การจัดการกับความรู้สึกของคนในองค์กร น่าจะเป็นประเด็นที่มาก่อนเป็นอันดับต้นๆ เมื่อไม่มีใจ ไหนเลยจะขับเคลื่อนได้ คนเก่งในองค์กร ก็กลายเป็น “เก่งใครเก่งมัน” มีของดีแต่ไร้พลัง ก็ไม่มีประโยชน์

จรดเเป้นพิมพ์คอมพิวเตอร์คู่ใจเพื่อเขียนบันทึกเรื่องนี้ ผมเปิดเพลง“รักเดียวใจเดียว” เป็นเพลงประกอบละคร “พรุ่งนี้ก็รักเธอ” ไปด้วย ได้บรรยากาศวันหยุด และ สิ่งที่ผมอยากจะบอกให้ผู้อ่านทราบ ไม่ว่าคน พอช.(สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน-องค์การมหาชน) ที่ผมไปทำเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ให้ และทีมงานที่มีพลังเสมอๆของผม

“...อย่าแปลกใจ ที่ผ่านมานานเท่าไร กาลเวลาไม่อาจหมุนหัวใจ
เปลี่ยนไปจากเธอ คงเป็นไปไม่ได้ เมื่อใจผูกพันมีแต่เธอ...”

ดูออกจะเป็นเพลงที่หวานและโรแมนติคมาก แต่ผมอยากโยงไปถึงความสัมพันธ์ขององค์กรที่ตั้งต้นด้วยความรัก หากองค์กรใดก็ตามที่มีทุนอย่างเหลือเฟือ "ทุน" ในที่นี้หมายถึง ศักยภาพของคนทำงาน ทั้งความรู้เชิงเนื้อหา เชิงกระบวนการ ประสบการณ์ที่เคี่ยวกรำ เช่น พอช.  หากไม่มี “บรรยากาศ” ของการมอบความรักให้แก่กัน หรือไม่ได้มีพื้นที่ในการนำเสนอความรักนั้น ก็ยากที่จะสัมผัสอารมณ์ ความรู้สึกนั้นโดยเร็ว

IMG_5003 by picstation.

การจัดการความรู้ (KM)หลายครั้งที่องค์กรต่างๆนำไปใช้ เริ่มแรกก็ไปได้ดี แต่พอนานไปก็เริ่มแผ่ว ในที่สุดก็หายไป เพียงเพราะกระแสการทำจัดการความรู้ แต่ไม่เคยตระหนักเลยว่า โดยแท้จริงการจัดการความรู้นั้นเป็นวิถี ไม่ใช่ของใหม่ เพียงแต่มารื้อฟื้นกระบวนการผ่านบรรยากาศที่เอื้อต่อการหมุนของเกลียวความรู้ เมื่อเรารู้เบบนี้แล้ว การจัดการกับความรู้สึกของคนในองค์กร น่าจะเป็นประเด็นที่มาก่อนเป็นอันดับต้นๆ เมื่อคนไม่มีใจ ไหนเลยจะขับเคลื่อนได้ คนเก่งในองค์กร ก็กลายเป็น “เก่งใครเก่งมัน” มีของดีแต่ไร้พลัง ก็ไม่มีประโยชน์

IMG_4963 by picstation.

จัดการความรู้สึก

เราจะไม่มีทางเข้าใจคนอื่นได้เลย หากเราไม่เข้าใจตนเองไม่รู้ความต้องการของตนเอง เราจะรักใครไม่ได้เลย หากเราไม่รู้จักรักตนเองให้เป็น ผู้บริหารจะไม่สามารถนำพาองค์กรให้ประสบความสำเร็จได้เลย หากมัวแต่ขังตนเองกับอัตตา ลุ่มหลงกับอำนาจ  พวกพ้อง เพื่อไต่ระดับคว้าสัญลักษณ์ของอำนาจมาประดับกาย แต่คว้าใจของคนในองค์กรไม่ได้เลย

IMG_5017 by picstation.

เรียนรู้ตนเอง เข้าใจผู้อื่น

“นพลักษณ์” เป็นศาสตร์ที่ทีมงานวิทยากรได้นำมาใช้ในการเปิดใจของคนในองค์กร ผ่านการเรียนรู้ตัวเอง เป็นสะพานไปถึงการเข้าใจผู้อื่น “ความเข้าใจ นำไปสู่การไว้เนื้อเชื่อใจ” กลายเป็นกระบวนการเรียนรู้ที่สำคัญเริ่มต้น คือ เรียนรู้ตัวเอง รู้จักตัวเอง เรียนรู้การปฏิสัมพันธ์กับคนอื่น ด้วยเหตุผลที่ว่าเราไม่อาจหลีกเลี่ยงการขัดแย้งได้แม้กระทั่งการขัดแย้งกับตัวเองก็ตาม ในองค์กรยิ่งมีการกระทบกระทั่งกันสูงไม่ว่าด้วยสาเหตุใดๆก็ตาม  

 IMG_4973 by picstation.

กระบวนการง่ายๆที่ อ.ภิรัชญา (ศิลา) ได้ใช้ในกระบวนการแลกเปลี่ยนในครั้งนี้คือ ให้ทุกคนที่เข้าร่วมเวทีอ่านรายละเอียดของลักษณ์และให้เทียบเคียงแบบง่ายๆว่าตนเองใกล้เคียงกับลักษณ์ไหนมากที่สุด ก็ให้เลือกลักษณ์นั้นก่อน (หลายท่านบอกว่าตนเองไปคล้ายกับหลายลักษณ์เหลือเกิน ตรงนี้มีคำอธิบายครับ)  ต่อจากนั้นให้แบ่งกลุ่มออกเป็น ๓ กลุ่มใหญ่ ตาม “ศูนย์”  คำว่าศูนย์ ในที่นี้หมายถึง กลุ่มของฐานบุคลิกภาพและการแสดงออกในชีวิตประจำวัน

สามศูนย์ที่ว่านี้คือ

ศูนย์ใจ ที่ละเมียดละไม อ่อนไหว สายลมแสงแดด แต่มีพลังเหลือเฟือ

ศูนย์หัว ที่มีระบบคิดเป็นระบบ ตรรกะสูง แม่นยำในวงจรที่ซับซ้อน ดาวน์โหลดข้อมูลช้าๆเพื่อรอคอยจะย่อย  

ส่วนศูนย์ท้อง จะ Take Action ตลอดเวลา เน้นการปฏิบัติอย่างถึงลูกถึงคน มีอุดมการณ์ที่ยิ่งใหญ่

เท่านี้เราก็เห็นอัศจรรย์ของการแบ่งกลุ่มออกเป็นศูนย์ ช่างคล้ายกับ เกมผู้นำสี่ทิศที่ศึกษาพื้นฐานบุคลิกภาพของแต่ละคน (กระทิง  หนู หมี อินทรี)  เราจะเห็นว่า การทำงานผ่านการมอบหมายงาน กระบวนการที่ดำเนินการในกลุ่มศูนย์จะบ่งบอกถึงพื้นฐานบุคลิกภาพชัดเจนมาก

ตรงนี้เอง ผมมองว่าผมได้เรียนรู้ถึง "ความสมดุลในความแตกต่าง"  พื้นฐานบุคลิกภาพของผู้คนที่แตกต่างกัน (ยากมากที่เราจะแก้ไขได้) แต่สิ่งที่เราทำได้ก็คือ “เข้าใจ” ว่าเขาเป็นแบบนั้นเพราะอะไร? เราจะ Approach เขาอย่างไร? “ยอมรับในตัวตนของเขา”  ตรงนี้ต่างหากครับ คือเป้าหมายหลักๆของนพลักษณ์ในครั้งนี้

IMG_4975 by picstation.

เห็นไหมครับว่า พื้นฐานขององค์กรที่กรุ่นไปด้วยความรักความเข้าใจนั้น เริ่มต้นด้วยตรงนี้ ไม่ใช่ยัดเยียดการจัดการความรู้ลงไปอย่างเดียว มันไม่พอครับ เข้าใจครับว่ากระบวนการกล่อมเกลาให้คนรักกัน KM นั้นพัฒนาความรู้สึกตรงนี้ได้ แต่อาจเนิ่นช้าไป

มาเปิดประตูใจ ปลดล็อคหัวใจด้วย “นพลักษณ์” กันก่อนทำ KM กันเถอะครับ

 

*** การเขียนครั้งนี้เป็นเพียงการเรียนรู้ตามรายทางครับ ไม่ได้ยึดเครื่องมือใด เครื่องมือหนึ่งเป็นสำคัญ แต่อยากให้ได้เรียนรู้ร่วมกัน ว่าน่าจะเป็นกระบวนการหนึ่งที่ช่วยจัดการองค์กรให้เกิดชุมชนแห่งการเรียนรู้ได้ดีมากขึ้น

 IMG_5021 by picstation.

ขอบคุณสำหรับสุดยอด "คุณเอื้อ" คุณสุเทพ ไชยขันธุ์ที่ทำให้เกิดกระบวนการดีๆขึ้นในองค์กร พอช.

ท่านผู้อ่านสามารถ เยี่ยมชม Blog ที่ทรงพลังของคน พอช.ได้ ที่นี่ครับ >>> KM workshop

 

ถอดบทเรียนกิจกรรมเชิงปฏิบัติการ 

โครงการอบรมหลักสูตรการจัดการความรู้โดยชุมชนนักปฏิบัติ

เรื่อง การถอดบทเรียนในงานพัฒนา

ระหว่างวันที่ ๑๔ – ๑๕ ธ.ค. ๕๒

ณ ภูเขางามรีสอร์ท ตำบลสาริกา อ.เมือง จ.นครนายก