สถานที่แห่งนี้มีความหมายต่อการเป็น “ลูกอีสาน” อย่างแท้จริง

ผมเพิ่งมีโอกาสได้เจอหน้าลูกชายทั้งสองคนในช่วงเย็นย่ำค่ำมืดของเมื่อวาน  .. 

น้องแดนส่งเสียงใสมาก่อนประตูถูกผลักให้เปิดว่า  “แดนคิดฮอดพ่อ”  ขณะที่น้องดินดูจะเขินอายอยู่ไม่น้อย   แต่ทั้งสองค่อย ๆ  โผเข้าสู่อ้อมกอดอันอิดโรยของผม  ขณะที่ผมกลับมีน้ำตารินหยาดอยู่อย่างลึกเร้น

    

 

น้องแดนไทไปอยู่กับคุณปู่และคุณย่าตั้งแต่ต้นเดือนตุลาคม  และวกกลับมาให้ผมได้ชื่นใจอีกครั้งในการฉลองวันเกิดย้อนหลัง    จากนั้นก็พ่วงเอาพี่ชายกลับบ้านไปด้วยอย่างหน้าตาเฉย

    

 

การกลับไปอยู่ที่บ้านน่าจะเป็นหนทางที่ดีที่สุดสำหรับลูก   เพราะช่วงนี้ผมไม่มีวันเวลาแห่งชีวิตให้กับพวกเขาเลยก็ว่าได้   ผมมีราชการยาวยืดต่อเนื่องกันอย่างไม่ว่างวัน   ทั้งไปอุดรก็ร่วมสัปดาห์  ตระเวนค่ายก็มีไม่น้อย  ซ้ำร้ายก็ลงใต้ล่วงเข้ามาเลเซียอีกคันรบใหญ่  

เรียกได้ว่าพักนี้ชีพจรลงเท้าอย่างน่าหนักหน่วง  ..  และเริ่มรู้แจ้งเห็นชัดแล้วว่า   ผมนำเอาวันเวลาของอนาคตมาใช้กับวันนี้เกินความจำเป็นเสียแล้ว  

     

 

วันนี้,  ผมให้สัญญากลับตัวเองว่าจะพักผ่อนให้มากที่สุด  ปิดมือถือ   นอนพัก (แต่ไม่หลับ)  หัวจิตหัวใจคิดโน่น คิดนี่ไปตามประสา “คนไม่นิ่ง” ... 

  

ผมรื้อค้นกองหนังสือหลายเล่มมาอ่าน  แต่ทุกเล่มก็ดูไม่น่าอ่านเอาเสียเลย  จนท้ายที่สุดก็หันเหไปรื้อคนไฟล์ภาพเก่า ๆ  ในคอมพิวเตอร์ออกมาดู  จึงพลอยให้ชีวิตดูจะมีรอยยิ้มขึ้นมาบ้าง

  

ไฟล์ภาพจำนวนมากถูกเปิดขึ้นมาอย่างมีชีวิต 

ครั้งหนึ่ง -  ผมไม่รู้จะจัดการกับชีวิตส่วนตัวและการงานอย่างไรดี   ผมตัดสินใจนำพาลูกชายทั้งสองติดรถลงพื้นที่ไปกับผม  ทิ้งให้เพื่อนชีวิตจัดการกับการงานในห้องหับอย่างเต็มที่  แต่ระยะทางแห่งการเดินทางครั้งนั้นไปกลับก็ร่วม 300  กิโลเมตรเลยทีเดียว

     

ผมอดสงสารลูกไม่ได้  ... 

ช่วงนั้นผมไม่ค่อยมีวันหยุดที่จะอยู่ร่วมกับเขาเลย   เราแทบไม่ได้ดูละครจักร ๆ วงศ์ ๆ  ร่วมกัน   ลูก ๆ นอนดึกเพราะมัวแต่วิ่งเล่นอยู่ในเวทีแห่งการงานของผม   เช่นเดียวกับครั้งนั้น  ทันทีที่พวกเขาขึ้นไปนั่งบนรถ  ไม่นานนักต่างคนต่างก็หลับฝันไปในชั่วพริบตา     

 

แต่พอถึงจุดหมาย   พวกเขาก็ตื่นขึ้นมาอย่างร่าเริง  - พวกเขาวิ่งเล่นอยู่ตามลานหญ้าอันเขียวงาม  และร่มรื่นด้วยต้นไม้น้อยใหญ่จำนวนมาก

ผมพยายามบอกกับลูก ๆ  ว่าสถานที่แห่งนี้มีความหมายต่อการเป็น “ลูกอีสาน”  อย่างแท้จริง  

ผมชี้ให้เขาดูบ้านอีสานหลังใหญ่  (น้องแดนเรียกว่า “เถียงนาหลังใหญ่)  ชี้ให้ดูรูปปั้นชาวนาที่กำลังทอดแห  ...ชี้ให้ดูเกวียนโบราณและเรืออันเก่าแก่ที่ถูกแทนที่ด้วยเครื่องยนต์อันทรงพลัง    

 

นอกจากนี้  ผมยังชี้เขาดูอุปกรณ์ทำนาต่าง ๆ ที่วางเกลื่อนอยู่ใต้ถุนสูงของบ้านหลังใหญ่  รวมถึงคอกควายที่จำลองขึ้นมาอย่างน่าจับต้อง

  

สิ่งเหล่านี้เป็นภาพชีวิตที่ไม่เคยแห้งหายไปจากตัวผม   ...

ผมเติบโต สัมผัสและพบเห็นสิ่งเหล่านี้มาตั้งแต่เด็ก  ใต้ถุนบ้านของตนเองก็เคยอัดแน่นไปด้วยวัวและควายหลายสิบตัว  ครั้นหน้าฝนกลิ่นสาปแห่งวัวควายโชยคลุ้งขึ้นตัวบ้าน  คืนไหนฝนตกหนักใต้ถุนบ้านก็เฉิ่มแฉะไปด้วยมูลวัวและควาย 

ครั้นหน้าหนาวเราสุมไฟไล่ยุงให้กับพวกเขา   ควันไฟทั้งปวงก็โชยขึ้นตัวบ้าน  ทำเอาผมแสบตาไม่เป็นอันนอนมานักต่อนัก

   

สิ่งเหล่านี้ผมสาธยายให้ลูก ๆ  รับฟังโดยลืมไปว่าพวกเขาจะรู้รักและเข้าใจเรื่องราวเหล่านั้นหรือไม่  แต่ทั้งสองคนก็มีปฏิกิริยาตอบสนองอยู่เป็นระยะ ๆ อย่างน้อยก็บอกกับผมว่า  “อยู่บ้านพ่อปู่กะมีคือกัน..”

   

วันนั้น,  ผมจำได้ชัดเจนว่า  ทั้งน้องดินและน้องแดนมีความสุขกับการได้ท่องเล่นในบริบทของความเป็นอีสานนั้นอย่างมหาศาล   ทั้งสองถามโน่น ถามนี่ และรบเร้าให้ผมพาไปดูชมสิ่งต่าง ๆ อย่างต่อเนื่อง

  

 

โดยเฉพาะอย่างยิ่งเจ้าจุกของผมนั้นมักจะวนเวียนอยู่ใกล้ ๆ กับคอกควายที่จำลองไว้อย่างไม่ลดละ  ทั้ง ๆ  ที่ผมและพี่ชายก็ย้ำนักย้ำหนาว่าเขาห้ามมิให้แตะต้องและเข้าไปสัมผัส ...

  

และนี่คือส่วนหนึ่งของการสนทนาที่ผมพอจะจำได้บ้าง

  

“ดิน  ... แดนอยากขี่ ควายโตที่อยู่ในคอกนั่นโว้ย”

 

“ขี่บ่ได้  มันบ่แมนควายอีหลี  เพิ่น บ่ ให้เข้าไปเล่น ฮู้จัก บ่”

 

“ฮู้จักอยู่    เจ้าของเพิ่น บ่  เห็นดอก”

 

“ขี่ บ่ ได้ ..เพิ่นห้าม “

 

“บ่ฮู้ล่ะ  แดนสิเข้าคอก ..  ให้แดนเป็นควายกะได้”

 

“ซังน้องแดนเว้ย  เว้า บ่ ฮู้เรื่อง..”

 

“กะซาง  แดนอยากขี่ควาย   แดนอยากเข้าคอก”

 

“มันขี่ บ่ ได้  ...  แดนนี่เว้าบ่ฮู้เรื่องเลย” 

   

นั่นคือ  การสนทนาอย่างไม่รู้จบของสองหนุ่ม   แต่สุดท้ายน้องแดนก็แอบหลบเข้าไปในคอกนั้นจริง ๆ  ทำเอาผมกับพี่ชายต้องตามเข้าไปจับกันจ้าละหวั่น  มิหนำซ้ำยังมาบังคับให้ผมเป็นควายให้ขี่อีกหลายตลบ ...

อีกไม่นานเขาสองคนจะกลับจากโรงเรียน   ถึงแม้จะยังเพลีย ๆ และปวดหลังอยู่อย่างหนักหน่วง  ผมก็พร้อมแล้วที่จะพาเขาทั้งสองวิ่งเล่นอีกครั้ง  และพร้อมที่จะเป็นช้างให้เจ้าจุกได้ขี่หลังอีกครั้ง  หลังจากที่ห่างหายมาแสนนาน