าวที่ง่าย ในบรรยากาศท้องถิ่นบ้านป่า อร่อยกว่า MK ที่ผมไปทานมาอีก

ในค่ำคืนนี้เรามีนัดกับชาวบ้านที่ลานเต้นในหมู่บ้าน มีการแสดงต้อนรับของพี่น้องลาหู่ให้ชมและร่วมเต้น…  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">เสียงกลองและเสียงฉาบดังก้องระทึกทั่วป่า จ่าป่าบอกผมว่า เป็นสัญญาณว่า พิธีเต้นรำ น่าจะพร้อมแล้ว </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"> </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">…ลานเต้นเป็นลานดินที่เรียบโล่ง ก่อไฟกองใหญ่กลางลาน </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">หนุ่ม สาวลาหู่แต่งกาย ด้วยชุดประจำเผ่าดูละลานตา หนุ่มลาหู่เป็นผู้ให้จังหวะ เครื่องตี เครื่อเป่ามาพร้อมสรรพ สาวๆเต้นตามจังหวะ มีทั้งอ่อนหวาน และเข้มแข็งตามทำนอง สำหรับผมแม้จะคุ้นชินกับการเต้นของพี่น้องชนเผ่า แต่วันนี้ผมก็ตื่นเต้นกับเสียงดนตรีกับแสงไฟที่ลุกโชนนั่น</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"> </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">จะแลในค่ำคืนบุหลันลอยเลื่อน</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">พี่สมศักดิ์ บอกว่าท่าเต้นของหญิงสาวประยุกต์มาจากวิถีอาชีพ ไม่ว่าจะเป็นการปลูกข้าว เกี่ยวข้าว ฝัดข้าว เก็บผัก ดนตรีที่ให้เสียงประกอบก็ให้ทำนองแตกต่างกันตามอารมณ์ บางครั้งดูเศร้าสร้อยอ่อนไหว บางครั้งดูร่าเริงสนุกสนาน </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ผมชมการแสดงจนเพลิน…สังเกตแววตาสาวลาหู่ แม้เธอจะเอียงอายหลบตาวูบวาบเมื่อผมจ้องมอง ผมเห็นความสดใส เห็นความไร้เดียงสาของสาวชาวดอยอยู่ในดวงตา…นี่หละวิถีชุมชนที่แท้ และผมก็ได้มาสัมผัส</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">เสียงดนตรีที่เร้าใจก่อนจบการเต้นยังดังก้องในอกผม ภาพของการเต้นรำที่สนุกสนานของหนุ่มสาวลาหู่ยังติดตา…ก่อนที่จะหลับตาพักผ่อนในคืนอันแสนสุข ซุกตัวใต้ผ้าห่มหนาๆที่นามีสีเตรียมไว้ให้ ….แล้วรำพึง ราตรีสวัสดิ์ เบาๆ กับตัวเอง</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"> </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">        ผมและเด็กๆชาวลาหู่ ในเช้าวันหนึ่งที่บ้านจะแล           </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"><hr></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ขอบคุณ >>>>>>>อะ โบ ดา ยา</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">พี่สมศักดิ์  (miror art fund.) น้องจ่าป่า พี่นามีสี และพี่น้องลาหู่จะแลที่น่ารัก </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ขอบคุณ >>>>>>>อะ โบ ดา ยา</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">สกว.ด้วยครับที่ให้โอกาสผม</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">http://www.bannok.com</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">http://www.hilltribe.org/</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"><hr></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">อะ โบ ดา ยา = ขอบคุณ (ภาษาลาหู่)</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>