จากเหตุการณ์หนึ่งที่ศาสตราจารย์นายแพทย์วิญญู  มิตรานันท์ ได้เล่าสู่กันฟังระหว่างการแบ่งกลุ่มเล่าเรื่องประสบการณ์ความประทับใจของกลุ่มที่ 2 ในงานสัมมนาภาควิชาพยาธิวิทยา ในวันที่ 24-25 มีนาคม 2550 ที่ผ่านมา ที่โรงแรม บี พี สมิหลา จังหวัดสงขลา     

     ในอดีตเมื่อกว่า 10 ปีที่ผ่านมา มีเหตุการณ์หนึ่งเกิดขึ้น กล่าวคือมีนักศึกษาแพทย์คนหนึ่งมีพฤติกรรมก้าวร้าว ต่อว่า ด่าว่า ข่มขู่ และขู่ฆ่า อาจารย์ผู้สอน จนมีการร้องเรียนกันเกิดขึ้น เรื่องนี้ได้มีการนำเข้าสู่การพิจารณาของคณะกรรมการฯเพื่อไล่นักศึกษาแพทย์คนนั้นออก อาจารย์วิญญูได้พยายาม defense ให้กับนักศึกษาแพทย์คนนั้นว่า อาจารย์เชื่อว่า พฤติกรรมก้าวร้าวของนักศึกษาแพทย์นั้นเกิดขึ้นจากการป่วย ซึ่งเป็นการติดเชื้อชนิดหนึ่ง ที่ทำให้สมองเสียสมดุล และมีอาการแสดงออกคล้ายคนไข้โรคจิต จากการทบทวนวรรณกรรมในขณะนั้น ยังไม่มีการกล่าวถึงโรคนี้ ไม่มีการเขียนในตำราแพทย์ ยังเป็นเรื่องที่ใหม่มาก ดังนั้นอาจารย์จึงต้องใช้ความพยายามอย่างมากในการโน้มน้าวให้กรรมการท่านอื่นเห็นด้วย โชคดีที่ความเห็นของอาจารย์ได้รับการยืนยันจากจิตแพทย์ ว่ามีความเป็นไปได้ คณะกรรมการฯในวันนั้นจึงไม่ได้มีมติ ไล่นักศึกษาแพทย์คนนั้นออก     

     โดยทั่วไปเหตุการณ์นี้ควรจะจบลง เพียงแค่ว่า คณะกรรมการฯ พิจารณาแล้ว มีมติว่า ไม่ไล่นักศึกษาแพทย์คนนั้นออก ทำให้นักศึกษาแพทย์คนนั้นได้เรียนต่อจนจบ ได้เป็นแพทย์ผู้ทำประโยชน์ให้แก่ประเทศชาติโดยอาจไม่ทราบเลยว่า อดีตครั้งหนึ่งมีใครบ้างที่ให้ความช่วยเหลือ ในการ defense ให้กับคณะกรรมการฯ จนตัวเองได้รับโอกาสเรียนต่อจนจบ     

     แต่ไม่ใช่ครับ     

     จากการติดตามในอีกหลายปีต่อมา นักศึกษาแพทย์คนนั้นจึงปรากฏลักษณะอาการทางคลินิกที่ชัดเจน ที่แพทย์ลงความเห็นว่าป่วยเป็น Lymphoma     

     เหตุการณ์นี้เป็นเพียงจุดเริ่มต้น ให้อาจารย์วิญญู กลับมาค้นคว้าอย่างหนัก ว่าเกิดอะไรขึ้นกับนักศึกษาแพทย์ท่านนั้น การทบทวนวรรณกรรม และตำราแพทย์ ไม่ได้ให้คำตอบที่ท่านกำลังหาอยู่ ท่านกำลังเผชิญกับโรคใหม่ ที่ยังไม่มีการกล่าวถึงในตำราหรือวารสารทางการแพทย์ใดๆ ผมประทับใจคำกล่าวหนึ่งที่อาจารย์เล่าสู่กันฟังในเรื่องนี้ว่า “ผมไม่รู้ ไม่ได้” ดังนั้นการพิสูจน์เรื่องนี้ จึงต้องหาคำตอบด้วยการวิจัย       

     ท่านจึงต้องจัดตั้งทีมงานวิจัย ทำการศึกษาเรื่องนี้อย่างจริงจัง จนกระทั่งท่านเป็นคนแรกที่ให้คำนิยามกับโรคใหม่โรคนี้ และมีรายงานวิจัยต่อเนื่องที่เกี่ยวข้องกับโรคนี้อีกมากมายที่ตีพิมพ์เผยแพร่ออกมาจากท่านและทีมงาน จนปัจจุบันกล่าวได้ว่า ท่านเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านโรคนี้อย่างแท้จริง     

     เหตุการณ์นี้ทำให้ผมนึกย้อนกลับไปถึง การพบเชื้อรา ปนเปื้อนบนจานวุ้นเลี้ยงเชื้อแบคทีเรีย ซึ่งเป็นเรื่องปกติที่เราพบกันบ่อยๆในห้องปฏิบัติการ ซึ่งเราก็จะคุ้นเคยกับการแยกจานนั้นออก เอาไปทิ้ง แล้วเริ่มต้นเลี้ยงเชื้อแบคทีเรียนั้นใหม่  การปนเปื้อนเชื้อราในจานวุ้นเลี้ยงเชื้อแบคทีเรียนี้อาจจะบอกได้ว่าเราพบกันมานานมากแล้ว แต่ไม่มีใครสนใจ จนกระทั่งวันหนึ่ง นักวิทยาศาสตร์ท่านหนึ่งที่ชื่อว่า  Sir Alexander Flaming ท่านได้สังเกตุเห็นในสิ่งที่ผู้คนในอดีตไม่เคยมองเห็น นั่นคือท่านเห็นว่า รอบๆเชื้อราที่ปนเปื้อน มีวงใส ที่แสดงให้เห็นว่าแบคทีเรียเหล่านั้นไม่สามารถโตได้ อันเป็นจุดเริ่มต้นของการค้นพบยาเพนนิซิลิน ซึ่งเป็นยาปฏิชีวนะชนิดแรกของโลกสำหรับฆ่าเชื้อแบคทีเรีย      

      เหตุการณ์เหล่านี้ อาจเป็นเหตุการณ์ปกติที่ผ่านเข้ามาในชีวิตประจำวันของเราๆ ท่านๆ แต่เราไม่เคยสังเกตุเห็นความแตกต่าง เราจึงไม่มีจุดเริ่มของการที่จะเป็นคนแรกที่ค้นพบนวตกรรมใดๆ ....รอสักวันนะครับ