หลังจากที่มีกฎกระทรวงฯ ซึ่งออกตามความในมาตรา 80 แห่ง พรบ.ส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติพ.ศ. 2535 โดยได้เขียนรายละเอียดอธิบายตัวกฎกระทรวงดังกล่าวไปแล้ว(อ่านเรื่องเดิม http://www.gotoknow.org/posts/511621 ) และได้นำเสนอปัญหาอุปสรรค และข้อเสนอแนะหลังจากที่กฎหมายดังกล่าวนั้นประกาศใช้ไปแล้ว (อ่านเรื่องเดิม http://www.gotoknow.org/posts/547765) ซึ่งปัจจุบันยังพบปัญหาของกฎหมายฉบับนี้อยู่ ทั้งในส่วนของแหล่งกำเนิดมลพิษ เจ้าพนักงานท้องถิ่น(อปท.) และแม้กระทั่งเจ้าพนักงานควบคุมมลพิษเอง ซึ่งผมจะทำการรวบรวมประเด็นดังกล่าวมาเขียนให้ท่านที่สนใจอีกครั้งในโอกาสหน้า

จากที่ท่านได้ทราบแล้วว่า การรายงาน ทส.2 ของแหล่งกำเนิดมลพิษมี 3ช่องทาง ได้แก่

     1.ส่งด้วยตนเอง โดยไปยื่นให้ อปท.ที่แหล่งกำเนิดมลพิษตั้งอยู่ และรับใบตอบรับจาก อปท. ว่าได้รับรายงานของเราแล้ว แต่ที่ผ่านมาพบว่าบาง อปท.ยังไม่มีแบบตอบรับ หรือส่งแบบตอบรับมาช้า และเสนอแนะแนวทางให้แหล่งกำเนิดมลพิษจัดทำสำเนาหรือสมุดบันทึกการส่งโดยให้เจ้าหน้าที่ที่เราไปส่งเซ็นรับและนำมาเก็บไว้เพื่อจะเป็นหลักฐานได้ว่า ได้ส่งแล้ว

     2. ส่งไปรษณีย์ วิธีการนี้อยากแนะนำให้ใช้ไปรณีย์ตอบรับ เมื่อไปรษณีย์ไปส่งแล้วจะมีแบบตอบรับส่งกลับมายังผู้ส่งซึ่งจะเก็บแบบตอบรับเป็นหลักฐานการส่ง ง่ายและสะดวก

     3.รายงานด้วยวิธการทางอิเล็กทรอนิกส์ตามที่อธิบดีกรมควบคุมมลพิษประกาศกำหนด**ณ ปัจจุบันยังไม่ได้กำหนด นั่นหมายถึงยังใช้วิธีการนี้ไม่ได้

แต่สำหรับบทความนี้จะเขียนวิธีการรายงาน ทส.2 ด้วยวิธีการทางอิเล็คทรอนิก เนื่องจากปัจจุบัน กรมควบคุมมลพิษได้ดำเนินการพัฒนาระบบการรายงานเรียบร้อยเเล้ว โดยล่าสุด วันที่ 21 มีนาคม 2557 ได้มีการจัดอบรมเจ้าหน้าที่จากสำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัด สำนักงานสิ่งแวดล้อมภาคทั่วประเทศ และท้องถิ่นบางส่วน เพื่ออธิบายการใช้งานระบบรายงานดังกล่าว และขอความเห็นว่าจะต้องปรับปรุงอะไรบ้าง เพื่อจะปรับปรุงให้เสร็จสมบูรณ์และประกาศใช้ต่อไป

ระบบการรายงานมีรายละเอียดดังนี้

     1. การรายงาน ทส.2 โดยเข้าเว็บไซด์การรายงานได้ที่ http://www.ereportmatra80.com ซึ่งออกแบบให้สามารถใช้ได้กับคอมพิวเตอร์ตั้งโต๊ะ โน้ตบุค iPad. Tablet. รวมไปถึงสมาร์ทโฟน ซึ่งระบบจะสำรองในระบบ Goverment Clould Service ของสำนักงานรัฐบาลอิเลคทรอนิค เพื่อให้สามารถเก็บข้อมูลได้ปริมาณมากและใช้ได้พร้อมกันหลายๆคน และมีระบบรักษาความปลอดภัยตลอด 24 ชั่วโมง

      2. การใช้งาน แบ่งเป็น 3 ผู้ใช้งานหลักดังนี้

         2.1 แหล่งกำเนิดมลพิษ (เจ้าของหรือผู้ครอบครองแหล่งกำเนิดมลพิษ/ผู้ควบคุมหรือผู้รับจ้างบำบัดน้ำเสีย)

**ผู้ควบคุมหรือผู้รับจ้างบำบัดน้ำเสีย ตามมาตรา 73 ยังไม่สามรถรายงานได้เนื่องจาก ม.73 ยังไม่ได้ถูกประกาศบังคับ

ซึ่งต้องทำการรายงาน ทส.2 ทุกเดือน มีวิธีการดังนี้

           1) ขอรับรหัสผ่าน (usernameและpassword) โดยเข้าสู่เว็บไซด์และลงทะเบียนโดยมีรายละเอียดต่างๆ เหมือนกับการสมัครใช้งานจากระบบอิเลคทรอนิคทั่วๆไป แล้วจะได้เป็น username และpassword เพื่อใช้รายงานได้ตลอดไป

             รหัสผู้ใช้งานนั้นจะใช้ได้ 1 รหัส  ต่อ แหล่งกำเนิด ฯ 1แหล่ง เท่านั้น!!! นั้นหมายถึงเจ้าของหรือผู้ครอบครองฯ ที่มีกิจการหลายแห่งจะต้องลงทะเบียนแหล่งกำเนิดฯตามจำนวนกิจการเพื่อการรายงาน

           2) การรายงานประจำเดือน ผู้รายงานก็เข้า login ในระบบแล้วจะมีแบบฟอร์มผู้รายงานก็กรอกข้อมูลรายงานตามแบบฟอร์มที่กำหนด เมื่อข้อมูลครบก็ทำการส่งข้อมูลเพื่อรายงาน. 

             การคลิกส่งรายงาน ระบบก็ถามว่ายืนยันการส่งหรือไม่ เนื่องจากส่งข้อมูลแล้วจะไม่สามารถแก้ไขได้อีก

             ตามกฎหมายกำหนดให้แหล่งกำเนิดส่งรายงานก่อนวันที่ 15 ของเดือนถัดไป การรายงานในระบบจึงป้องกันไม่ให้สามารถรายงานหลังวันที่ 15 ได้

    2.1 เจ้าพนักงานท้องถิ่น

    เจ้าพนักงานท้องถิ่นจะมี usernameและPassword โดยกรมควบคุมมลพิษเป็นผู้กำหนดให้ ซึ่งเจ้าพนักงานท้องถิ่นจะมีสิทธิ์ในข้อมูลเฉพาะพื้นที่รับผิดชอบของตนเองเท่านั้น

      เมื่อ login แล้วจะปรากฎแบบฟอร์มสรุปจำนวนการรายงาน ทส.2 ได้แก่ จำนวน ทส.2 ที่รายงานทางระบบฯ (จะปรากฎจำนวนอัตโนมัติ) และจำนวน ทส.2 ที่รายงานด้วยตนเองและทางไปษณีย์ ซึ่งจะไม่มีตัวเลขนั่นหมายถึง เจ้าพนักงานท้องถิ่นจะเป็นผู้กรอกตัวเลขดังกล่าวลงไป (เจ้าพนักงานท้องถิ่นสรุปจำนวน ทส.2 ที่ได้จากการายงานด้วยตนเองและทางไปรษณีย์แล้วกรอกลงระบบ) และสามารถให้ความเห็นไปด้วยก็ได้ตามกฎหมายกำหนด แล้วก็ส่งรายงาน ระบบก็จะตอบกลับเมื่อส่งรายงานแล้ว

เจ้าพนักงานท้องถิ่นสามารถเห็นรายละเอียด ทส.2 ที่รายงานได้

   2.3 เจ้าพนักงานควบคุมมลพิษ 

       เจ้าพนักงานควบคุมมลพิษก็จะมี usernameและPassword โดยกรมควบคุมมลพิษเป็นผู้กำหนดเช่นเดียวกับเจ้าพนักงานท้องถิ่น 

       เมื่อเจ้าพนักงานควบคุมมลพิษ login จะมีข้อมูลสรุปจำนวน ทส.2 ที่ได้จากการรายงานของเจ้าพนักงานท้องถิ่น ทั้งหมด สามารถนำข้อมูลไปใช้ได้ทันที

เจ้าพนักงานควบคุมมลพิษจะสามารถเห็นข้อมูลท้องถิ่นที่รายงานและจำนวน ทส.2 ได้แต่จะไม่สามารถเห็นรายละเอียด ทส.2 เช่นเดียวกับ อปท 

ข้อสังเกตุ

1.เจ้าของหรือผู้ครอบครองต้องลงทะเบียนเพื่อของ username และ password แห่งละ1 ชื่อ หากเขามีกิจการจำนวนมากจะทำให้ยุ่งยากหรือไม่ แต่ตามปกติแล้วการรายงาน มาตรา80 ก็ต้องรายงานแห่งละ 1 ชุดอยู่แล้ว แต่หากจะใช้ username และ password เดียวแต่สามารถรายงานได้หลายกิจการอาจจะสะดวกกว่าหรือไม่

2.กรณีส่งรายงานไปแล้วจะไม่สามารถแก้ไขข้อมูลได้อีก หากมีระยะเวลาแก้ไขข้อมูล เช่น แก้ไขได้ไม่เกินวันที่15(วันสุดท้ายของการครบกำหนดรายงาน) จะดีกว่าหรือไม่

3. เจ้าพนักงานท้องถิ่นจะต้องรับภาระในการดำเนินการดังกล่าวเพิ่มขึ้น

4. เจ้าพนักงานควบคุมมลพิษจะทราบเฉพาะจำนวนที่ส่งเท่านั้น แต่ไม่ทราบรายละเอียดเหมือนกับส่งเป็นเอกสาร จึงควรให้ให้สิทธิ์เจ้าพนักงานควบคุมมลพิษสามารถใช้ข้อมูลแหล่งกำเนิดมลพิษเหมือนกับเจ้าพนักงานท้องถิ่นหรือไม่

ระบบการรายงาน ม.80 ทางอิเลคทรอนิกส์ ได้ ประกาศใแล้วนะครับ **  (ประกาศกรมควบคุมมลพิษ เรื่องรายงานสรุปผลการทำงานของระบบบำบัดน้ำเสียด้วยวิธีทางอิเล็กทรอนิกส์ บังคับใช้ตั้งแต่ วันที่ 1 กันยายน 2557 เป็นต้นไป ประกาศ  ณ วันที่ 4 สิงหาคม 2557) 

 **แก้ไข 2 ต.ค.57