การตรวจพิเศษเต้านม
ในช่วงพักกลางวัน 1 ชั่วโมง หน่วยรังสีวินิจฉัย ภาควิชารังสีวิทยา มข. มีกิจกรรมทบทวนการให้บริการต่างๆ สำหรับผู้ปฎิบัติงานภายในหน่วย เช่นในวันนี้มีการทบทวนการตรวจพิเศษทางเต้านม ผู้เขียนขอคัดการบรรยายบางส่วนมานำเสนอสมาชิกชาวรังสีเทคนิคและผู้สนใจ....
ตามมาชมด้วยกันเลยค่ะ
ล่าง ทีมสมาชิกผู้จัด และ ผู้ร่วมบรรยาย มี อาจารย์ จิราภรณ์ รังสีแพทย์(นั่งกลาง) เป็นหัวหน้าทีม ในวิชาการวันนี้
สมาชิกสหสาขาวิชาชีพลงทะเบียนก่อนเข้าฟัง
ขอกล่าวถึงวิธีการตรวจเต้านมในท่ามาตรฐานเพื่อเป็นการทบทวนความรู้ก่อนค่ะ
การตรวจเต้านมด้วยเครื่องเอกซเรย์ หรือ การตรวจแมมโมแกรม มีท่ามาตรฐาน 2 ท่า ที่ใช้ในการตรวจ คือ
1.ท่าด้านตรง เรียกว่า cranio-caudal view หรือ CC view
2. ท่าด้านข้าง medio-lateral oblique view
หรือ MLO view (ภาพล่างตามลำดับ)
เมื่อพบสิ่งผิดปกติจากผลการตรวจเอกซเรย์แมมโมแกรม ในท่ามาตรฐาน ทั้ง 2 ท่าแพทย์จะส่งผู้ป่วยเพื่อมานัดตรวจทางรังสีวินิจฉัยเพิ่ม เพื่อเป็นการรักษาต่อ
โดยเรียกการตรวจนี้ว่า needle biopsy เป็นการตรวจเพื่อเจาะเอาชิ้นเนื้อเต้านมส่วนที่สงสัยไปตรวจพิสูจน์ทางพยาธิวิทยาเพื่อหาแนวทางในการรักษาต่อไป แบ่งการตรวจออกเป็นดังนี้
การตรวจชนิดที่1. เป็นการตรวจชิ้นเนื้อโดยใช้เครื่องอัลตร้าซาวด์เพื่อหาตำแหน่งของก้อนเนื้อ(cyst or mass)เต้านม ที่เห็นชัดเจน จากการตรวจด้วยเครื่องอัลตร้าซาวด์เฉพาะ ในรายที่ไม่ใช่ก้อนหินปูนหรือแคลเซี่ยม
การเตรียมก่อนตรวจ ต้องทำการถ่ายภาพแมมโมแกรม และ ตรวจอัลตร้าซาวด์ เพื่อนำภาพ มาเปรียบเทียบในการหาตำแหน่ง เพื่อความแม่นยำก่อนทุกครั้ง
ล่าง รังสีแพทย์ทำการวาง probe ultrasound เพื่อหาตำแหน่งของก้อนและทำการเจาะชิ้นเนื้อเพื่อนำไปส่งตรวจทางพยาธิวิทยา
ล่าง ชิ้นเนื้อที่ได้จากการเจาะ นำมาบรรจุขวด ก่อนส่งตรวจ
การตรวจชนิดที่2. เป็นการตรวจชิ้นเนื้อเต้านมที่เป็นหินปูน หรือ แคลเซี่ยม โดยการวางเส้นลวดเพื่อหาตำแหน่งก้อนเนื้อ ก่อนส่งผู้ป่วยต่อเพื่อทำการตัดชิ้นเนื้อที่ห้องผ่าตัด ส่วนใหญ่ทำในรายที่ผู้ป่วยมีขนาดเต้านมเล็ก ที่พบก้อนหินปูน ก้อนอยู่ตื้น ซึ่งไม่สามารถใช้เข็มชนิดยาวแทงเข้าไปตัดชิ้นเนื้อได้
การเตรียมก่อนตรวจ โดยถ่ายภาพแมมโมแกรม ในท่ามาตรฐานทั้ง 2 ท่าก่อน
ล่าง ภาพขยาย ทั้ง 2 ท่าเพื่อดูตำแหน่งของก้อน
ล่าง ภาพแสดง ขณะที่รังสีแพทย์ วางตำแหน่ง wireเสร็จแล้ว ถ่ายภาพเต้านม ก่อนส่งเข้าห้องผ่าตัด เพื่อให้ศัลยแพทย์ทำการผ่าตัด บริเวณก้อน ที่อยู่รอบๆปลายเข็ม
ล่าง ภาพชิ้นเนื้อที่ได้จากการผ่าตัด ต้องนำมาเอกซเรย์เพื่อดูขอบเขตของก้อนว่าได้ทำการตัดออกหมดแล้วหรือไม่
และรอพบกับ วิชาการ ทางรังสีเทคนิค ซึ่งผู้เขียนจะพยายามนำมาเสนอ ทุกๆครั้งที่มีการบรรยายค่ะ
