เข้าใจ เข้าถึง พัฒนา ต้องลงไปดูไปเห็น ไปทำ แล้วนำมาวางแผนพัฒา

 

    วัน ที21ตุลาคมของทุกปี เป็นวันทันตสาธารณสุขแห่งชาติ นักทันตสาธารณสุข ทุกคนทุกพื้นที่ยึดเอาวันนี้เป็นวันส่งเสริมรักษาสุขภาพช่องปากฟรี มีเหล่านักทันตรวมตัวจัดกิจกรรม ทั้งขูด อุด ถอน ซึ่งเป็นกิจกรรมทั่วไปที่ต้องทำต้องมี แต่หลายพื้นจัดกิจกรรมเชิงรุกน่าสนใจเช่นประกวดธิดาน้อยฟันดี  คู่หูฟันดี บัดดี้ช่องปาก     80 ปี  90 ปี ฟันดี การประกวด 80 ปีฟันดี ดูเหมือนเป็นประเพณี ที่ทุกพื้นเลือกกิจกรรมนี้มาประกวดกัน

      ฝ่ายทันตกรรม สสจ.พัทลุงนัดรวมพลคนทันต และประกวดฟันดี 80 ปี ที่โรงพยาบาลศรีนครินทร์ทุกอำเภอ จัด คัด กรอง เฟ้นหาตัวผู้สูงอายุฟันดีเพื่อเข้าประกวดแข่งขันกัน 

   ทางโรงพยาบาลปากพะยูน ร่วมมือกับชมรมผู้สูงอายุ เพื่อตรวจ คัด กรองผู้สูงอายุฟันดี ผู้เขียนประสานไปหลายชมรม มีชมรมที่ตอบรับและส่งหลักฐาน ยืนยันด้วยการส่งสำเนา ทร 14 ผู้สูงอายุมายืนยัน จากชมรมผู้สูงอายุ"ชมรมร่มโพธิ์พัฒนา" ของหมู่ที่ 1 ตำบลฝามี ประธาน ชมรม คุณพี่ สวง  (ชื่อเหมือนพระเอกละครช่อง7 ที่ออกอาอากาศอยู่ขณะนี้)

    ว่ามี ผู้สูงอายุตามเกณฑ์ อยู่ 8 คนด้วยกัน จึงได้ประสานไปที่หมอฟัน เพื่อทำการคัดกรองเบื้องต้น  คุยกันในเบื้องว่า จะให้รถโรงพยาบาลไปบริการ รับ ส่ง แต่พอมาคิดๆดู คน 80ปี ที่แข็งแรงช่วยเหลือตัวเองได้ คงมีไม่มากนัก

      จึงตัดสินใจชวนคุณ มลกิจ สุทธิพันธ์  เจ้าพนักงานทันตชำนาญการ ลงไปคัดกรองเบื้องต้น พบปัญหาจะได้ส่งต่อมาทำการรักษาต่อที่ โรงพยาบาลได้ทันที  โดยมีเกณฑ์ คัดกรองตรวจเบื้องต้น ดังนี้ 

1. เป็นผู้ที่มีอายุ  80 ปีขึ้นไป 

2. มีฟันอย่างน้อย 24 ซี่ฟันที่มีจะไม่มีรอยผุ หรือถ้ามีก็ได้รับการอุดฟันมาแล้ว 

3. ฟันที่มีต้องไม่โยก

4. ฟันที่มี สึกกร่อนได้   แต่ต้องไม่เสียรูปร่างของฟัน

5. มีอนามัยช่องปากดี มีสุขภาพแข็งแรง

6. มีโรคทางระบบได้ ต้องไม่เกิน  1 โรค 

7.มีทัศนคติที่ดีต่อการดูแลรักษาสุขภาพช่องปาก

     นี้คือเกณฑ์เบื้องต้น จากนั้นเจ้าพนักงานทันต ประธานชมรม  ผู้ประสานชมรมก็เดินทางไปบ้านผู้สูงวัย ไปตรวจให้ถึงห้องนอน กลุ่มเป้าหมาย  8 คน ได้ทำการตรวจคัดกรอง 7 คน อีกคนไปตรวจที่โรงพยาบาลด้วยตนเอง 

   ใน 7 คนมีเข้าเกณฑ์ 1 คนผ่านเกณฑ์ทุกข้อ  แต่พอบอกว่าต้องไปขูดหินปูน ก็ไม่ยอมไป  เพราะกลัวว่าขูดหินปูนออกแล้วทำให้ฟันโยก จะชี้แจงอย่างไร อ้างอะไรก็ไม่ยอมในเรื่องขูดหินปูน จึงน่าจะตกเกณฑ์ข้อที่ 7 ในเรื่องทัศนคติ 

      ส่วนคำถามที่ต้องการใส่ฟันปลอมหรือไม่ ได้คำว่า

ไม่ใส่  3 คน ด้วยเหตผลว่าแก่แล้ว รับสภาพที่ไม่มีฟันได้แล้ว

 อีก 2 คนออกจากบ้านไม่ได้เดินไม่รอด 

1 คนตาบอด 

 1คน อีกคนเป็นข้าราชการบำนาญ บอกว่าต้องการ ฟันปลอม

      การที่นักทันตทำงานเชิงรุก ลงไปดูถึงที่ ถึงถิ่น ได้เห็นวิถีการดำรงชีวิตประจำวันของผู้สูงวัย  การทำงาน ยึดผู้ป่วยเป็นศูนย์กลาง คือการลงไปดูถึงที่ ได้เห็นความร่วมมือของเครือข่ายผู้สูงอายุ ได้คุยได้ถาม โดยเฉพาะคำถามเรื่องน้ำดื่ม วันนี้ทุกบ้านดื่มน้ำสำเร็จรูป มีเพียง 1 คนที่ดื่มน้ำจากบ่อข้างบ้าน 



    นึกถึงคำที่ในหลวงตรัสกับหมอฟันว่า"เวลาตรวจ ฟันให้ถามเขาด้วยว่าเขาอยู่อย่างไร กินอย่างไร หากที่บ้านเขาไม่มีน้ำใช้ ก็ป่วยการที่จะสอนให้เขาแปรงฟัน" เข้าใจ เข้าถึง และพัฒนา ต้องลงไปดู ไปทำ ไปเห็น แล้วมาวางแผนพัฒนา งานเชิงรุกทางทันตกรรมก็จะพัฒนาตามแผนการต่อสู้ (แผนยุทธศาสตร์)ตามแผนที่นั่งวางแผนกันบนโต๊ะต้องตามรอยไปดูว่าคน 80 ปีเมื่อก่อนเขาอยู่เขากินอะไร กินอย่างไร 

    หากเปรียบกับในวันนี้ที่เรามีความพร้อมในทุกๆด้าน แต่มาเป็นจุดอ่อนเพราะเราต้องมาทำโครงการรณรงค์ ลดหวาน อ่อนหวานเพื่อรักษาสุขภาพช่องปาก "กรรมเป็นเครื่องชี้เจตนา"ในอีกไม่กี่ปีข้างหน้าการประกวดสุขภาพฟันดี คงต้องลดลงมาเป็น 50ปี สุขภาพดี เพราะหาคน 80 ปีฟันดีไม่ได้แล้ว



อ้าปากโตๆ ดูฟันหน่อย โอ้ ซี่นี้โยกอยู่ วันพุทนี้ไปตรวจที่โรงพยาบาลน่ะค่ะ


ฟันยายมีสุขภาพดี ยายไปขูดหินปูนซะหน่อยแล้วเราไปประกวดฟันดีกัน(ยายไม่ไปขูดหินปูนแล้วฟันโยกยายบอก)


ขูดหินปูนปากสะอาดฟันแข็งแรง


ยายแปรงฟันทุกวันมั้ยฟันยายขาวดีจัง


ขอบใจที่มาเยี่ยม ยายไปใหนไม่ไหวแล้ว


ใส่ฟันปลอมยายไม่ใส่แล้ว ตาก็มองไม่เห็น ทุกวันนี้กินข้าวมื้อเดียวมื้อเช้า ยายเป็นอุบาสิกามาก่อน


ผมจะไปใส่ฟันปลอม



ขอบคุณ ประธานชมรมผู้สูงอายุ "ร่มโพธิ์พัฒนา" พี่ สวง ทองเรืองสุกใส