สองคำนี้ก็มีใช้ทั่วไป ซึ่งตามสำนวนไทย คำว่า ประกาศ น่าจะหมายถึง ป่าวร้อง บ่งบอก บอกให้รู้ หรือแจ้งให้ทราบ ... ทำนองนี้
คำว่า ประกาศ นี้เป็นคำนาม... ส่วนคำว่า ปกาศิต เป็นคุณนาม ...เพราะมีรากศัพท์และอุปสัคเหมือนกันกับคำว่า ประกาศ ดังนั้นคำว่า ปกาศิต เมื่อจะแปลคล้อยตามคำนามก็น่าจะแปลว่า สิ่งที่ถูกป่าวร้อง เรื่องราวที่บ่งบอกไว้ ข้อความที่บอกให้รู้ หรือประเด็นที่แจ้งให้ทราบ .. ทำนองนี้
แต่ ปกาศิต เมื่อแปลตามนัยข้างต้น จะรู้สึกว่ารกเรื้อหรือยืดยาดในเชิงภาษา ดังนั้น จึงต้องแปลหักสำนวนเป็นคำนามว่า ข้อกำหนด บทบังคับ หรือบัญญัติก็น่าจะพอได้...
..........
คำว่า ประกาศ และ ปกาศิต เขียนตามภาษาไทยนิยม ซึ่งเขียนเป็นบาลีได้ว่า ปกาส และ ปกาสิต ... ซึ่ง ทั้งสองคำนี้ มาจาก กส รากศัพท์ โดยมี ป.ปลา เป็นอุปสัคนำหน้า
ป + กส + ณ = ปกาส
ป + กส + ต = ปกาสิต (ศํพท์นี้ เพิ่ม อิ อาคม ตามหลักไวยากรณ์)
ป ในที่นี้ แปลว่า ข้างหน้า
กส รากศัพท์ แปลว่า ไถ (เช่น กสโก แปลว่า ผู้ไถ ก็หมายถึงชาวนา... กสิกรรม แปลว่า การกระทำการไถ ... ทั้งสองศัพท์นี้ก็มาจาก กส รากศัพท์เหมือนกัน)
ดังนั้น ป + กส จึงอาจแปลง่ายๆ ได้ว่า ไถไปข้างหน้า ... เมื่อแปลอย่างนี้ ก็ยังไม่ตรงกับเนื้อความ จึงต้องขยายความเพิ่มเติม....
โดยทั่วไป คำพูดที่เปล่งออกมาจากปาก ซึ่งเราสามารถรับรู้เป็นภาษาโดยประสาทหูนั้น ย่อมอาศัยกองลมผ่านจากลำคอแล้วออกมาทางปาก...กองลมที่ผ่านลำคอออกมาทางปากนั้น ก็คล้ายๆ กับว่า กองลมนั้นได้ ไถ อากาศหรือลมที่อยู่ด้านหน้าของเราให้กระจายออกไป ดังนั้น คำว่า ประกาศ จึงหมายถึง คำพูดที่เปล่งออกมา... ประมาณี้
ต่อมาเมื่อใช้ภาษาเขียนแทนภาษาพูด คำว่า ประกาศ และ ปกาสิต ก็มีความหมายถึงภาษาเขียนที่เปิดเผยบางอย่างออกมาด้วย ทำนองนี้ เรียกว่า รุฬหิศัพท์ คือ ศัพท์ที่มีความหมายงอกเงยคือเพิ่มเติมขึ้นมาจากความหมายเดิม ...
......
อนึ่ง บางท่านอ่านแล้วรู้สึกว่าค่อนข้างจะมั่ว... ซึ่งภาษาก็เป็นเช่นนี้เอง ดังเช่น คำพูดที่แทรกหรือตัดบทความคิดเห็นของผู้อื่น ผู้เขียนเคยพบในภาษาอังกฤษใช้คำว่า cut out ซึ่งถ้าแปลตรงตัวก็อาจไม่ได้ความ ... แต่เมื่อค้นหาสำนวนไทยก็อาจตรงกับสำนวนว่า ทะลุกลางปล้อง ...
สรุปว่า ภาษาก็มักจะเป็นเช่นนี้เอง....
เห็นด้วย... แต่หลวงพี่ไม่มีพื้นความรู้ด้านภาษามลายู...
เคยไปอยู่มาเลย์ แต่ก็มิได้อยู่กับสังคมที่ใช้ภาษามลายู...
ที่จำได้ก็ จะแลน แปลว่า ถนน ....ถ้า จะแลนจะแลน ก็แปลว่า เดิน ... แค่นี้แหละ (..................)
เจริญพร
ประเด็นนี้ ไม่ทราบ...
อาจเป็นไปได้ หรือบังเอิญก็ได้...
...........
อาจารย์ขจิตเข้าใจดี เพราะกำลังจะเป็นดุษฎีบัณฑิตด้านนี้...
.....
เจริญพร