การคิดวิเคราะห์ เป็นมาตรฐานหนึ่งที่การประเมินภายนอก ( สมศ.) ที่ประเมินนักเรียนว่ามีทักษะการคิดวิเคราะห์ สังเคราะห์

ได้เข้ามาเพิ่มบันทึกอีกครั้ง มากับการฝึกหัดเขียนสาระสังเขปของการอ่านหนังสือ และการไปค้นคว้าเอกสารมาจัดเรียงประโยคที่เป็นแก่นของเรื่อง ซึ่งครูตูมกำลังเรียนในรายวิชา "การพัฒนาศิลปะการใช้ภาษาไทย" ยังไงก็ให้กำลังใจ ติชม หรือ แนะนำด้วยนะคะ จากท่านทรงคุณวุฒิทางการเขียนและมีประสบการณ์นะค่ะ

ราชบัณฑิตยสถาน (2530,หน้า 492) พจนานุกรมฉบับเฉลิมพระเกียรติ คำว่า " คิด " หมายความว่า นึกดำริ ตรึกตรอง ส่วนคำว่า วิเคราะห์ หมายความว่า ดู สังเกต ใคร่ครวญอย่างละเอียด รอบคอบในเรื่องราวต่างๆอย่างมีเหตุผล

ความหมายการคิดวิเคราะห์

 เกรียงศักดิ์ เจริญวงศ์ศักดิ์ (2546 : 24) ให้ความหมายของการคิดวิเคราะห์ว่าเป็นความสามารถในการจำแนกแจกแจงและแยกแยะองค์ประกอบต่าง ๆ ของสิ่งใดสิ่งหนึ่ง

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (2548,หน้า 5)ได้ให้ความหมายทักษะการคิดวิเคราะห์ คือ การระบุเรื่องหรือปัญหา การจำแนกแยกแยะ การเปรียบเทียบข้อมูล และการตรวจสอบข้อมูลอย่างชำนาญ

สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา (2549 : 5) ให้ความหมายของการคิดวิเคราะห์ว่าเป็นการระบุเรื่องหรือปัญหา จำแนกแยกแยะ เปรียบเทียบข้อมูลเพื่อจัดกลุ่มอย่างเป็นระบบ

องค์ประกอบของการคิดวิเคราะห์

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (2548 : 52) กล่าวว่า องค์ประกอบของการคิดวิเคราะห์ประกอบด้วย
1. การตีความ ความเข้าใจ และให้เหตุผลแก่สิ่งที่ต้องการวิเคราะห์เพื่อแปลความของสิ่งนั้นขึ้นกับความรู้ประสบการณ์และค่านิยม
2. การมีความรู้ความเข้าใจในเรื่องที่จะวิเคราะห์
3. การช่างสังเกต สงสัย ช่างถาม ขอบเขตของคำถาม ที่เกี่ยวข้องกับการคิดเชิงวิเคราะห์จะยึดหลัก 5 W 1 H คือ ใคร (Who) อะไร (What) ที่ไหน (Where) เมื่อไร (When)ทำไม (Why) อย่างไร (How)
4. การหาความสัมพันธ์เชิงเหตุผล (คำถาม) ค้นหาคำตอบได้ว่า อะไรเป็นสาเหตุให้เรื่องนั้นเชื่อมกับสิ่งนี้ได้ส่งผลกระทบอย่างไรมีวิธีการ แก้ไขปัญหาอย่างไร

       การคิดวิเคราะห์เป็นกระบวนการที่ใช้ปัญญา ผู้ที่คิดวิเคราะห์เป็น จึงใช้ปัญญานำชีวิตได้ทุกๆ สถานการณ์

       การคิดวิเคราะห์จะต้องอาศัยองค์ประกอบที่สำคัญคือ

- ความสามารถในการให้เหตุผลอย่างถูกต้อง

- เทคนิคการตั้งคำถามเพื่อใช้ในการคิดวิเคราะห์

ซึ่งทั้งสองเรื่องมีความสำคัญต่อการคิดวิเคราะห์เป็นอย่างยิ่ง

     (วนิช สุธารัตน์. 2547 : 125-128)

ได้บันทึกตามความเข้าใจ โปรดชี้แนะด้วยจะขอบพระคุณมากค่ะ

 เขียนเชิงพรรณา และบอกเล่าตามเอกสาร

(จาก http://tishafan-analysisthinking.blogspot.com/2011/03/blog-post.html)