*** ต้นฉบับหนังสือยังไม่สมบูรณ์ จะพิมพ์เผยแพร่ในปลายปีนี้

เปิดเล่ม...

 

<p class="MsoNormal"><span style="background: aqua none repeat scroll 0% 50%; font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma; -moz-background-clip: -moz-initial; -moz-background-origin: -moz-initial; -moz-background-inline-policy: -moz-initial">ผมทำงานกับพี่น้องกลุ่มชาติพันธุ์ งานพัฒนาด้านสุขภาพอนามัย ด้วยคำว่า </span><strong><span style="background: yellow none repeat scroll 0% 50%; font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma; -moz-background-clip: -moz-initial; -moz-background-origin: -moz-initial; -moz-background-inline-policy: -moz-initial">“<span>สุขภาพ</span>”<span> </span></span></strong><span style="background: aqua none repeat scroll 0% 50%; font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma; -moz-background-clip: -moz-initial; -moz-background-origin: -moz-initial; -moz-background-inline-policy: -moz-initial">เกี่ยวพัน เชื่อมโยงกับทุกสิ่งในวิถีชีวิตของคน กระบวนการพัฒนาจึงหลากหลายกระบวนการเพื่อหวังให้ชุมชน สามารถพึ่งตนเองได้ทางด้านสุขภาพ เกิดความ </span><strong><span style="background: yellow none repeat scroll 0% 50%; font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma; -moz-background-clip: -moz-initial; -moz-background-origin: -moz-initial; -moz-background-inline-policy: -moz-initial">“<span>อยู่ดีมีสุข</span>”</span></strong><span style="background: yellow none repeat scroll 0% 50%; font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma; -moz-background-clip: -moz-initial; -moz-background-origin: -moz-initial; -moz-background-inline-policy: -moz-initial"> </span><span style="background: aqua none repeat scroll 0% 50%; font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma; -moz-background-clip: -moz-initial; -moz-background-origin: -moz-initial; -moz-background-inline-policy: -moz-initial">อันเป็นสิ่งหวังสูงสุดของคนยากจนและคนทั่วไปในชนบท</span><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma"> </span><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma"></span></p>    <p class="MsoNormal"><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma; color: #003300">การทำงานคลุกคลีกับพี่น้องบนดอยสูง ทำให้ผมเกิดความรัก ความผูกพัน ในสถานที่และตัวบุคคล ด้วยกระบวนการ การพัฒนาที่หลากหลายในงานพัฒนาชุมชน ทำให้ต้องเกี่ยวข้องกับ งานพัฒนาที่มาจากหน่วยงานต่างๆ ทั้งเป็นงานพัฒนาของหน่วยงานที่ตนเองสังกัด และงานพัฒนาจากข้างนอก โดยวัตถุประสงค์ สร้างความอยู่ดี กินดี<span>  </span>ความตั้งใจของแต่ละคน แต่ละหน่วยงานเป็นอย่างนี้มาช้านาน ทำเสร็จๆจบๆไปเป็นโครงการไป<span>  </span>ผลสำเร็จก็มีให้เห็นชั่วครั้ง ชั่วคราว จากนั้นก็เงียบหายไป ทุกอย่างกลับมาเหมือนเดิม หากจะเริ่มใหม่ก็เริ่มใหม่ตรงจุดเดิมอีก เป็นอย่างนี้ร่ำไป</span></p>    <p class="MsoNormal"><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma">เกิดคำถามว่า </span><strong><span style="background: yellow none repeat scroll 0% 50%; font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma; -moz-background-clip: -moz-initial; -moz-background-origin: -moz-initial; -moz-background-inline-policy: -moz-initial">“<span>ความยั่งยืน</span>”<span> ของการพัฒนามันอยู่ที่ไหน</span>? <span>ทำอย่างไรให้ชาวบ้านพึ่งตนเองได้</span>? <span>ถึงคำถามสุดฮิตว่า ทำอย่างไรให้ชุมชนเข้มแข็ง</span>?</span></strong><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma"><span>  </span><span>เหล่านี้เป็นคำถามที่ผมถามตัวเองตลอดเวลาที่ทำงานพัฒนาชุมชน</span></span></p>    <p class="MsoNormal"><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma">หลังจากการประกาศสงครามกับยาเสพติดครั้งที่ ๒ ปี ๒๕๔๗ เพียงไม่กี่เดือนผมมีโอกาสดี ได้เข้าสู่ </span><strong><span style="background: yellow none repeat scroll 0% 50%; font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma; -moz-background-clip: -moz-initial; -moz-background-origin: -moz-initial; -moz-background-inline-policy: -moz-initial">“<span>กระบวนการทางปัญญา เพื่อพัฒนาท้องถิ่น</span>”</span></strong><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma"> ในครั้งนั้นผมได้อีเมลล์ไปถาม<strong><span>  </span>คุณอรุณี เวียงแสง</strong> ซึ่งเป็นผู้ประสานงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นแม่ฮ่องสอนในขณะนั้น ว่า ผมมีโครงการพัฒนาและอยากทำงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นดูบ้าง และก็คิดว่าน่าจะเป็นหนทางที่จะช่วยตอบคำถามหลายข้อที่ค้างคาใจผม ทางคุณอรุณี เวียงแสงก็ตอบรับและให้ส่งข้อเสนอการวิจัยที่ผมสนใจ ผมได้หารือกับพี่ชายของผม ท่าน <strong>พ.ท.ปิยวุฒิ โลสุยะ</strong> ซึ่งท่านเป็นนายทหารที่ทำงานป้องกันและปราบปรามปัญหายาเสพติดที่จังหวัดแม่ฮ่องสอน สนใจการแก้ไขปัญหาของหมู่บ้านที่ได้รับผลกระทบจากปัญหายาเสพติด ใน จ.แม่ฮ่องสอน ซึ่งมีอยู่หลายๆหมู่บ้านด้วยกันว่า </span><strong><span style="background: yellow none repeat scroll 0% 50%; font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma; -moz-background-clip: -moz-initial; -moz-background-origin: -moz-initial; -moz-background-inline-policy: -moz-initial">“<span>เราน่าจะมีกระบวนการพัฒนาที่ใช้รูปแบบของงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นเข้าไปเป็นเครื่องมือในการจัดการกับปัญหาที่เกิดขึ้น เราต่างเห็นว่าน่าจะเป็นทางเลือกทางรอด และเหมาะสม</span></span></strong><strong><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma">”<span> </span></span></strong><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma">ก็ลองดู เลยเป็นจุดเริ่มของงานวิจัยเพื่อท้องถิ่น ขึ้นมาในบริบทของการแก้ไขปัญหายาเสพติด ๓ โครงการ ใน ๓ ชุมชนเป้าหมายของจังหวัดแม่ฮ่องสอนในขณะนั้น</span><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma"></span></p>    <p class="MsoNormal"><strong><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma; color: blue">กระบวนการทำงานวิจัยเพื่อท้องถิ่น</span></strong><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma; color: blue"> ไม่ได้ราบรื่นตามที่คิดฝัน ตลอดระยะเวลาเราได้เรียนรู้มากมายในกระบวนการ ที่ทำกับชุมชน มีงานสำเร็จ และงานล้มเหลว ทำใหม่หลายครั้งก็ยังล้มเหลว<span>  </span>ที่สำเร็จไปแล้วก็คงต้องคิดหาวิธีการใหม่ๆที่จะดำเนินงานต่อไป เพราะเป็นงานวิจัยทำให้เรามีเวลาที่จะสำเร็จและในขณะเดียวกันมีเวลาสำหรับการล้มเหลว ทั้งนี้ก็เพื่อการเรียนรู้จากสถานการณ์จริงลองผิด ลองถูก ทุกอย่างเป็นกระบวนการเรียนรู้ทั้งนั้น ซึ่งก็ถือได้ว่าเป็นประสบการณ์ที่มีคุณค่ามากในการทำงานพัฒนาลักษณะนี้</span><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma; color: blue"></span></p>    <p class="MsoNormal"><span style="background: aqua none repeat scroll 0% 50%; font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma; -moz-background-clip: -moz-initial; -moz-background-origin: -moz-initial; -moz-background-inline-policy: -moz-initial">เพราะ </span><strong><span style="background: aqua none repeat scroll 0% 50%; font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma; -moz-background-clip: -moz-initial; -moz-background-origin: -moz-initial; -moz-background-inline-policy: -moz-initial">“<span>คน</span>”</span></strong><span style="background: aqua none repeat scroll 0% 50%; font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma; -moz-background-clip: -moz-initial; -moz-background-origin: -moz-initial; -moz-background-inline-policy: -moz-initial"> เป็นหัวใจของการพัฒนาท้องถิ่น สิ่งที่พิเศษที่ทีมงานวิจัยได้รับโดยตรงในการทำงานครั้งนี้ คือ </span><strong><span style="background: aqua none repeat scroll 0% 50%; font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma; -moz-background-clip: -moz-initial; -moz-background-origin: -moz-initial; -moz-background-inline-policy: -moz-initial">“<span>การพัฒนาศักยภาพคนทำงาน และชุมชน</span>”</span></strong><span style="background: aqua none repeat scroll 0% 50%; font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma; -moz-background-clip: -moz-initial; -moz-background-origin: -moz-initial; -moz-background-inline-policy: -moz-initial"> การพัฒนาศักยภาพคน เริ่มจากพี่เลี้ยง และหัวหน้าโครงการวิจัยซึ่งเป็นคนนอกทั้งสิ้นได้เรียนรู้กระบวนการ วิธีคิด เรียนรู้ปัญหาและกระบวนการแก้ไข เรียนรู้การทำงานร่วมกันเป็นทีม และได้เรียนรู้สิ่งต่างๆมากมาย เราถือว่าได้มากมายจริงๆในงานพัฒนาแบบนี้</span><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma"></span></p>    <p class="MsoNormal"><strong><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma">นักวิจัยชาวบ้าน</span></strong><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma"> ได้รับการพัฒนาศักยภาพโดยไม่รู้ตัว ช่วงระยะเวลาปีกว่าๆสำหรับการศึกษาวิจัย ได้เปลี่ยนให้นักวิจัยชาวบ้านให้เป็นคนใหม่ที่มีความมั่นใจ และกล้าแสดงออก สามารถนำกระบวนการวิจัย วิธีคิดที่เป็นระบบไปใช้ในการพัฒนาชุมชนตนเองได้เป็นอย่างดี บรรดาพี่เลี้ยงนักวิจัยทราบดีว่านักวิจัยชาวบ้านแต่ละคนได้รับการพัฒนาศักยภาพอย่างไร เพราะเราทำงานเคียงคู่กันมาโดยตลอด</span><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma"></span></p>    <p class="MsoNormal"><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma">ผู้ประสานงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นแม่ฮ่องสอน พูดเสมอ<span style="background: yellow none repeat scroll 0% 50%; -moz-background-clip: -moz-initial; -moz-background-origin: -moz-initial; -moz-background-inline-policy: -moz-initial">ว่า </span></span><strong><span style="background: yellow none repeat scroll 0% 50%; font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma; -moz-background-clip: -moz-initial; -moz-background-origin: -moz-initial; -moz-background-inline-policy: -moz-initial">“<span>ความสำเร็จของงานวิจัยคงไม่ได้หมายถึง สำเร็จตามวัตถุประสงค์งานวิจัยที่ตั้งไว้ สำเร็จตามคำตอบที่ตอบคำถามงานวิจัยได้แค่นั้น</span>”</span></strong><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma"><span>  </span>ปรากฏการณ์ </span><strong><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma">“<span>คนเก่งขึ้น</span>”</span></strong><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma"> ข้างต้น น่าจะเป็นคำตอบได้ดีสำหรับ </span><strong><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma">“<span>งานวิจัยเพื่อท้องถิ่น</span>”<span></span></span></strong></p>    <p class="MsoNormal"><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma">เรื่องราวหลายเรื่องราวที่เป็นประสบการณ์การทำงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นจากพื้นที่ถูกร้อยเรียงผ่านการเขียนบอกเล่าจากคนทำงาน และจากกระบวนการที่เกิดขึ้น เพื่อเป็นการถอดบทเรียนและเป็นแนวทางในการทำงานพัฒนาประเด็นอื่นๆ ในชุมชน </span><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma"></span></p>    <p class="MsoNormal"><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma">ส่วนหนึ่งของหนังสือเล่มนี้จึงเป็นเหมือน </span><strong><span style="background: yellow none repeat scroll 0% 50%; font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma; -moz-background-clip: -moz-initial; -moz-background-origin: -moz-initial; -moz-background-inline-policy: -moz-initial">“<span>สะพานที่เชื่อมไปสู่ความเข้าใจระหว่างนักพัฒนาและชุมชน</span>”</span></strong><strong><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma"> </span></strong><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma"><span> </span>ให้เห็นความสวยงามของกระบวนการทำงาน ความหลากหลายของปัญหา ความต่างของการเป็นอยู่ของมนุษย์ด้วยกัน และสุดท้ายคือ </span><strong><span style="background: yellow none repeat scroll 0% 50%; font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma; -moz-background-clip: -moz-initial; -moz-background-origin: -moz-initial; -moz-background-inline-policy: -moz-initial">“<span>ประติมากรรมด้านความคิด</span>”</span></strong><strong><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma"> </span></strong><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma">ที่ได้รับผ่านการวิจัยเพื่อท้องถิ่น</span><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma"></span></p>  <p class="MsoNormal"><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma"> </span></p>  <p class="MsoNormal"><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma"><span>                                                        </span><strong><span></span>จตุพร วิศิษฏ์โชติอังกูร</strong></span><strong><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma"></span></strong></p>  <p class="MsoNormal"><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma"><span>                                                         </span>เมืองปาย,แม่ฮ่องสอน</span><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma"></span></p>  <p class="MsoNormal"><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma"> </span></p>  <p class="MsoNormal"><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma"> </span></p>  <p class="MsoNormal"><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma">*** <span>ต้นฉบับหนังสือยังไม่สมบูรณ์ จะพิมพ์เผยแพร่ในปลายปีนี้</span></span></p>  <p class="MsoNormal"><strong><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma"> <hr width="100%" size="2"></span></strong></p>  <p class="MsoNormal"><strong><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma">บทเปิดเล่ม</span></strong><strong><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma"></span></strong></p>  <p class="MsoNormal"><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma">หนังสือ </span><strong><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma; color: blue">“<span>ทางไกล เส้นทางสีขาวของชุมชนยาเสพติดแม่ฮ่องสอน</span>”</span></strong><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma; color: blue"> </span></p>  <p class="MsoNormal"><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma">ประสบการณ์วิจัยจากพื้นที่</span><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma"></span></p>  <p class="MsoNormal"><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma">ชุดโครงการวิจัย </span><strong><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma; color: blue">“<span>เสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชน ในชุมชนที่ได้รับผลกระทบจากปัญหายาเสพติดจังหวัดแม่ฮ่องสอน</span>”</span></strong><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma"></span></p>  <p class="MsoNormal"><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma">สนับสนุนโดย </span><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma">: <strong><span style="color: blue">สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.)สำนักงานภาค </span><span style="color: blue"></span></strong></span></p>  <p class="MsoNormal"><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma">จตุพร วิศิษฏ์โชติอังกูร </span><span style="font-size: 11.5pt; font-family: Tahoma"></span></p>  <p class="MsoNormal"><span style="font-size: 10pt; font-family: Tahoma">E-mail : [email protected]</span></p>