ตื่นเช้าลุกขึ้นมาอ่าน-ฟังข่าวสารบ้านเมืองทุกวันนี้ ล้วนเกิดความ
หดหู่ใจ ยิ่งได้ฟัง คุณสมิทธ ธรรมสโรช อดีตอธิบดีกรมอุตุนิยมวิทยา
ระบุว่า ปีนี้ร้อนแล้งกว่าปกติ ซึ่งได้มีการประกาศเขตภัยพิบัติแล้งใน
หลายจังหวัดไปแล้ว น่าเป็นห่วงการบริโภคน้ำของเกษตรกรและประชาชนที่ต้องประสบความยากลำบากซ้ำเติมภาวะสถานะการณ์บ้านเมืองในปัจจุบันให้หนักขึ้นไปอีก
ในเวลาต่อมา คุณรอยล จิตรดอน ผอ.สถาบันสารสนเทศน้ำและ
การเกษตร (สสนก.) กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี่ เปิดเผยว่า
ในวันที่ ๒๐-๒๓ กพ.นี้ น้ำทะเลจะหนุนสูงกว่าปกติ ซึ่งจะมีผลต่อระดับ
ความเค็มของน้ำในแม่น้ำเจ้าพระยาและท่าจีน ซึ่งจากการวัดประมาณ
ค่าความเค็มของแม่น้ำเจ้าพระยา ที่สถานีสูบน้ำสำแล อ.เมือง
จ.ปทุมธานี ปรากฏว่า ระดับความเค็มสูง ทำลายสถิติของประเทศไทย
ที่เคยเกิดขึ้นเมื่อปี ๒๕๕๓ ที่ปริมาณความเค็มของแม่น้ำเจ้าพระยา
เท่ากับ ๑.๒๑ กรัมเกลือต่อลิตร แต่ปีนี้ เมื่อวันที่ ๑๕ กพ. วัดค่าความ
เค็มได้ถึง ๑.๙๒ กรัมเกลือต่อลิตร โดยมีค่าความเค็มเกินมาตรฐาน ๗๐
ชั่วโมงติดต่อกัน ซึ่งจะส่งผลกระทบต่อการผลิตน้ำปะปา ที่มีค่าความ
เค็มไม่เกิน ๐.๒๕ กรัมเกลือต่อลิตร วิธีการแก้ปัญหาคือ การดูจังหวะ
การปิดเปิดประตูน้ำ รวมทั้งการส่งน้ำจืดเข้าไปผลักดันน้ำ
ปัญหาสำคัญในขณะนี้ คุณรอยลชี้แจงว่า น้ำในเขื่อนใหญ่ ๒
เขื่อนคือเขื่อนภูมิพลและเขื่อนสิริกิติ์ ปล่อยน้ำออกมาเพื่อผลักดันน้ำเค็มรวมกันวันละ ๔๐ ล้านลูกบาศก์เมตร จากน้ำที่มีอยู่ในเวลานี้รวมกันทั้งสองเขื่อน ๔,๗๐๐ ล้านลูกบาศก์เมตร แต่เมื่อไหลผ่านลำน้ำในท้องที่ต่างๆมาจนถึงแม่น้ำเจ้าพระยา จะเหลือปริมาณน้ำเพียง ๖ ล้านลูกบาศก์เมตรเท่านั้น เนื่องจากระหว่างทางผ่าน มีการผันน้ำไปใช้เพื่อการเกษตรและบริโภคอย่างต่อเนื่อง และสาเหตุที่ไม่อาจปล่อยปริมาณน้ำออกมามากกว่านี้ เพราะจำเป็นต้องกันน้ำเอาไว้ใช้ในช่วงเดือนเมย.-พ.ค. ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่น้ำจะเพิ่มความเค็มยิ่งกว่านี้อีกหลายเท่าตัว โดยในช่วงเวลาดังกล่าว จะต้องปล่อยน้ำให้ได้ถึงวันละ ๖๐ ล้านลูกบาศก์เมตร หรือเดือนละ ๑,๘๐๐ ล้านลูกบาศก์เมตร จึงจะสามารถแก้ปัญหาน้ำเค็มไหลรุกเข้ามาในแม่น้ำเจ้าพระยาและท่าจีนให้น้อยที่สุดซึ่งจะต้องวางแผนเรื่องการบริหารจัดการน้ำกันใหม่ร่วมกันกับทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง
ข้าพเจ้าขอรณรงค์ให้ใช้น้ำอย่างประหยัดมากกว่าปกติในทุก
มาตรการที่ทำได้ ทั้งในเชิงองค์รวมและปัจเจกชน ซึ่งในส่วนตัวของ
ข้าพเจ้าเอง ได้ลดการใช้น้ำเพื่อตนเองหลายประการ เช่น เลิกใช้เครื่อง
ซักผ้า แต่ซักด้วยมือสำหรับเสื้อผ้าใส่ประจำวัน ลดปริมาณน้ำสำหรับ
หล่อเลี้ยงต้นไม้จากใช้สายยางอย่างเดียวเป็นใช้น้ำสุดท้ายใช้แล้ว
จากการล้างภาชนะและซักเสื้อผ้า เปลี่ยนวิธีการอาบน้ำสระผมที่ใช้สบู่และแชมพูเหลวที่ผสมครีมบำรุง ล้างออกยาก เป็นชนิดธรรมดา เป็นต้น
เราช่วยประหยัดกันคนละนิด จนติดเป็นนิสัยอย่างมีความสุข
.......................................................................................................................................
ภาพบางส่วนจาก internet





โจทย์ของเราคือทำอย่างไรให้ทุกคนเห็นคุณค่าของน้ำ
เพราะเมื่อไม่เห็นโลงศพ ก็ไม่หลั่งน้ำตา...เรื่องมันเศร้า
อยากเห็นคนไทยมีชีวิตอย่างมีคุณภาพ
เรามัวแต่ระวัยภัยน้ำท่วม...จนลืมนึกถึงภัยแล้ง 5555
ดิฉันทำธุรกิจสระว่ายน้ำ ทำแลนด์สเคป ดูแล maintenance ทั้งบ้าน สระ สวน
เกี่ยวข้องกับน้ำโดยตรง ทุกๆ ปี ลูกค้าต้องซื้อน้ำเป็นรถๆ ในหน้าแล้ง สิ้นเปลีอง
ค่าใช้จ่ายมากๆ เลยค่ะ
แต่ปีนี้หนักหน่อยค่ะ บ้านทั้ง 2 หลังที่ดิฉันใช้การอยู่ก็ต้องซื้อน้ำใช้เหมือนกันค่ะ
แม้จะพอมีเงินจ่ายไม่ถึงกับเดือดร้อนมาก แต่ก็ไม่สะดวกใจ เพราะแต่ละวันเราต้อง
สั่งน้ำมาอาบ มาใช้ มารถน้ำต้นไม้ หมู่บ้านดิฉันน้ำไม่ไหลมาเป็นเดือนๆ แล้วค่ะ
นี่คือชีวิตจริงของคนเมืองค่ะ ..
-สวัสดีครับป้าใหญ่
-ได้ดูข่าวผ่านทางทีวีเมื่อเช้านี้เรื่องน้ำเค็ม...
-สถานการณ์ปีนี้ดูหนักเอาการ
-แล้งนัก...
-ในฐานะนักส่งเสริมการเกษตรในระดับพื้นที่..ได้เห็นสภาพความแห้งแล้วในพื้นที่แล้ว..น่าใจหาย...
-ขอบคุณครับ
น้ำ..ดิน..ลม..ไฟ..เป็นชีวิต..ของหมุ่มวล..สัตว์..แลต้นไม้ในธรรมชาติ..มนุษย์ที่แท้..ย่อมจักแลเห็น..ความทุกข์ยากแลภัยพิบัติที่จะมีมา..ด้วยจิตสำนึก..ร่วมกัน..ด้วยประการละฉนี้...นะเจ้าคะ..รักและห่วงใยในทุกๆทางทุกๆสิ่งใน..ธรรมชาติ..ร่วมกัน..เจ้าค่ะ..(ยายธี)
ช่วงนี้ ชาวบ้านเลยหันมาปลูกมันสำปะหลังซึ่งเป็นพืชที่ใช้น้ำน้อยแทน อย่างดินแห้งๆ ที่เห็นในภาพล่างขวา แค่นำต้นมันสำปะหลังที่ตัดเป็นท่อนๆ ไปปักๆ ก็แตกใบ โตเป็นต้นใหญ่ให้หัวให้ชาวบ้านขุดไปขายได้ พอดีห่างจากหมู่บ้านประมาณ 5 กม.มีบริษัทที่รับซื้อหัวมันแบบไม่อั้น เพื่อนำมันไปผลิตเป็นไบโอดีเซล เลยทำให้มีที่ขายหัวมันค่ะ
เรื่องการประหยัดน้ำ อยากเห็นคนที่แม้ตนเองไม่เดือดร้อน แต่มีจิตสำนึกที่จะทำอะไรเพื่อส่วนรวมอย่างพี่ใหญ่ มากๆ ในสังคมค่ะ น้องเองก็ทำแบบพี่ใหญ่คือใช้น้ำสองหลังล้างจานและซักผ้า สำหรับรดน้ำต้นไม้ แต่ซักมือไม่ไหวค่ะ เพราะเสื้อผ้าในแต่ละวันของสองคนจะเยอะและสกปรกมาก เพราะเป็นเสื้อผ้าที่ใส่ทำงานสวน และงานบ้าน
น้ำมีน้อย ควรใช้สอย กันอย่างประหยัด...
ชีวิตชาวสวน ชาวไร่ ชาวนา จะเป็นยังไงกันบ้างนะครับปีนี้
หาดใหญ่ก็เริ่มแล้งแล้วคะ ใน มอ.ตอนนี้ก็รณรงค์ให้ประหยัดน้ำใช้กันแล้วคะ
ขอบคุณพี่ใหญ่ที่ให้ข้อมูล
ปีนี้แล้งกว่าทุกปีจริงๆ
ทำอะไรเลยต้องช่วยกันประหยัดน้ำ
ถ้าไม่มีน้ำทำการเกษตรยากมากครับ
จะช่วยแจ้งเตือนผ่าน mailing list ของ GotoKnow ด้วยนะคะพี่ใหญ่
ตอนนี้หาดใหญ่แล้งมากค่ะ น้ำตกโตนงาช้างไม่เคยแล้งอย่างนี้มานานกว่า 10 ปีแล้วค่ะ
* สวัสดีค่ะ ขอบคุณมากสำหรับกำลังใจมอบแก่บันทึกรณรงค์ประหยัดน้ำยามภัยแล้งนี้
* น้องครูหยิน....คุณค่าของน้ำต่อชีวิต ต้องใช้น้ำอย่างมีจิตสำนึกของการอนุรักษ์อย่างยั่งยืนค่ะ
* น้องBright Lily....อยากเห็นทุกภาคส่วนร่วมด้วยช่วยกันประหยัดการใช้น้ำเท่าที่จำเป็นแก่การดำรงชีพค่ะ
* คุณยายธี....ขอบคุณภาพนกสีขาวยืนชะเง้อคอหาเหยื่อ ที่นำมาฝากกัน...วัฏจักรธรรมชาติเป็นเช่นนี้อเง อยู่อย่างรู้เท่าทันเพื่อการปรับตัวอย่างมีความสุขค่ะ
* น้องผศ.วิไล....ขอบคุณภาพชุดประสบการณ์ดีๆที่นำมาฝากกันเสมอๆค่ะ....การรู้จักแก้ปัญหาน้ำแล้งด้วยการปลูกเกษตรตัวเลือกอื่นๆที่เหมาะสมกับสภาวะน้ำ ย่อมนำมาซึ่งการอยู่รอดที่ดี...ฝากช่วยกันรณรงค์เรื่องการประหยัดน้ำด้วยนะคะ
* น้องอ.นุ...ขอบคุณวิดีทัศน์คอนเสิร์ต 20 ปี คาราวานที่นำมาฝากกันค่ะ ....ทุกชีวิตต้องรับรู้และปรับตัวเพื่อสร้างความเข้มแข็งอยู่รอดกับสภาวะอากาศที่นับวันจะวิกฤตรุนแรงขึ้นทุกที...นับเป็นปัญหาระดับชาติและโลกที่สมควรได้รับการใส่ใจป้องกันและป้องปรามอย่างจริงจังนะคะ
* น้องนุชระพี...ยินดีมากที่ภาคการศึกษาอย่างมอ. ให้ความใส่ใจในการรณรงค์ประหยัดน้ำเช่นนี้ค่ะ
* น้องดร.ขจิต....หากได้มีการประสานความร่วมมือร่วมใจในปัญหาภัยแล้ง ทั้งเชิงวิชาการและขับเคลื่อนสู่ภาคปฏิบัติอย่างจริงจังและต่อเนื่อง ย่อมจะช่วยบรรเทาผลกระทบได้บ้างนะคะ
* น้องดร.จันทวรรณ...ขอบคุณมากที่จะช่วยรณรงค์ผ่านออนไลน์ด้วยอีกทางหนึ่งเพื่อบรรเทาภัยแล้งค่ะ
สวัสดีค่ะคุณใหญ่...ติดตามข่าวเรื่องน้ำเค็มทำให้นึกถึงความมั่นคงด้านอาหาร มีน้ำแต่ไม่สามารถนำมารดพืชผักต้นไม้ต่างๆได้..ส่วนน้ำแล้งสาเหตุหลักๆดิฉันเชื่อว่ามาจากการปลูกพืชเชิงเดี่ยวและดินที่เสื่อมสภาพจากการใช้ปุ๋ยเคมีค่ะโดยเฉพาะการทำนา
วิกฤติของชาวนาที่เกิดขึ้นขณะนี้ได้แต่ภาวนาให้เกษตรกรไทยหันมาปลูกพืชผสมผสานในพื้นที่นาตามแนวเศรษฐกิจพอเพียงสร้างภูมิคุ้มกันให้ชีวิตตามคำสอนของพ่อหลวง..มากกว่าการมุ่งปลูกข้าวเพื่อขายโรงสี..หันมาปลูกข้าวสุขภาพไว้บริโภคแบบเกษตรอินทรีย์แทนค่ะ
..... ความแห้งแล้งมาเร็วมากๆ ค่ะ .... วันก่อนก็มีไฟไหม้ ที่ใกล้ๆ ตลาดท่ายาง..ใกล้ๆคลินิกค่ะพี่ใหญ่ ... ดีที่ดับได้ทันไหม้บ้านต้นเพลิงไปหลังเดียวค่ะ.... ความแห้งแล้งก็ทำให้เกิดไฟไหม้ได้ง่ายๆ นะคะ
This is a wider-area (almost global) problem. Un agencies are also concerned that the world may run out of freshwater for human consumption and food production.
We really need a serious national water management system and water conservation culture/practice for everyone. And you are right, we must do that now.
ภัยแล้งน่ากลัวนะ เหมือนธรรมชาติลงโทษ
ขอบคุณครับ ปีนี้แล้งเร็วมาก ทุกภาคส่วนต้องช่วยกัน
...โลกเกิดการเปลี่ยนแปลงทั้งจากมนุษย์ และจากธรรมชาติ...ปัจจุบันการทำการเกษตรแบบพอเพียงก็นำเทคโนโลยีการเกษตรระบบน้ำหยดจากประเทศอิสราเอลมาใช้...ก็เป็นทางออกหนึ่งนะคะ
-สวัสดีครับป้าใหญ่
-ตามมาเยี่ยมอีกรอบครับ
-วันนี้ผมมี"เมนูจากดอกงิ้ว"มาฝากครับ
-อาหารล้านนา..อร่อย ๆ หลายอย่างเลยครับ..
หลานเพชรน้ำหนึ่ง....ขอบคุณภาพขนมจีนน้ำเงี้ยวน่าอร่อยที่นำมาฝากกัน...ได้ไปเยี่ยมอ่านบันทึกถึงที่มาที่ไปของเมนูโปรดจานนี้แล้ว น่าสนใจมาก ขอบคุณค่ะ