ปีก่อนโน้น อ่าน Surely You're Joking, Mr. Feynman ! เรื่องมนต์เรียกเครื่องบิน แล้วก็ขำกลิ้ง ว่าสงสัยเรื่องแต่ง

ไม่ได้พูดถึงตรงนี้ที่เดียว ไปเขียนถึงอย่างละเอียดไว้อีกที่หนึ่ง ใน "The Pleasure of Finding Things Out" ในบท Cargo Cult Science เพื่อสะท้อนให้เห็นความล้มเหลวในวิธีจัดการระบบการศึกษา-ระบบการวิจัย

แต่เรื่องนี้ มีคนเล่าให้ฟังว่า น่าจะเป็นเรื่องจริง

ฟายน์แมนเขาเล่าว่า มีชาวเกาะแห่งหนึ่ง ช่วงสงครามเขาใช้เกาะนี้เป็นจุดพักเครื่องบิน มีเครื่องบินมาแวะลง มีของฟรีแจกชาวเกาะให้อยู่ดีมีสุข (เอาใจคนท้องถิ่น งานจะได้ราบรื่น) พอสงครามเลิก ก็ไม่มีเครื่องบินมาลงอีก

คราวนี้ก็เดือดร้อนละสิ เริ่มติดใจของฟรีเข้าแล้วนี่ อยากให้เครื่องบินมาลงแบบนั้นอีก พร้อมของแจก

อ้าว ทำไงดี ?

เขาก็ทำเลียนแบบทุกอย่างที่อยู่ในวิสัยที่จะทำได้ เช่น สร้างเลียนแบบรันเวย์ ก่อไฟขนาบข้าง สร้างกระต๊อบเลียนแบบหอบังคับการ ให้คนสวมโครงไม้เลียนแบบอุปกรณ์สื่อสารแบบครอบที่มีไมโครโฟน

ทำกันจนกลายเป็นลัทธิประจำเกาะไปเลย

แต่จนแล้วจนรอด ก็ไม่มีเครื่องบินแบบนั้นมาลงอีก

(ผมลองนึกดูเล่น ๆ ว่า หมอผีประจำเกาะ อาจเถียงกันว่า ที่ไม่ได้ผลน่ะ อาจเพราะลงทุนน้อยไปหน่อย 0.15 % ของ GDP เองนะ น่าจะเพิ่มให้เป็น 2 % ของ GDP ^ ^!)

ได้ยินว่า คนในบางประเทศก็อยู่แบบเดียวกับชาวเกาะนั้นแหละ ไปดูงานต่างประเทศมา เห็นระบบจัดการอะไรของฝรั่งเขาดี กลับมาก็รีบเลียนแบบแทบจะถอดพิมพ์ ไม่ว่าจะเป็นการกระต๊อบเลียนแบบหอบังคับการ ให้คนสวมโครงไม้เลียนแบบอุปกรณ์สื่อสารแบบครอบที่มีไมโครโฟน

เผื่อจะมีเครื่องบินมาลงเพื่อแจกของ  เผื่อจะทำให้ระบบบริหารดีขึ้น

เล่าเรื่องนี้เสร็จ ไปอ่านเจอเรื่ององค์กรมีชีวิตที่เพิ่งมีผู้เขียนเสร็จ เขาเล่าถึงผลสรุปขององค์กรที่เปลี่ยนระบบบริหารเพิ่มสมรรถนะ  เปลี่ยนระบบใหม่เร็วกว่าคนทำงานจะเปลี่ยนรองเท้า ประเภทที่เห่อระบบใหม่แบบตามแห่กันร้อนแรง ^ ^

ปรากฎว่า สามในสี่ ล้มเหลว และได้รอยแผลเป็นทางใจตราตรึงผู้คนในองค์กรแถม

อ่านแล้ว ฮาจุกอกอีกรอบ