ข้อมูลจากรายงานแม่วัยใส พ.ศ.๒๕๕๕ ความท้าทายการตั้งครรภ์ในวัยรุ่น จัดทำโดย กองทุนแห่งสหประชาชาติ และสำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๕๖ ระบุว่า
ประเทศไทยมีวัยรุ่นหญิงอายุ ๑๕ – ๑๙ ปี ๒.๔ ล้านคน
ทุก ๔ นาที มีวัยรุ่น ๑ คน คลอดลูก
ประเทศไทยมีเด็กหญิงอายุ ๑๐ – ๑๔ ปี ๒ ล้านคน
ทุก ๒ ชั่วโมง มีเด็ก ๑ คน คลอดลูก
จำนวนเด็กหญิงอายุ ๑๐ – ๑๔ ปีที่คลอดลูกเพิ่มขึ้นเกือบ ๓ เท่าในรอบ ๑๐ ปี !
เมื่อวันที่ ๘ – ๑๐ กันยายน ๔๗ หลายองค์กรภาคีที่เกี่ยวข้องกับปัญหานี้ จึงได้ร่วมกันจัดการประชุมระดับชาติ เรื่องสุขภาวะทางเพศ ครั้งที่ ๑ ขึ้น ประเด็นหลักของการประชุมในคราวนี้คือเรื่อง “การตั้งครรภ์ในวัยรุ่น” ดิฉันได้รับเชิญให้ไปเป็นวิทยากรห้องย่อยในหัวข้อ “ครูสอนชีวิต สอนอะไร สร้างอะไร ในเด็ก”
ถ้ามองว่าปัญหาเรื่องเพศสัมพันธ์ก่อนวัยอันควรเป็นปัญหาของเด็กและครูมัธยม คนที่เกี่ยว และคนแก้จะมีเพียงแค่หยิบมือเดียว
แต่ถ้าลองมองมุมใหม่ ปัญหานี้คือปัญหาที่เกิดจากหลายเหตุหลายปัจจัย ที่เริ่มต้นบ่มเพาะกันมาตั้งแต่วัยแบเบาะ ไม่ใช่เป็นปัญหาของวัยกระเตาะที่ไม่รู้จักยับยั้งชั่งใจดังเช่นที่เข้าใจกัน
คำตอบที่ได้มานี้ดิฉันค่อยๆ คิดออกตอนที่ได้ฟัง คุณหมอประเสริฐ ผลิตผลการพิมพ์ มาบรรยายเรื่อง “พัฒนาการของ self” ที่โรงเรียนเพลินพัฒนา เมื่อวันที่ ๑ ส.ค.ที่ผ่านมา เมื่อมาปะติดปะต่อกับความรู้และประสบการณ์ที่มีอยู่เดิมก็พบว่าโจทย์นี้ตอบได้จากหลายมุม
คำตอบต่อปัญหาของการมีเพศสัมพันธ์ก่อนวัยอันควร จากมุมของนักจิตวิทยาพัฒนาการ
- การก่อร่างสร้างตัวของเด็กในวัยต่างๆ ที่ล้วนส่งผลต่อชีวิตและการเรียนรู้อย่างแยกกันไม่ออก
- ช่วงอายุ ๑ – ๓ ปี ข้อสอบชีวิตมีข้อเดียว คือ การสร้างสายสัมพันธ์กับแม่ object (หรือใครหนึ่งคน) ที่อยู่กับเขาทั้งกลางวันและกลางคืนให้สำเร็จ ซึ่งภาพของแม่ (Object) และ สายสัมพันธ์ (Attachment) ระหว่างแม่กับลูกนี้เองที่มนุษย์คนหนึ่งจะใช้เป็นรากฐานของการสร้าง self ที่แข็งแรงไปตลอดชีวิต
เด็กที่มี Attachment ที่ดี
- ตอนที่เล่นจ๊ะเอ๋ เด็กที่แน่ใจว่าคุณแม่ไม่ได้หายไปไหน แต่คุณแม่แอบอยู่หลังผ้าห่ม หรือคุณแม่ไม่ได้หายไปไหน แต่อาบน้ำอยู่หลังบานประตูห้องน้ำ คือเด็กที่มีความมั่นใจในความสัมพันธ์ และมั่นใจว่าแม่จะไม่หายไปไหน
- ตอนที่ลูกเริ่มเดินไปได้สองสามก้าว เขาจะหันกลับมามองแม่ที่คอยปรบมือให้เมื่อเห็นว่าเขาทำได้ จากนั้นเขาก็เดินได้ไกลออกไปเรื่อยๆ จากสองสามก้าวเป็นสิบก้าว ยี่สิบก้าว และสายสัมพันธ์นี้ก็จะยาวไกลออกไปเรื่อยๆ
- ตอนที่อยู่ในช่วงวัยรุ่น คนที่ไปเที่ยวกับเพื่อนแล้วสามารถยับยั้งชั่งใจที่จะไม่กิน ไม่ดื่มได้ หากมองจากมุมของพัฒนาการ ทั้งหมดนี้เป็นผลที่เกิดจากการเลี้ยงดูในวัยเด็ก เป็นผลของการที่ แม่สามารถสร้างสายสัมพันธ์ที่แข็งแรง ได้นั่นเอง
เด็กที่มี Attachment ที่ไม่ดี
- ไม่ยอมให้คุณแม่หายไปจากสายตา ร้องไห้เวลาแม่เข้าห้องน้ำ หรืออาบน้ำ และต้องให้แง้มบานประตูเอาไว้จึงจะสบายใจ
- โตขึ้นมาแล้วยังติดตุ๊กตา ผ้าห่ม ขวดนมก็เพราะเขาเอาแม่ไปฝากไว้กับตุ๊กตา ขวดนม ผ้าห่ม และยังไม่มั่นใจในความสัมพันธ์ระหว่างเขากับแม่เพียงพอ
- ปฏิเสธโรงเรียน เมื่อไปถึงโรงเรียนแล้วยืนร้องไห้ไม่ยอมจากกับคุณแม่ก็เพราะเขายังไม่มั่นใจว่าคุณแม่มีจริง และยังไม่มีความมั่นใจในความสัมพันธ์ระหว่างเขากับแม่เพียงพอ จึงทำให้เขามีภาวะการวิตกกังวลในการพลัดพราก
- ปฏิเสธเพื่อนไม่เป็น ไม่สามารถยับยั้งชั่งใจที่จะไม่สูบ ไม่กิน ไม่ดื่ม ได้
- หากมองจากมุมของพัฒนาการ ทั้งหมดนี้เป็นผลที่เกิดจากการเลี้ยงดูในวัยเด็ก เป็นผลของการที่ แม่ไม่สามารถสร้างสายสัมพันธ์ที่แข็งแรง นั่นเอง
คำตอบของปัญหาของการมีเพศสัมพันธ์ก่อนวัยอันควร จากมุมของคุณครูอนุบาล
- “กลิ่นสะอาด”
- สอนให้เด็กอนุบาลรู้จักกับกลิ่นของความสะอาด ว่ากลิ่นอย่างไหนคือกลิ่นสะอาด
- จัดการให้สภาพแวดล้อม และบรรยากาศรอบตัวสะอาดอยู่เสมอ
- กลิ่นสะอาด จะฝังรากลึกลงไปในมโนสำนึก และกลิ่นของความสะอาดนี้แหละ ที่จะสอนใจให้รู้จักกับความระมัดระวัง และความยับยั้งชั่งใจให้ไม่ทำในสิ่งที่ไม่สะอาด ที่สามารถปรากฏในรูปแบบต่างๆ ได้มากมาย
ป.ล. เรื่องของกลิ่น
- มีงานวิจัยของต่างประเทศระบุว่า แม้ในคนไข้ที่เป็นโรคอัลไซเมอร์ ความจำสุดท้ายที่แม่นยำ และหลงเหลืออยู่ก็คือเรื่องของกลิ่น
- คนไข้จะยังจำกลิ่นของคนใกล้ชิดได้เสมอ แม้ความทรงจำเรื่องอื่นๆ จะเลือนหายไปหมดแล้ว
คำตอบของปัญหาของการมีเพศสัมพันธ์ก่อนวัยอันควร จากมุมของคุณครูประถม
“กฎทองของการอยู่ร่วมกัน”
- ไม่ทำร้ายตัวเอง
- ไม่ทำร้ายคนอื่น
- ไม่ทำลายข้าวของ
คำตอบของปัญหาของการมีเพศสัมพันธ์ก่อนวัยอันควร จากมุมของคุณครูประถม – มัธยม
“รู้สึกประสบความสำเร็จในทุกๆ วัน”
- จัดกระบวนการเรียนรู้ให้ผู้เรียนค้นพบความชอบ ความถนัดของตนเอง
- เห็นคุณค่าของตัวเอง เคารพตัวเองได้ / เห็นคุณค่าของผู้อื่น เคารพผู้อื่นเป็น
ปัญหาของผู้ใหญ่ ไม่ใช่เด็ก
ผู้ใหญ่จะร่วมกันเลี้ยงดูชีวิตน้อยๆ อย่างไรให้เขาเติบโตขึ้นมาอย่างคนที่ตระหนักว่าเขาผูกพันกับใครคนหนึ่งทั้งชีวิตจิตใจ เพื่อให้เขาสร้างสายสัมพันธ์ที่ดีได้สำเร็จ
ผู้ใหญ่จะให้การศึกษาอย่างไรให้พวกเขาเห็นคุณค่าของตนเอง เห็นคุณค่าของผู้อื่น และมีชีวิตที่อยู่รอดปลอดภัย ไม่ล่องลอยไปวันๆ หาความหมายอะไรไม่ได้ และในที่สุดก็ต้องลงเอยด้วยการไปสร้างความรู้สึกผูกพันกับใครสักคนด้วยการมีเพศสัมพันธ์
ผู้ใหญ่จะใส่ใจสร้างให้ชีวิตในวัยเรียนของพวกเขามีความหมายได้มากแค่ไหน ทำการเรียนรู้ให้เป็นเรื่องสนุกได้แค่ไหน
ผู้ใหญ่จะทำอย่างไรให้เรื่องที่น่าเบื่อที่สุดของชีวิตของเด็กไม่ใช่ โรงเรียน ครู และการบ้าน เพราะความเป็นจริงก็คือ เด็กทุกคนต้องถูกกักขังให้เข้าไปอยู่ในรั้วโรงเรียนตลอดทั้งวัน ถ้าโรงเรียนกลายเป็นสถานที่ที่น่าเบื่อที่สุดเสียแล้ว สิ่งที่รอคอยจะจ้องจับพวกเขาอยู่ก็คืออบายมุขทุกชนิดที่รอสร้างความสนุกสนุกสนาน ตื่นเต้นเร้าใจให้กับพวกเขาที่นอกรั้วโรงเรียนนั่นเอง
