เถียงนา ก็เป็นเสมือนงานสถาปัตยกรรมอย่างหนึ่งของชาวนา

เถียงนา,   เป็นหนึ่งในความทรงจำอันมากมายที่เกิดขึ้น   และดำเนินไปอย่างไม่รู้จบในชีวิตของผม   ซึ่งในช่วงหน้าแล้งนั้น   ผมมีโอกาสได้สัญจรไปยังที่ต่าง ๆ  อยู่อย่างต่อเนื่อง  และไม่หลงลืมที่จะแวะลงบันทึกภาพของ  “เถียงนา” มาเก็บไว้เป็นภาพเตือนใจ – เตือนชีวิตของตนเอง

    <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ผมไม่เคยลืมความเป็น  “เด็กบ้านนอกขอบชนบท”  ของตนเอง  ชีวิตของผมวิ่งเล่นและเติบโตมาจากทุ่งนาป่าโคก   </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p>     </p><p> </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ในสมัยที่เรียนมัธยมต้นนั้น  ในทุกวันศุกร์และวันเสาร์ผมจะไปนอนค้างคืนที่เถียงนาของตนเองซึ่งตั้งอยู่ท้ายหมู่บ้าน   โดยมีภารกิจหลักคือการนอนเฝ้าฝูงวัวในคอกที่อยู่ใต้ถุนของเถียงนาหลังใหญ่  บางค่ำคืนผมพามิ่งมิตรมานอนค้างเป็นเพื่อน   เราก่อไฟทำอาหาร, ตำส้มตำ,  ตำแตง  กินกันอย่างเอร็ดอร่อย</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>    <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">แรกเริ่มก็รู้สึกกลัวต่อความมืดอยู่มาก   ครั้นผ่านพ้นค่ำคืนนั้นไปได้   ความกลัวดังกล่าวก็มีอันมลายหายไปอย่างไม่น่าเชื่อ… </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>    <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">จะว่าไปแล้ว,  เถียงนา  ก็เป็นเสมือนงานสถาปัตยกรรมอย่างหนึ่งของชาวนาก็ว่าได้    หากแต่เป็นงานสถาปัตยกรรมที่ไม่มีต้นทุนในการปลูกสร้างที่มากมายนัก   วัสดุเศษไม้ หรือท่อนไม้เนื้อแข็งหยาบ ๆ  ที่หาได้ตามหัวไร่ปลายนาก็สามารถนำมาทำเป็นเสาได้   ขณะที่หลังคาก็มุงด้วยฟาง,  ใบไม้,  หญ้าคา  หรือไม่ก็สังกะสีเก่าโทรมสนิมเกรอะที่ปลดระวางแล้ว   ก็ถือว่าเป็นวัสดุหลังคาชั้นเยี่ยมของเถียงนาเลยทีเดียว</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p>ในอีกมุมหนึ่งของชีวิต,  เถียงนาก็เป็นเสมือนบ้านอีกหลังของชาวนาเหมือนกัน  ชาวนาจะสร้างเถียงนาเป็นที่พักพิงชั่วคราวในห้วงของฤดูกาลแห่งการไถหว่าน  … </p><p></p><p></p><p>   </p><p> </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ผมจำได้อย่างแจ่มชัดว่า  เถียงนาในหน้าฝนดูจะมีชีวิตชีวาเป็นพิเศษ   ข่า, ตะไคร้,  ผักอีตู่,  กระถิน,  มะเขือ , พริก,  มะละกอ, สะเดา,  ชูช่อใบออกหมากออกผลรายรอบเถียงนา  กองไฟถูกก่อขึ้นเพื่อการหุงหาอาหารยังคงโชยเปลวแสงวูบวาบอยู่ใต้ถุน   ผ้าขาวม้าผืนยาวผูกโยงจากเสาหนึ่งสู่อีกเสาหนึ่งเป็นเปลให้ลูกตัวน้อยได้นอนพัก – หลับรอ  พ่อและแม่ที่กำลังก้มหน้า  หลักขดหลังแข็งปักดำอยู่กลางสายฝน …</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>      <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">แต่เถียงนาในหน้าแล้งที่ผมพานพบกลับมีสภาพที่แตกต่างไปจากเถียงนาในหน้าฝนอย่างสิ้นเชิง  แต่นั่นก็เป็นปรากฏการณ์ธรรมดาสามัญที่พบได้   เพราะหน้าแล้งเช่นนี้   ชาวนาแทบไม่มีกิจวัตรใดจะลงทุ่งไปประกอบการกสิกรรม  เถียงนาจึงเหมือนถูกปล่อยทิ้งให้เคว้งคว้าง, ต้านแดดลมอย่างเปลี่ยวดาย  หลังคาถูกเปลวแดดอันเริงแรงบดขยี้จนแห้งกรอบ  บางส่วนแหว่งโหว่ไปตามแรงลมพัด,  เสาหลายต้นเอนโอนโยกคลอน, บันไดทรุดพัง,  ตุ่มน้ำบนเถียงแห้งขอดและแตกกระจาย</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>    <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">เถียงนาในหน้าแล้งจึงเป็นแค่ที่พักริมทางของคนสัญจรผ่าน   เป็นที่พักหลบแดดของเด็กเลี้ยงวัวเลี้ยงควายเท่านั้นเอง  หรือแม้แต่กลายเป็นที่มั่วสุมของบรรดาหนุ่ม ๆ  ที่คะนองเดชเสพยาและของมึนเมา  ก็มักยึดเอาเถียงนาเป็นฐานที่มั่นประกอบกิจอันไม่สร้างสรรค์   โดยไม่ยินดียินร้ายต่อสายตาอันดีงามของสังคม</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p>   </p><p></p><p>ครั้งหนึ่งในวัยแรกหนุ่ม,  ก่อนที่พ่อ, พี่ชายและเพื่อนบ้านจะยกเสาเถียงนาหลังใหม่ที่เคลื่อนจากหัวนามาสู่ปลายนา   ผมได้ยินพ่อบอกเล่ากับพี่ชายว่า   การสร้างเถียงนาต้องไม่หันหน้าไปยังทิศตะวันตก  เพราะถือว่าเป็นทิศ   “ผีตาย”  เป็นข้อขะลำเตือนใจให้ถือปฏิบัติอย่างเคร่งครัด  เพื่อให้มีความเป็นสิริมงคลต่อชีวิตและท้องทุ่ง  เพาะปลูกคราใดก็จะเป็นผลบุญหนุนส่งให้สามารถเก็บเกี่ยวพืชพันธุ์ได้อย่างอุดมสมบูรณ์     </p><p></p><p>เถียงนาในหน้าแล้ง,   ยังคงหยัดยืนอยู่กลางทุ่งโล่งอันแห้งแล้ง  เถียงนาหลายหลังตั้งอยู่บนพื้นที่สูง  (อีสานเรียก “โนน”)   หรือไม่ก็ตั้งแนบแอบชิดกับต้นไม้ใหญ่  พึ่งพิงกิ่งก้านใบของต้นไม้เป็นร่มเงาอีกชั้นของหลังคาอันกร้านแดด        </p><p> </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">เถียงนาในหน้าแล้งของวันนี้ยังคงดูเงียบเหงาเหมือนที่เคยเป็นมาอย่างยาวนาน   .. เป็นความเงียบเหงาที่คงอยู่และดำเนินไปอย่างไม่เปลี่ยนแปลง   และเมื่อถึงหน้าฝนโน่นแหละ  ความเปลี่ยวเหงาเหล่านี้จึงจะบอกลาไปจากเถียงนาและทุ่งแล้ง  พร้อม ๆ กับการมาเยือนของฤดูกาลแห่งชีวิตและการปักดำอย่างหนักหน่วงของผู้คน</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">พนัส   ปรีวาสนา,</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ต้นฤดูฝน</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">สารคาม, 50</p>