วันก่อนอ่านบันทึกของคุณกฤษณาเป็นเรื่องผู้สูงอายุที่มาผ่าตัด ประกอบกับช่วงนี้ผมเตรียมสอนเรื่องของผู้สูงอายุด้วย ก็เลยมีเรื่องสุขภาพของสุภาพบุรุษล้วนๆ มาฝาก (อาจจะขัดกับวันเด็กเมื่อวานนี้บ้างแต่คงไม่เป็นไร)  

เป็นเรื่องอะไรไปไม่ได้เลย (ที่สุภาพสตรีไม่มี) นอกจากเรื่องของต่อมลูกหมาก (Prostate)

แม้ว่าจะเป็นเรื่องของผู้มีอายุซักหน่อย (เลยเลข 5 ไปแล้ว) แต่ผู้ที่อายุยังน้อย เช่น คุณจตุพร คุณไมโต หรือ อ.ขจิต ก็อ่านได้ เผื่อไว้อีกซัก 20-30 ปีข้างหน้าอาจจะได้ใช้ประโยชน์ก็ได้

ผมเองก็อายุก็เลยเลขห้ามาเหมือนกัน คราวที่แล้วที่ไปตรวจ ultrasound เรื่องโรคกระเพาะ ก็ได้ตรวจ prostate ไปด้วยพบว่าปกติ  

อาการที่สงสัยว่าเริ่มมีปัญหาเรื่อง prostate โต ได้จากการให้คะแนนการปัสสาวะ นำมาจาก International-Prostate Symptom Score (I-PSS)

การตอบคำถามให้นึกย้อนหลังไปในช่วงหนึ่งเดือนที่ผ่านมา ว่าคุณมีปัญหาในการปัสสาวะบ่อยแค่ไหน

คำถามมีทั้งหมด 7 ข้อคือ
1.    คุณรู้สึกปัสสาวะไม่สุดบ่อยแค่ไหน
2.    คุณต้องปัสสาวะอีกครั้งภายใน 2 ชม. บ่อยแค่ไหน
3.    ขณะปัสสาวะ คุณต้องหยุดและเริ่มใหม่อีกหลายๆ ครั้ง เป็นเช่นนี้บ่อยแค่ไหน
4.    คุณรู้สึกกลั้นปัสสาวะลำบากหรือกลั้นไม่อยู่ บ่อยแค่ไหน
5.    คุณรู้สึกว่า ความแรงของสายน้ำปัสสาวะ อ่อนลง บ่อยแค่ไหน
6.    คุณต้องออกแรงเบ่งก่อนเริ่มต้นปัสสาวะ บ่อยแค่ไหน
7.    คุณต้องลุกขึ้นมาปัสสาวะตอนกลางคืน(นอนแล้ว) กี่ครั้ง

ข้อ 1-6 ให้คะแนน ดังนี้  
ไม่มีเลย
= 0, เป็นน้อยกว่า 1 ครั้ง ใน 5 ครั้ง =1, เป็นน้อยกว่าครึ่งหนึ่ง =2, เป็นประมาณครึ่งหนึ่ง =3, เป็นมากกว่าครึ่งหนึ่ง =4, เป็นบ่อยมาก =5       
ข้อ 7 ให้คะแนนตามจำนวนครั้ง 0 -5 คะแนน  (กรณีบ่อยกว่า 5 ครั้ง ยังคงได้ 5 คะแนน)

ระดับคะแนนที่ ได้
0-7 แสดงว่ามีอาการเล็กน้อย
8-19 มีอาการปานกลาง
20- 35 มีอาการมาก

อย่างไรก็ตามต้องดูว่าอาการทั้งหมดนี้รบกวนชีวิตประจำวันมากน้อยแค่ไหน ซึ่งแต่ละคนจะไม่เท่ากัน

แต่ถ้ามีอาการ > 4 คะแนนก็ควรปรึกษาแพทย์ครับ

ปล. บันทึกนี้ไม่มีรูปเพราะกลัวจะได้เรทอาร์