ได้มีโอกาสช่วยงานแปลภาษาอยู่เรื่อยๆ แล้วก็นึกได้ว่า ได้คุยกับลูกซึ่งก็ได้มรดกเรื่องนี้ไปจากเราอยู่เหมือนกัน เพราะพวกเขาก็ได้รับการร้องขอให้ช่วยแปลเช่นกัน จำได้ว่าลูกเล่าวิธีแปลซึ่งไม่เหมือนเรา มาทบทวนดูแล้วก็เห็นว่า แสดงว่าแต่ละคนคงมีวิธีเฉพาะตัวของตัวเองจริงๆ

วันนี้เพิ่งแปลงานเสร็จไปหนึ่งชิ้น จากคำพูดภาษาไทยเป็นภาษาอังกฤษ ครั้งนี้คิดว่าแปลง่าย เพราะใช้เครื่องช่วยค่ะ คือ เนื่องจากเจ้าของเขาเขียนภาษาไทยมาดีแล้ว ทำให้เราอ่านแล้วก็ชอบสิ่งที่เขาเขียนโดยไม่รู้สึกอึดอัดอยากแก้ไข ซึ่งกับบางชิ้นงาน เราจะรู้สึก ซึ่งจะทำให้แปลยากขึ้น แต่งานนี้มีหลายๆคำที่อ่านแล้วยังคิดไม่ออกเป็นภาษาอังกฤษ ก็เลยใช้วิธีแปะลงไปใน Google translation ก่อนให้แปลเป็นภาษาอังกฤษให้ดู แน่นอนว่ากูเกิลจะแปลคำต่อคำ ไม่เป็นประโยคที่ได้ใจความ แต่ดีตรงที่เราจะได้คำศัพท์ภาษาอังกฤษมาให้เรานึกคำอื่นๆที่ความหมายใกล้เคียงหรือตรงกับเนื้อหาได้ง่ายขึ้น


แล้วเราก็ต้องมาเขียนเอาเองใหม่โดยใช้คำศัพท์ที่กูเกิ้ลให้มาเป็นส่วนช่วย (แต่ส่วนใหญ่ก็ต้องหาคำ synonym อื่นอยู่ดี เพราะคำของกูเกิ้ลจะไม่ใช่คำที่น่าใช้จริงๆ) ตรงนี้การที่เราอ่านมาก ช่วยได้ เพราะทำให้เรานึกศัพท์ที่ตรงกว่าได้ง่ายขึ้น หรือหาจาก dictionary ก็จะได้คำที่เราคิดว่าตรงกับความหมายที่ภาษาไทยต้องการสื่อมากที่สุดได้ 

มาคิดทบทวนดูแล้ว สำหรับตัวเองการแปลอังกฤษเป็นไทยง่ายกว่า เพราะตรงไปตรงมา เราแค่ถ่ายทอดออกมาแล้วปรับให้เข้ากับรูปแบบภาษาเรา แต่การแปลไทยเป็นอังกฤษนั้น ยากเพราะเราจะต้องเข้าใจเนื้อความในภาษาไทยให้ดีก่อนจึงจะสามารถถ่ายทอดเป็นภาษาอังกฤษให้ตรงกับความหมายที่แท้จริง อาจจะเนื่องมาจากการที่เราจะเขียนและพูดสิ่งที่เราต้องการออกมาเป็นภาษาอังกฤษโดยตรงเลย ไม่ผ่านการแปล แต่ถ้าแปลก็คือสิ่งที่คนอื่นเขียน แล้วเอามาให้เราแปล ถ้าเราไม่ชอบ ไม่เข้าใจในสำนวนภาษาไทยของคนเขียนแล้ว จะยิ่งทำให้เราปรับเปลี่ยนเป็นภาษาอังกฤษได้ยากมากขึ้น 

คิดไปคิดมา ก็ชักอยากรู้จังว่า วิชาการแปลภาษาเขามีรูปแบบ หลักการหรือไม่ (น่าจะมี) นี่ถ้าไม่ได้เกิดเป็นคนไทย คงเปลี่ยนอาชีพไปเรียนต่อทางภาษาอย่างมีความสุขเป็นแน่แท้เลยนะคะ คิดถึงอาจารย์ฝรั่งสมัยไปเรียนเมืองนอก ที่เป็นนักวิทยาศาสตร์มาครึ่งชีวิต แล้วก็เปลี่ยนสายไปเรียนการสอนภาษา และมาเป็นครูสอนพวกเราได้เมื่ออายุอีกไม่กี่ปีก็เกษียณได้อย่างมีความสุขมากๆ 

บันทึกความคิดไว้แลกเปลี่ยนค่ะ ใครแปลแบบไหน เทคนิคอะไร เล่าสู่กันฟังบ้างนะคะ