ระหว่างวันที่ 22-23 พฤศจิกายน 2554 ผมและทีมงานจากสำนักพิมพ์ “กากะเยีย” รวมถึงนิสิตจากคณะศึกษาศาสตร์อีก 2 คนมุ่งหน้าสู่เขตห้ามล่าสัตว์ป่า อุทยานแห่งชาติผาน้ำทิพย์ อำเภอหนองพอก จังหวัดร้อยเอ็ด เพื่อทำหน้าที่เป็นวิทยากรกระบวนการเนื่องในโครงการ “พัฒนาทักษะกระบวนการคิดจิตสร้างสรรค์วรรณกรรม” ซึ่งจัดโดยโรงเรียนไทยรัฐวิทยา กลุ่มลุ่มน้ำชี
ค่ายครั้งนี้มีนักเรียนเข้าร่วม 80 คน โดยหลักเน้นเรื่องของการเสริมสร้างทักษะทางความคิด เพื่อแปลงความคิดสื่อสารออกสู่คนรอบกายในรูปของวรรณกรรม
ในเวลาจำกัดเพียง 2วัน 1 คืน ไม่ใช่เรื่องง่ายเลยที่จะปลุกปั้นและสร้างแรงบันดาลใจให้นักเรียนตัวเล็กๆ ในระดับประถมและมัธยมต้น กลั่นกรองความคิดออกสู่ “วรรณกรรม” ได้อย่างที่เจ้าของงานตั้งเป้าไว้ เพราะโดยทักษะ หรือศักยภาพทางการคิด การอ่าน การเขียนของนักเรียนก็เป็นเงื่อนไขที่หน่วงหนักอยู่ไม่ใช่ย่อย
ถึงกระนั้น ผมและทีมงานก็ยังมองเป็นความท้าทายที่จะต้องขับเคลื่อนให้เกิดเป็นรูปธรรมให้จงได้ ด้วยการนิยามคำว่า “วรรณกรรม” ให้เข้าใจง่ายๆ ว่าหมายถึง “งานเขียนทุกชนิด” พร้อมๆ กับการเสริมความเข้าใจอย่างกว้างๆ ผ่านรูปแบบร้อยกรอง (สัมผัส) และกลอนเปล่า หรือแม้แต่การเขียนวรรณกรรมในรูปของ “บันทึก...”
ไม่เพียงแต่เฉพาะเท่านั้น ผมและทีมงานยังผนวกแก่นคิดว่า “วรรณกรรม” คือ “ผลผลิตที่เกิดจากการสังเกตการณ์ปรากฏการณ์รอบตัวผสมผสานกับจินตนาการ” โดยปรากฏการณ์รอบตัวนั้นก็ครอบคลุมถึงสรรพสิ่ง ไม่เว้นแม้ “สายลม...ภูเขา...แสงแดด...ต้นไม้..ใบหญ้า ..สายน้ำ...ฯลฯ....”
พอเสร็จสิ้นกรอบแนวคิดแล้วก็พาลงภาคสนาม โดยมุ่งให้นักเรียนอยู่ภายใต้อ้อมกอดของธรรมชาติ เพื่อให้เกิดความผ่อนคลาย เสริมแรงใจผ่านความงดงามและยิ่งใหญ่ของธรรมชาติ ซึ่งเป็นการฝึกทักษะการสังเกตการณ์ ขบคิด และถ่ายทอดเป็นงานเขียนด้วยรูปแบบที่แต่ละคนถนัด
ก่อนเคลื่อนตัวออกจากห้องประชุม ผมบอกย้ำกับนักเรียนว่า “ธรรมชาติคือบ่อเกิดแห่งความรู้...ธรรมชาติคือต้นธารของงานศิลปะทุกแขนง”
และนี่คือ ส่วนหนึ่งอันเกิดจากการสร้างสรรค์ของนักเรียนผ่านกระบวนการที่ผมและทีมงานได้ทุ่มเทกระตุ้นให้นักเรียนได้สร้างสรรค์วรรณกรรมผ่านการถามทักตัวเองและถามทักธรรมชาติ ....
ฉันปลูกต้นไม้
เธอปลูกดอกไม้
ผีเสื้อแสนสวย
บินมาตอมดอกไม้
(นิภาดา พลเยี่ยม : ไทยรัฐวิทยา 36)
ฉันปลูกดอกไม้
นกบินมาหาดอกไม้
พระอาทิตย์สว่าง
นกเกาะใบหญ้า
น้ำตกไหลลงมา
(ศิริโชค คงกระเรียน: ไทยรัฐวิทยา34)
ฉันปลูกดอกไม้
ผีเสื้อบินมา
ฉันขุดดินปลูกดอกไม้
มีกอหญ้าเยอะแยะ
ดอกไม้แสนสวย
(อภิชาต นาดอน: ไทยรัฐวิทยา34)
ภูเขาแสนสวย
ต้นไม้แสนน่ารัก
ฉันอยากเห็นทุกวัน
เพราะทุกอย่างเป็นธรรมชาติที่แสนสวย
(อรทัย เพ็งแจ่ม : ไทยรัฐวิทยา 101)
ตะวันส่องแสง
ต้นไม้เบิกบาน
ตะวันแจ่มจ้า
ต้นไม้พลิ้วไหว
หนอนเขียวตัวน้อย
มากินใบไม้
(ยศพล วิชามุข : ไทยรัฐวิทยา36)
พระอาทิตย์
กับต้นไม้ใหญ่
(ภาสกร ศรีเรื่อง: ไทยรัฐวิทยา35)
ท้องฟ้าสดใส
กลุ่มเมฆลอยเคว้งคว้าง
ป่าไม้สีเขียวขจี
เพื่อนๆ เป็นมิตร
น้ำสะท้อนแสงสวยงาม
มองจากหน้าผาก็สวยสดใส
พระอาทิตย์ตกดิน สุกสกาว
(ยศพล วิชามุข : ไทยรัฐวิทยา36)
ผีเสื้อแสนสวย
กำลังบินมาดูดน้ำหวาน
ที่ดอกไม้ดอกหนึ่ง
(จินันทา ศิลพูน : ไทยรัฐวิทยา11)
ผีเสื้อที่แสนสดใส
กับดอกไม้ที่แสนสวยงาม
คู่กับท้องฟ้าที่แสนจะไม่มีใครไปถึง
(ธนารักษ์ แสนธนู : ไทยรัฐวิทยา 84)
ฝูงนกกา
ออกหากินตามต้นไม้
(จิติศักดิ์ มห้างอ : ไทยรัฐวิทยา35)
แสงตะวันยามบ่ายคล้อย
ก้อนเมฆน้อยพลิ้วไหว
ตะวันตกในทะเลยามใด
สวยสดใสทุกเวลา
(ยศพล วิชามุข : ไทยรัฐวิทยา36)
ลำธารน้อย
ล่องลอยตามทาง
ลำธารอ้างว้าง
สัตว์มากมายดื่มกิน
(ยศพล วิชามุข : ไทยรัฐวิทยา36)
ก้อนเมฆพลิ้วไหว
ลอยไปในท้องฟ้า
ก้อนเมฆนานา
ลอยไปลอยมา-สวยงาม
(ยศพล วิชามุข : ไทยรัฐวิทยา36)
ทะเลหมอกสุดสวย
เมื่อเวลาผ่านไป
หมอกจึงลาไกล
เหลือเพียงภูเขาสูงใหญ่ งดงาม
(ยศพล วิชามุข : ไทยรัฐวิทยา36)
แมงปอสุดสวย
บินมาหาดอกไม้ที่สวยงาม
และท้องฟ้าอันกว้างใหญ่ของโลกเรา
(วุฒิพงษ์ คนหาญ : ไทยรัฐวิทยา 11)
ต้นหญ้าเขียวสดสวย
ดอกไม้ขาว บริสุทธิ์
(วุฒิพงษ์ คนหาญ : ไทยรัฐวิทยา 11)
ฉันไปปลูกต้นไม้ในป่า
เธอเลี้ยงนกเขาไว้ในป่า
วันเวลาเริ่มผ่านไป
ต้นไม้เริ่มเติบใหญ่
...
ชอบมากค่ะ อ่านแล้วสบายใจค่ะ:)
“สายลม...ภูเขา...แสงแดด...ต้นไม้..ใบหญ้า ..สายน้ำ...ฯลฯ....”
คือมารดา ผู้เยียวยาทุกสรรพชีวิต .. คุณแผ่นดินสบายดีนะคะ
ภาพสุดท้าย ถ่ายติดดอกหญ้า ดูงามแปลกตาไปอีกแบบนะคะ
ชอบค่ะ อ่านแล้วมีความสุข^__^
ธรรมชาติสวยมากค่ะ อ่านแล้วสบายๆ
...
คนสร้างแผ่นดิน
เด็กสร้างแผ่นดิน
เพื่อสร้างแผ่นดิน
โดยนายแผ่นดิน
...
เยี่ยมมากครับ ;)...
สวัสดีครับ อ.ขจิต ฝอยทอง
จินตนาการของเด็กๆ สดใส..น่าทึ่ง
ธรรมชาติ มหัศจรรย์
นั่นคือส่วนผสมของการสร้างกระบวนการคิดสู่การสร้างวรรณกรรมในแบบฉบับของเด็กๆ...
...ขอบคุณครับ
สวัสดีครับ ดร. จันทวรรณ ปิยะวัฒน์
ทำงานกับเด็กๆ ก็เยียวยาความฝันของตัวเองไปในตัว
ชวนให้ผมหวนคิดถึงวันและเวลาในวัยเดียวกับพวกเขา
พอนึกถึงก็ยิ้มกับตัวเอง...สุขใจ...สบายใจ
ปลอดโปร่ง...
ขอบคุณครับ
สวัสดีครับ คุณปู Poo
ผมสบายดีครับ-คุณปูละครับเป็นยังไงบ้าง
สายลมแห่งการเดินทางพัดพาไปถึงไหนแล้ว
สวัสดีครับ คุณป.
ภาพนี้น้องในทีมกากะเยียถ่ายไว้ให้ครับ..
เป็นการเรียนรู้นอกชั้นเรียน ภายใต้ห้องเรียนอันกว้างใหญ่ (ธรรมชาติ)
เปิดจินตนาการได้อย่างวิเศษสุดเลยทีเดียวครับ
สวัสดีครับ คุณหนูรี
ผมเองลุกมาอ่านและคัดงานของนักเรียนในราวตี 3 เศษๆ ก็มีความสุขเป็นที่สุดครับ เห็นความสดใส ขาวสะอาดของความคิด จินตนาการ และเชื่อว่าหากโรงเรียนหยิบจับไปใช้เป็นสื่อการเรียนการสอน ฝึกการคิด การเขียน การอ่าน ก็ไม่เสียหายอะไร...
ขอบคุณครับ
สวัสดีครับ อวันเพ็ญ / Wanpen
สิ่งหนึ่งที่เชื่ออย่างไม่กังขาในเวทีนั้นก็คือ ธรรมชาติจรรโลงชีวิต ธรรมชาติคือ "สุนทรียะ" ของโลกใบนี้อย่างแท้จริง ครับ
สวัสดีครับ อ.วัสฯ Wasawat Deemarn
ไม่ว่าจะมองในมุมใดก็ตาม ผมก็ยังเชื่อว่า เราล้วนต่างเป็นผู้อาศัยโลกใบนี้ด้วยกันทั้งนั้น
งานของเด็กๆ มีความใสซื่อ และนัยยะเช่นนั้น จริงๆ..
ธรรมชาติ ก่อคิด ลิขิตจินตนา
พนัสปรีวาสนา เร่งศรัทธา ก่อเกิด
ไทยรัฐ วิทยา มากล้ำเลิศ
ก่อเกิด รู้ค่า ภาษาวรรณกรรม
ศิษย์ค่ายวรรณกรรมสัญจร มมส.