การสร้างอนาคตให้ลูกเป็นภารกิจสำคัญของพ่อแม่ หากมีแนวปฏิบัติที่ดี ตามหลักวิชา ก็อาจเป็นทางเลือกหนึ่งที่จะช่วยให้พ่อ แม่ ประสบความสำเร็จในการสร้างอนาคตแก่ลูกได้

        เมื่อวันที่ 19 กุมภาพันธ์ 2552 ได้ไปร่วมพิธีเปิดโรงเรียนกวดวิชา Phuket Academic Center ณ บ้านเลขที่ 55/775 หมู่บ้านภูเก็ตวิลล่าดาวรุ่ง  ถนนเจ้าฟ้า ตำบลวิชิต อ.เมือง จังหวัดภูเก็ต  และได้ร่วมเสวนา เรื่อง “การกำหนดทิศทางอนาคตสำหรับลูกหลาน” เป็นการเสวนาร่วมกับวิทยากรหลายท่าน คือดร.ประเสริฐ บัณฑิศักดิ์(จากมอ.ปัตตานี) ดร.ธงพล พรมสาขา ณ สกลนคร(มข.)  ทพ.สุรชาติ วรวุฒิพุทธพงศ์  โดยมี  อ.สำเริง โภชานาธาร ผู้อำนวยการกองการศึกษา เทศบาลเมืองป่าตอง จังหวัดภูเก็ต เป็นผู้ดำเนินการอภิปราย

       จากการเสวนาครั้งนี้ มีประเด็นที่ผมคิดว่าเป็นประโยชน์กับพ่อ แม่ หรือนักการศึกษาทั่วไป หลายประเด็น ดังตัวอย่างต่อไปนี้

1) พ่อ แม่ ควรส่งเสริมให้ลูกได้เลือกอาชีพ หรือรู้จักอาชีพต่าง ๆ เชิงลึก ตั้งแต่เยาว์วัย เช่น ตั้งแต่เรียนในระดับชั้น ม.1 โดยอาจให้เลือกอาชีพที่สนใจสัก 5-6 อาชีพ  ตลอดเวลา 1 ปี ต้องส่งเสริมให้ค้นคว้า หรือพบปะกับผู้ประกอบอาชีพต่าง ๆที่เลือก ให้มากที่สุด  เมื่อขึ้น ม.2 ให้ตัดทิ้งไป 1 อาชีพ(ที่สนใจน้อยที่สุด) แล้วทำเช่นนี้ไปเรื่อย ๆ จนถึง ม. 6 ก็จะเหลือเพียงอาชีพที่สนใจที่สุดเพียงอาชีพเดียว..โดยเด็กจะสมัครเข้าเรียนในมหาวิทยาลัยในสาขาที่ตรงกับความต้องการ(ดูเพิ่มเติมที่ http://gotoknow.org/blog/sup001/177772 )

2) พ่อ แม่ และลูกควรร่วมกันศึกษาทิศทางของอาชีพต่าง ๆ ที่จะเลือกเรียนในระดับสูงขึ้น หรือในระดับปริญญา จะต้องคำนึงถึงการเลือกสาขาวิชาที่มีงานทำ ไมใช่เลือกตามค่านิยมของสังคมเพียงอย่างเดียว..... “ต้องมั่นใจว่าเป็นอาชีพที่มีงานทำ”

3) พ่อ-แม่ ควรให้อิสระแก่ลูกในการตัดสินใจ หรือกำหนดเส้นทางชีวิต หรือเลือกสาขาที่สนใจเรียนด้วยตนเอง(โดยอาจซักถามหรือร่วมกันจัดหาข้อมูลประกอบการตัดสินใจที่มากพอ เกี่ยวกับสาขาวิชา หรืออาชีพนั้น ๆ) ...พ่อ แม่ ควรทำหน้าที่เสริมแรง หรือให้กำลังใจมากกว่าการเลือกและกำหนดเส้นทางอนาคตลูกด้วยความต้องการของตนเองเป็นหลัก..อย่ากำหนดอนาคตลูกด้วยความต้องการของพ่อแม่เอง

4) การให้กำลังใจลูกเป็นสิ่งสำคัญ ตลอดชีวิตของลูก  การโอบ กอด มีค่ามากกว่าคำพูดใด ๆ ในการเสริมแรงหรือให้กำลังใจ

5) การเลือกสิ่งแวดล้อมที่ดีให้กับลูกเป็นสิ่งที่จำเป็น ในการนี้การเลือกที่เรียนก็เช่นเดียวกัน ให้เลือกโรงเรียนที่เห็นว่ามีสิ่งแวดล้อมที่ดี คือ มีเพื่อนที่ดี บรรยากาศที่ดี...โดยสรุป จะต้องเลือกให้ดีที่สุดตามศักยภาพของครอบครัว

6) ต้องสร้างคุณสมบัติสำคัญในตัวลูก ในการสร้างอนาคตแก่ลูก นอกจากคุณสมบัติทั่วไป หรือการเป็นคนดีของสังคมแล้ว คุณสมบัติสำคัญประการหนึ่งที่ต้องสร้างให้เกิดในตัวลูก คือ นิสัยใฝ่รู้ ใฝ่เรียน(ต้องฝึกให้เป็นนักอ่าน/นักบริโภคความรู้ โดยอาจส่งเสริมให้ลูกฝึกฝนตัวเอง กำหนดเป้าหมายที่จะอ่านวันละกี่หน้า แล้วเพิ่มเรื่อย ๆ จนเป็นนิสัย)  และอีกคุณสมบัติหนึ่ง คือ การมีนิสัยเป็นคนวางแผนชีวิต หรือ เป็นนักวางแผน ..เด็กต้องมีปฏิทินงานในแต่ละวัน  แต่ละสัปดาห์ แต่ละเดือน ต้องฝึกให้กำหนดเส้นทางชีวิตด้วยตนเอง จนเป็นนิสัย เมื่อจบการศึกษา เด็กจะรู้จักการตั้งเป้าหมายชีวิตและวางแผนเส้นทางชีวิตได้ด้วยตนเอง

7) “การทำกิจกรรมในขณะเรียน มีผลต่อการสร้างความเป็นคนที่สมบูรณ์ในตัวลูก”  ในการสร้างอนาคตของลูก “การทำกิจกรรมต่าง ๆ ในโรงเรียน หรือในสถาบัน”  ถือเป็นเรื่องสำคัญ เป็นเรื่องที่จะช่วยสร้างคุณลักษณะที่สำคัญในตัวเด็กหลายประการ  การเรียนวิชาการเพียงอย่างเดียว ไม่เพียงพอที่จะสร้างลูกหลานให้เป็นคนที่สมบูรณ์ได้ “คนที่ประสบความสำเร็จในชีวิตที่พบเห็นในปัจจุบัน/ทั่วโลก มักจะเป็นผู้ที่ผ่านการทำกิจกรรมต่าง ๆ ในขณะเรียน ซึ่งช่วยให้มีทักษะการจัดการ การทำงานเป็นทีม เป็นหมู่คณะ ซึ่งในที่สุด ช่วยให้ประสบความสำเร็จในชีวิต”

มีรายละเอียดปลีกย่อยอื่น ๆ อีกหลายประการที่วิทยากรแต่ละท่านได้นำเสนอในที่เสวนา แต่ผมคิดว่าในเวลา 1 ชั่วโมงครึ่ง...ถ้าผู้ปกครองคนใดจับประเด็นเหล่านี้ได้ครบถ้วนและนำไปเป็นแนวทางในการสร้างอนาคตแก่ลูก ..ผมคิดว่า “จะคุ้มค่ากับเวลาที่นั่งฟังการเสวนาเป็นอย่างยิ่ง”