เก็บตกวิทยากร (9) : แลกเปลี่ยนเรียนรู้กีฬาโฮมหมอ (๕ หมอ)

มุ่งสร้างสัมพันธภาพอันดีในหมู่วิชาชีพ ๕ หมอ เป็นการเสริมสร้างโลกทัศน์ที่ดีต่อกัน เกื้อหนุนการเรียนรู้ร่วมกัน ผูกโยงถึงการออกไปใช้ชีวิตและทำงานร่วมกันเมื่อจบการศึกษา ซึ่งถือเป็นทักษะชีวิตที่ดีงามในการปลูกสร้าง “คนสู่สังคม” (หัวใจมนุษย์)

โครงการ “กีฬาโฮมหมอ” เป็นอีกโครงการหนึ่งที่ผมเป็นวิทยากรจัดกระบวนการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ควบคู่ไปกับโครงการ “แรกพบ ๕ หมอ

ทั้งสองโครงการเป็นโครงการ หรือแผนงานเครือข่ายในกลุ่มวิชาชีพ ๕ หมอที่จัดขึ้นเป็นประเพณีนิยมมาหลายปี   มีอัตลักษณ์สำคัญในเชิงการขับเคลื่อน  คือการร่วมด้วยช่วยกันเป็นเจ้าภาพ   ร่วมคิด  ร่วมออกแบบกิจกรรมและร่วมบริหารจัดการโครงการร่วมกัน



และถัดจากนี้ไป  คือส่วนหนึ่งที่นิสิตได้สะท้อนเป็นข้อมูลออกมา

วัตถุประสงค์

นิสิตได้สะท้อนถึงวัตถุประสงค์การจัดกีฬาโฮมหมอ (๕หมอ) ว่าประกอบด้วยวัตถุประสงค์หลัก ๒ประเด็น คือ

  • เสริมสร้างความสัมพันธ์นิสิตในวิชาชีพ ๕หมอผ่านกิจกรรมกีฬา
  • เสริมสร้างกระบวนการรณรงค์การสร้างเสริมสุขภาพในเรื่อง “ลดละเลิกบุหรี่”

รูปแบบกิจกรรม

กีฬาโฮมหมอ ประกอบด้วยกิจกรรมสำคัญๆ คือ

  • กีฬาเชื่อมความสัมพันธ์ทั้งกีฬาสากล และกีฬาพื้นบ้าน
  • เดินรณรงค์เรื่องลดละเลิกบุหรี่
  • ประกวดธิดาจำแลง

ผลที่ได้รับจากการจัดกิจกรรม/เข้าร่วมกิจกรรม

  • เสริมสร้างความสัมพันธ์นิสิตในเครือข่ายวิชาชีพ ๕หมอ (๕คณะ) ผ่านกิจกรรมกีฬาและนันทนาการต่างๆ
  • เกิดกระบวนการรณรงค์เรื่องจิตสำนึกที่ดีต่อสังคมผ่านกิจกรรมหลักคือ “บุหรี่”
  • เกิดกระบวนการปลูกฝังคุณธรรมจริยธรรม เรื่อง ความรับผิดชอบต่อหน้าที่ การตรง
    ต่อเวลา การอยู่ร่วมกัน (รู้แพ้ รู้ชนะ รู้อภัย)ผ่านการแข่งขันกีฬา
  • ได้ฝึกการทำงานเป็นทีม และบริหารจัดการโครงการ
  • ได้ฝึกทักษะการแก้ปัญหาเฉพาะหน้า

ปัญหาและอุปสรรค

ปัญหาและอุปสรรคที่นิสิตได้สะท้อนร่วมกันนั้น ประกอบด้วยประเด็นสำคัญๆ ดังนี้

  • ระยะเวลาการแข่งขันกีฬาน้อยจนเกินไป
  • ระยะเวลาการแข่งขันไม่เหมาะสม เช่น อยู่ในช่วงฤดูฝน ใกล้กับห้วงเวลาของการสอบกลางภาค
  • ตารางการแข่งขันเปลี่ยนแปลงบ่อย สื่อสารไม่ทั่วถึง ตลอดจนการสื่อสารล่าช้า ทำให้ประสบปัญหาเรื่องการติดตามนักกีฬาเข้าร่วมแข่งขัน หือเตรียมพร้อมร่างกายไม่ทัน
  • ในบางชนิดกีฬามีความรุนแรง เพราะมุ่งเรื่องชัยชนะมากจนเกินไป
  • สนามแข่งขันไม่เพียงพอ

ข้อเสนอแนะ

             เป็นที่น่าสังเกตว่าโครงการกีฬาโฮมหมอนั้น   เป็นการเสริมสร้างความสัมพันธ์อันดีในระหว่างวิชาชีพ ๕ หมอ (๕ คณะ)  โดยใช้กิจกรรมกีฬาเป็น “ระบบและกลไก”  ในการเสริมสร้างความสัมพันธ์   และเมื่อวิเคราะห์แล้วจะพบว่า ไม่แต่เฉพาะวัตถุประสงค์หลักของกิจกรรมที่มุ่งสร้างความสัมพันธ์อันดีอันเป็นการขยายผลจาก “แรกพบ ๕ หมอ” เท่านั้น   แต่ยังหมายถึงการเตรียมความพร้อมภายในคณะ   เพื่อเข้าร่วมการแข่งขัน “กีฬาระหว่างคณะ” ในระดับมหาวิทยาลัยฯ หรือที่เรียกว่า  “ราชพฤกษ์เกมส์” ดีๆ นั่นเอง

เตรียมความพร้อมสู่ราชพฤกษ์เกมส์นั้น  ประกอบด้วยสาระสำคัญ  ทั้งระบบเชียร์  คัดตัวนักกีฬา  ฝึกบริหารจัดการระบบ  ฯลฯ  

แต่ถึงแม้จะรับรู้ร่วมกันว่ากีฬาโฮมหมอ  เป็นการเตรียมความพร้อมในหลายๆ ด้าน  ต่ก็ยังพบว่านิสิตแต่ละคณะยังไม่ได้เตรียมความพร้อมด้านร่างกายในการแข่งกีฬามากนัก    แต่ดีที่กิจกรรมไม่ได้มุ่งเน้นการแข่งขันแบบสุดโต่ง   จึงไม่ถึงขั้นเครียดเคร่งเอาเป็นอาตาย   จนต้องเกิดอาการบาดเจ็บกับนิสิต ซึ่งในเวทีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ มีข้อเสนอแนะสำคัญๆ ดังนี้

  • ควรจัดกิจกรรมในวันหยุด เช่น เสาร์-อาทิตย์ หรือวันหยุดราชการอื่นๆ เพื่อให้นิสิตเข้าร่วมจำนวนมากๆ โดยไม่ต้องวิตกกังวลกับการเข้าเรียน หรือการสอบ
  • ควรกำหนดบทบาทหน้าที่การทำงานร่วมที่เป็นระบบและเป็นรูปธรรมระหว่างแกนนำของแต่ละคณะ
  • ควรจัดตารางการแข่งขัน หรือบริหารตาราง (โปรมแกรมแข่งขัน) ให้มีประสิทธิภาพ เพื่อหลีกเลี่ยงการนัดหมายที่คลาดเคลื่อนและเกินเวลา
  • ควรให้เจ้าหน้าที่กองกิจการนิสิต เข้ามาหนุเสริมกิจกรรม หรือนิสิตสาขาวิทยาศาสตร์สุขภาพและการกีฬาเข้ามาร่วมบริหารจัดการ เพื่อก่อให้เกิดระบบการแข่งขันที่มีมาตรฐานมากขึ้น เช่น การจัดตารางการแข่งขัน สูจิบัตร การเป็นกรรมการตัดสิน
  • ควรมีการบันทึกข้อมูลทั้งหมดย้อนหลังในรูปแบบของฐานข้อมูล หรือระบบสารสนเทศเพื่อการสืบค้นจากรุ่นสู่รุ่น
  • ในขบวนการณรงค์ อาจไม่จำเป็นต้องมุ่งเน้นแต่เฉพาะเรื่อง “บุหรี่” เท่านั้น
    แต่อาจนำเรื่องอื่นๆ เข้ามาหนุนเสริม เช่น ยาเสพติ เอดส์ หรือทักษะชีวิตอื่นๆ หรือแม้แต่เรื่องอันเกี่ยวโยงกับประเด็นการพัฒนานิสิต หรือยุทธศาสตร์ของมหาวิทยาลัย เช่น คุณธรรมจริยธรรม จิตสาธารณะ มหาวิทยาลัยสร้างเสริมสุขภาพ มหาวิทยาลัยสีเขียว เป็นต้น
  • เรียนเชิญอาจารย์และเจ้าหน้าที่ผู้เกี่ยวข้องจากทั้ง ๕คณะเข้ามาร่วมกิจกรรม
    ให้มากขึ้นกว่าที่ผ่านมา

ข้อสังเกตจากวิทยากรในประเด็นเชิงเนื้อหาการจัดกิจกรรมจากโครงการแรกพบ ๕ หมอสู่กีฬาโฮมหมอ


  • กิจกรรมทั้งสองกิจกรรมมีจุดเด่น คือการมุ่งสร้างสัมพันธภาพอันดีในหมู่วิชาชีพ ๕  หมอ เป็นการเสริมสร้างโลกทัศน์ที่ดีต่อกัน เกื้อหนุนการเรียนรู้ร่วมกัน   ผูกโยงถึงการออกไปใช้ชีวิตและทำงานร่วมกันเมื่อจบการศึกษา  ซึ่งถือเป็นทักษะชีวิตที่ดีงามในการปลูกสร้าง “คนสู่สังคม”  (หัวใจมนุษย์)
  • กิจกรรมทั้งสองกิจกรรมมีจุดเด่นในเรื่องของการปลูกฝังการเรียนรู้ประเด็น "จิตอาสาต่อสังคม"  ที่ผูกโยงกับวิชาชีพ ๕หมอ นั่นก็คือเรื่องของสุขภาพ หรือสุขภาพชุมชน โดยการนำประเด็น  เรื่อง “บุหรี่” มาขับเคลื่อนอยู่ในทั้งสองเวทีร่วมกันอย่างเป็นรูปธรรม  เพื่อวางหมุดหมายสู่การเป็น "มหาวิทยาลัยสีเขียว,มหาวิทยาลัยปลอดบุหรี่"
  • กิจกรรมทั้งสองกิจกรรมเป็นกิจกรรมที่สะท้อนถึง “นิสิตเป็นศูนย์กลาง” และใช้ “กิจกรรมเป็นฐานการเรียนรู้” อย่างแท้จริง เพราะเป็นกิจกรรมในลักษณะ “นิสิตเพื่อนิสิต”  โดยนิสิตได้ร่วมออกแบบ ตัดสินใจ ลงมือทำ และถอดบทเรียนร่วมกัน




  • กิจกรรมทั้งสองกิจกรรมมีจุดแข็งในเชิงวัฒนธรรมการทำงาน คือ “พี่สอนน้อง” และการเรียนรู้ผ่านการปฏิบัติ มีการส่งภารกิจการงานกิจกรรมจาก “รุ่นสู่รุ่น”
  • หากสามารถนำประเด็นทางสังคมอื่นๆ มาบูรณาการในกิจกรรมให้หลากหลายขึ้น จะก่อเกิดประโยชน์ต่อการเรียนรู้ในแบบบูรณาการมากยิ่งขึ้น เช่น สถานศึกษา ๓ D เอดส์ จิตอาสา หรือการรณรงค์สร้างความตระหนักสู่ยุทธศาสตร์ หรือวาระของมหาวิทยาลัย หรือแม้แต่การชูประเด็นเรื่องคุณธรรมจริยธรรมในระดับคณะ เพื่อย้ำเน้นแก่นิสิต
  • หากสามารถแปลงกิจกรรมจากเดิมไปสู่ “ค่าย” ภายใต้แนวคิด “เรียนรู้คู่บริการ” จะทำให้เกิดพลังการเรียนรู้ร่วมกัน และเกิดการเรียนรู้บนฐานคิด “ชุมชนเป็นฐาน” ที่ชัดเจน เป็นการปูพื้นฐานการออกสู่ชุมชนในวิชาชีพในอนาคต
  • ขยายกรอบการจัดกิจกรรมไปสู่เวที “วิชาการ” หรือ “มหกรรมการเรียนรู้กิจกรรมนอกหลักสูตรและในหลักสูตร” ร่วมกัน  เพื่อก่อให้เกิดวงจรการเรียนรู้   หรือการจัดการความรู้ที่หลากหลาย ครบวงจรในระบบและกลไกการจัดกิจกรรม  เช่น กีฬา  บำเพ็ญประโยชน์  ศิลปวัฒนธรรม  วิชาการ  บุคลิกภาพ ฯลฯ

ข้อสังเกตจากวิทยากรในประเด็นเวทีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้

  • การจัดเวทีถอดบทเรียนเช่นนี้ ถือเป็นปัจจัยความสำเร็จที่สำคัญในการเสริมสร้างความสัมพันธ์อันระหว่างนิสิต ๕ คณะ เสมือน “การจัดการความรักคู่ไปกับการจัดการความรู้”
  • หากสามารถนำผู้เกี่ยวข้อง (คนหน้างาน) ที่เป็นผู้รับผิดชอบโครงการโดยตรง กับกลุ่มผู้เข้าร่วมมาร่วมถอดบทเรียน  จะช่วยให้เกิดการเรียนรู้ที่มีพลัง  และได้ชุดความรู้ที่เป็นรูปธรรมมากกว่าที่เป็นอยู่  รวมถึงการสลสับหมุนเวียนเป็นเจ้าภาพของการถอดบทเรียนในแต่ละคณะ

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน pandin



ความเห็น (7)

เขียนเมื่อ 

ชอบใจน้องๆห่วงเรื่องเรียน

บอกว่าการสื่อสารเปลี่ยนแปลงตารางไม่ดี

ถ้าจัดเสาร์ อาทิตย์ ดีกว่า

มาเชียร์การทำงานครับ

เขียนเมื่อ 

ครับ อ.ขจิต ฝอยทอง

เด็กสายนี้ ยังไงๆ เรื่องเรียนก็สำคัญเป็นอันดับหนึ่งครับ  ถึงแม้เวลาทำกิจกรรมไม่มากมายเหมือนสาขาอื่น  แต่ในหลายกิจกรรม "คมชัดลึก" และมี "พลัง"  อย่างน่าชื่นชม  

นั่นคือทุนทางความคิดที่ไม่ธรรมดา นั่นเอง ครับ

  • กลวิธีอันแยบยล ทำให้ได้อะไรมากมายจากกิจกรรมเดียว ปัญหา สาเหตุ แนวทางแก้ไข ปรับปรุง เรื่องราวอื่นๆที่เกี่ยวข้องถูกหยิบยกขึ้นมาช่วยกันพิจารณา ด้วยตัวของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียโดยตรง ที่สำคัญกำลังสร้างนักคิดนักทำเก่งๆให้กับสังคมซึ่งมีความหมายมาก การทำงานของพวกเขาจะยิ่งเป็นระบบขึ้น ด้วยข้อเท็จจริงที่ปรากฏขึ้นจากการดำเนินงาน..สุดยอดครับ 
  • ขอบคุณความรู้ครับ อาจารย์แผ่นดินสบายดีนะครับ
เขียนเมื่อ 

...ชอบมากค่ะ...“การจัดการความรักคู่ไปกับการจัดการความรู้”

เขียนเมื่อ 

ชอบบันทึกนี้มากเลยครับ มีขั้นตอนการทำงานที่เห็นกระบวนการ อย่างต่อเนื่อง  มีสรุป  มีข้อเสนอแนะ  มีข้อสังเกต  เป็นข้อมูลพื้นฐานในการทำงานครั้งต่อไป  ขอชื่นชมครับ เป็นตัวอย่างรูปแบบในการทำงานที่ดีเลยครับ

เขียนเมื่อ 

ครับ อ.ธนิตย์ สุวรรณเจริญ

ดูผิวเผินโครงการกีฬาโฮมหมอ  ก็เป็นกิจกรรมนันทนาการสานสร้างความสัมพันธ์กันเป็นหลัก  แต่ผมก็เชื่อว่า  ภายใต้กิจกรรมนันทนาการเหล่านั้น  พวกเขาจะได้เรียนรู้บทบาทและสถานะหลายๆ อย่างพร้อมกัน  ทั้งการบริหารงาน-บริหารคน รวมถึงความรับผิดชอบที่มีต่อตนเองและผู้อื่น  

เวทีเล็กๆ เช่นนี้  ถึงแม้จะไม่อาจหยั่งรากลึกในการถอดบทเรียนได้  แต่ผมก็เชื่อว่ากลุ่มคนที่มาในวันนี้จะสานงานใหม่ได้ไม่ด้อยไปกว่าเดิม  เพราะนี่เป็นครั้งแรกที่มีเวทีมาสรุปงานกัน  หากไม่นับด้านประเด็นเนื้อหา  นี่คือการเตรียมเครือข่ายของการทำงานโครงการเรื่องนี้ดีๆ ในอีกมิติหนึ่ง...

ขอบคุณครับ

ชื่นชมกิจกรรมดีๆมีประโยชน์มากๆค่ะ...

หมายเลขบันทึก

569031

เขียน

24 May 2014 @ 08:42
()

แก้ไข

23 Sep 2014 @ 21:39
()

สัญญาอนุญาต

ครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-ไม่ดัดแปลง
ดอกไม้: 15, ความเห็น: 7, อ่าน: คลิก
บันทึกที่เกี่ยวข้อง