ข้าพเจ้าจำได้ว่าตอนเรียนมัธยมต้น
มีวิชาเกษตร เดือนละคาบ
ยังจำได้ว่าบรรยากาศรดน้ำต้นบล็อคเคอรี่หลังเลิกเรียน
กับความอร่อยเหนือบรรยาย เมื่อได้กินบล็อคเคอรี่ผัด ที่ปลูกกับมือ
เป็นวิชาที่ปลอดโปร่ง แต่ "ไม่สำคัญ" ในความคิดข้าพเจ้าขณะนั้น
ไหนจะสู้ วิชาในห้อง อย่าง คณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ ภาษา ได้
ไม่นาน พื้นที่แปลงเกษตรในโรงเรียน ก็ถูกแทนที่ด้วยตึกใหม่
เข้าใจว่า วิชาเกษตร ก็คงถุกแทนที่ด้วยวิชาคอมพิวเตอร์..เสียแล้ว
...
ผ่านมา 20 ปี
ข้าพเจ้ามาทำงานจน 4 โมงเย็นกะจะขึ้นรถไปสนามบินต่อ
พบว่า ลืมโทรศัพท์มือถือ ไว้ที่คอนโด ต้องขับรถกลับไปเอา
แต่ไม่วายลืมสายชาร์จคอมพิวเตอร์โน๊ตบุคไว้ที่ทำงาน
มาถึงกรุงเทพ เจอคุณแท็กซี่ บ่นเรื่องรถติด ลามไปถึงเรื่องระดับชาติ
จนลืมสังเกตอาคารที่พัก ขับเลยจนต้องไปติดที่ไฟแดงถัดไป
สิ่งที่เป็นปัจจัยร่วมกัน ทั้งตัวข้าพเจ้า และคนขับแท๊กซี่ ในขณะ ลืม
คือ ขณะนั้น
เราอยู่ใน "โลกเสมือน" (virtual) ความเห็น,ความกังวล, อารมณ์ลบ ฯลฯ
จนหลุดจาก โลกปัจจุบันที่อยู่ตรงหน้า
...
วิชาการ ทฤษฎีจาก textbook ฝรั่ง ที่นำมาสอนใน "โลกเสมือนจริง" ห้องเรียน
ทำให้นักศึกษา ลืมสังเกตปรากฎการณ์ใน "โลกความเป็นจริง" หรือไม่ ?
###
ข้าพเจ้าประทับใจ ครูบาสุทธินันท์ เมื่อครั้งไปร่วมประชุม R2R
แม้ท่านไม่ได้จบสูง ตามระบบการศึกษา
แต่วิธีเรียนรู้ จากการสังเกต ทดลอง บันทึก เปิดใจสร้างสรรค์
ทำให้ข้าพเจ้านับถือความเป็น "ปราชญ์จริง" ของท่าน
พร้อมๆ กับสะท้อนใจ "ปราชญ์เสมือนจริง" ในระบบศึกษาไทย
.
จนล่าสุด ได้พบกับ พยาบาลชาวแพร่คนเก่ง
ที่ท่านริเริ่มเรียนรู้การทำสวนพุทราแบบปลอดสารพิษ
ด้วยวิถีเกษตรผสมผสานด้วยตนเอง
จากงานอดิเรก...ปลีกใจจากงานประจำที่มีกรอบมากมาย
กลายเป็นงานที่สร้างรายได้งาม
เป็นต้นแบบให้กับเกษตรกรคนอื่นๆ ในชุมชน
.
คนมาเยี่ยมสวนรับประทานพุทรากรอบอร่อยและสะดวกใจ
แก้ปัญหาแมลงวันที่ชอบมาเจาะวางไข่ ด้วยนำพันธ์แมลงวันหมันมาเลี้ยงให้โตเป็นตัวเต็มวัย เพื่อไปผสมพันธุ์กับแมลงวันผลไม้ในธรรมชาติ ทำให้ลดการขยายพันธุ์เพิ่มปริมาณได้ ส่งผลให้ปริมาณแมลงวันที่เจริญพันธ์ได้ค่อยๆลดลง...จนตอนนี้ใช้ร่วมกับการกางมุ้งก็ไม่ต้องพ่นยาแล้วคะ
ปุ๋ยก็เอามาจากน้ำเลี้ยงปลาดุก กับขี้ไก่ที่เลี้ยงไว้
....
ข้าพเจ้าไม่มีความรู้ทางเกษตร
แต่ประทับใจ วิถีเรียนรู้ ที่ "Authentic"
โดยมีธรรมชาติ เป็นครูที่เก่งที่สุด
เป็นไปได้ไหม ที่วิชานี้จะกลับมาสำคัญอีกครั้ง...ในศตวรรษที่ 21
เป็นไปได้มากค่ะอาจารย์หมอ ป.
ต่อไปอาหารจะหายาก ต้องปลูก ต้องเลี้ยงกินเอง
ที่บ้านอุดร ฟักทองโตวันโตคืน อัญชันปีนรั้วสูงแล้ว เก็บกินเป็นผักบ่อย ๆ ต้นแคเล็ก ๆ ขยันออกดอก
ลุ้นรอเมื่อไหร่แคนาจะบาน สงสัยฝนหน้า
ตะไคร้ไม่ได้ซื้อนานแล้ว แกงอ่อม ต้มยำ อยากกินพริกสดเมื่อไหร่ เดินลงบันไดเก็บได้ทันที...
ปลูกพืชสวนครัว รั้วกินได้ ไม้ยืนต้นกินดี....ชีวีมีสุข
เกษตรกรรมจงเจริญ......ไชโย้
คุณหมอ ... คงสบายดี ;)...
I now see the future that way -- people will have to be more self-reliant, growing their own food, working for themselves, living their own lives with their own vocation.
The age of "salary-man" is coming to a close ;-)
เป็นได้ครับอาจารย์คุณหมอ ป.
ที่พัทลุงมีเกษตร วิถีพุทธสวนลุงทูล วันหลังจะบันทึกมาแลกเปลี่ยน แต่ จันทร์นี้จะไปเชียงใหม่
คงได้แลกเปลี่ยนในเรื่องเกษตร
ชมภาพแล้วอยากชิมพุทราด้วย กล่าวถึงคุณครูบาสุทธินันท์นานมากแล้วไม่ได้เยี่ยมชมบันทึกท่าน ไปแวะอ่านที่ไรชื่นชมมากกับการเกษตรที่เขียนเรียกรอยยิ้มให้กับบันทึกเสมอ
เป็นไปได้ค่ะปัจจุบันมีบ้างแล้วเราคนในเมืองไม่ค่อยได้เห็น โรงเรียนหลายๆจังหวัดให้นักเรียนทำเกษตรเป็นอาหารกลางวัน แต่ก็น่าเสียดายโรงเรียนที่ไม่มีพื้นที่ให้นักเรียนสอนได้ตอนเป็นนักเรียนทำกิจกรรมที่สามารถพึ่งพาตนเองได้เมื่อเป็นผู้ใหญ่
น้องหมอป.เอ่ยถึง แมลงวันพันธุ์หมัน ก็พึ่งทราบว่ามีเป็นพันธุ์เฉพาะด้วย ทำให้พี่ดานึกได้ว่าลืมเขียนบันทึก การทำหมันหนู คงต้องตามเรื่องนี้อีกกครั้งเพื่อมาเขียนบันทึก ขอบคุณมากค่ะ
สมัยเด็กประถมเคยทำแปลงเกษตรในชั้นเรียนเหมือนกัน ปัจจุบันพอทำเกษตรเอง เลยคิดเอาว่า หากใครได้ลองทำดูด้วยแรงกายของตัวเอง ก็คงจะได้ซึมซาบกลิ่นอายของความอยากรู้อยากเห็น อยากที่ได้ชมผลผลิตจากฝีมือของตนเอง แล้วทักษะต่างๆก็น่าจะตามมา นะ
เท่าที่เคยได้ยินกิจกรรม "ยุวเกษตรโรงเรียน" โดยเฉพาะในโครงการอาหารกลางวัน ได้สร้างโอกาสให้เด็กๆได้เรียนรู้เรื่องอย่างนี้ แล้วบ้างเหมือนกัน
แม้จะไม่ได้เป็นหลักสูตรในชั้นเรียนภาคบังคับ แต่ก็เป็นโลกจริงนอกห้องเรียน ที่เด็กๆจะเรียนรู้ทักษะเพื่อการเอาตัวรอดโดยเฉพาะการผลิตอาหารในเบื้องต้น..
ขอบคุณครับ
เห็นด้วยว่า อาหารต่อไปจะเป็นของมีค่าคะ เพราะที่ดินทำเกษตรถูกใช้ไปปลูกสร้างที่อยู่อาศัย ระบบขนส่ง เสียมาก
ต่อไป ผู้ที่มีพืชพรรณธัญญาหารในบ้าน จึงจะเรียกว่า ฐานะมั่นคงตัวจริง..ยินดีกับพี่อ้อด้วยคะ
ขอบคุณคะ
เริ่มสบายใจ หลังจากอ่าน http://www.gotoknow.org/posts/516179
เมื่อวาง โทสะ ลง ก็ยังคงต้องจากลา...จากไปเพื่อเติบโต
เพื่อกลับมาสนองคุณแผ่นดินอย่างอิสระขึ้นคะ
ต่อไป ผมเชื่อว่า ผู้คนจะโหยหาวิชาเกษตรกรรม ครับ
อยากปลูกต้นไม้เหมือนกันครับ แต่ไม่มีที่กว้างๆ ตอนนี้เลยปลูกส้มจี๊ด 1 ต้น กับผักชี (4 ต้น)
ส้มจี๊ดมีลูกเล็กๆ 6 ลูกแล้ว ดีใจๆ ;)
ในวันนี้วิชาเกษตร มีเวลาเรียนน้อยลงเพราะกำหนดโดยโครงสร้างหลักสูตรระดับชาติ เปิดเป็นวิชาเพิ่มเติมขึ้นมา แต่เด็กสายวิทย์ก็มาเรียนไม่ได้ เพราะไม่มีเวลาเรียนให้นะคะ น่าสงสารวิชาที่เป็นพื้นฐานการดำรงชีวิตมากๆๆนะคะคุณหมอ. ป. ครูที่บรรจุมาสอนสายวิชาชีพ ทุกวันนี้ แทบจะไม่มีชั่วโมงสอน
เราอยู่ในพื้นที่ tropical rainforest ที่สมบูรณ์ที่สุดในโลก แต่เรากลับขายพื้นที่เหล่านั้นไปซื้อสิ่งที่มีด้อยคุณค่ากว่า (รถ อุปกรณ์อิเลคทรอนิกส์ ฯลฯ สิ่งของที่หมดมูลค่าเสื่อมราคาไปในเวลาอันสั้น)
หลังจากยางพาราราคาตก เดี๋ยวนี้หาซื้อที่ดินในภาคใต้ง่ายมากครับ
"เป็นไปได้ไหมที่วิชานี้ จะกลับมาสำคัญอีกครั้งใน...ในศตวรรษที่ 21"
ค่อยๆเป็นไปมังคะ อย่างน้อย..ตอนนี้ ผู้คนเริ่มลาออกจากงานทยอยออกนอกเมือง
หันมาปลูกพืชผักกันมากขึ้นแล้วค่ะอาจารย์
กลุ่มที่ทำเกษตรรุ่นใหม่นี้ จะมาพร้อมความเข้าใจในโทษภัยของการเกษตรภาคอุตสาหกรรมแล้ว
และเห็นคุณค่าของงานเกษตร...ไร้สารเคมี พร้อมเรียนรู้ สร้างสรรค์ผลิตผลขึ้นมาด้วยความภาคภูมิใจ
ไม่ได้ถามเด็กๆว่า หลักสูตรมัธยมยังมีให้เรียนหรือไม่
แต่น้องในหมู่บ้าน อยู่ม.๓ ขยันมากค่ะ เลิกเรียนมา เข็นรถเข็นมาตักน้ำที่หนองน้ำเที่ยวละหกปี๊บ
ลากพ่วงจักรยานไปรถผักในแปลงนา เอฟบอกว่า รถน้ำก๊อก ผักไม่สวย
เป็นที่ปรึกษามือขวาของแม่อ้อย ตะวันดินค่ะ:))
ดีใจ ที่เด็กๆชอบปลูกผักกัน ขอบคุณมากค่ะ
เห็นวงจรชีวิตในวิถีเกษตรที่มีความสุขและยั่งยืนอย่างยิ่งค่ะ..ขอบคุณมากที่ช่วยกันรณรงค์เรื่องเช่นนี้
ตอนนี้คงกำลังเดินทาง ขอให้ถึงเชียงใหม่โดยสวัสดิภาพนะคะ
แวะมาทักทาย หวังว่าคุณหมอ ป. หลับฝันดีด้วยการนำ 1 ถึง อายุ แล้วย้อนกลับจาก อายุ ถึง 1 อย่าลืมพูดในใจหรือส่งเสียงว่า นอนหลับฝันดีๆๆ ขอบคุณมากครับสำหรับบันทึกการเกษตรพอเพียง
สวัสดีค่ะ คุณหมอ ป.
โชคดีจังเลยนะคะ ที่ได้มีโอกาสแสวงหาทั้งในโลกเสมือนจริง และในโลกสังคมจริงๆ
จึงมีภาพพุทรา ปลอดสารพิษมาให้ชม และผลึกความรู้มาแชร์ค่ะ
เป็นกำลังใจให้ไม่ขึ้ลืม และมีพลังสร้างสรรค์ต่อไปนะคะ
ฝันดีค่ะ
ดีใจที่คุณหมอชอบครูภาษาอังกฤษ เอ้ย ชอบการเกษตร
เคยไปเรียนรู้กับพ่อครูบาฯช่วงหนึ่ง ได้ความรู้มากๆๆ
http://www.gotoknow.org/posts/257028
http://www.gotoknow.org/posts/245628
ตอนนี้เลยมาทำเองที่บ้าน แต่กำลังโดนไล่ออกจากบ้านเพราะไม่มีเวลากลับบบ้านแงๆ
http://www.gotoknow.org/posts/401726
พ่อครูบาสุทธินันท์ เป็นสุดยอดปราชญ์ชาวบ้านที่น่านับถือท่านหนึ่งเลยค่ะ
พ่อครูสามารถพูดถึงเรื่องราวต่างๆ มากมาย เรียกว่า ฟังเพลินไม่เบื่อเลยค่ะ
ว่างๆ ไปนอนเล่นสวนป่าฯ บุรีรัมย์ดูสิคะ รับรองจะติดใจ...