เมื่อวานได้อ่านบันทึกยายธี กล่าวถึงการอยู่ไฟสมัยก่อนว่า ตัวท่านเคยเห็นคนคลอดลูก นอนอยู่ไฟ แล้วใกล้ๆคนนอนอยู่ไฟนั้นมีสากกะเบือหักวางอยู่ข้างๆกายด้วย คนเฒ่าคนแก่อธิบายว่าเพื่อป้องกันผีมาเอาเด็กไป ท่านบอกว่าตอนนั้นฟังแล้วก็เฉยๆไม่ได้สงสัยอะไร แต่เริ่มมาสงสัยเมื่อเป็นผู้ใหญ่แล้วก็ยังหาคำตอบไม่ได้ ท่านก็เลยมีคำถามฝากผู้อ่านว่าใครมีข้อมูลเรื่องนี้ช่วยนำมาแบ่งปันกันบ้าง ทำนองนั้น

อาตมาไม่เคยได้ยินมาก่อน จึงลองหาข้อมูลแต่หาไม่ได้ พอดีวันนี้(๑๖พ.ค.๒๕๕๔)ตอนสายๆมีเด็ก ม.๔ มาเยี่ยมหลวงตาที่อยู่กุฏิเดียวกัน เด็กคนนี้วาดเขียนได้ จึงขอให้ช่วยวาดภาพคนอยู่ไฟ

ก็บังเอิญอีก ได้คุยกับหลวงตาถามท่านว่าเคยได้ยินเรื่องนี้ไหม ท่านบอกว่าเคยเห็นเคยทำมาแล้ว นอกจากเรื่องสากกะเบือแล้วยังมีเรื่องแหครอบคนอยู่ไฟอีกเรื่องหนึ่งด้วย ข้อมูลที่เด็กได้มาเป็นสำนวนคำพูดของหลวงตาดังนี้

 

อยู่ไฟ : วาดภาพโดย ณรงค์ งามขำ ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๔

"คนอยู่ไฟเหตุที่ใช้แหครอบไว้ ก็เพื่อป้องกันผีที่จะมาเอาเด็กเกิดใหม่ไป เพราะว่าสมัยก่อนนั้น ภูตผีมันเยอะ จึงต้องหาอะไรมาเป็นเครื่องป้องกันไว้ เพราะคนโบราณนั้น ท่านมีคำพูดที่ศักดิ์สิทธิ์ หมายถึงท่านจะนำวัตถุอะไรมาใช้ วัตถุนั้นๆ ก็ถือว่าใช้ได้ เป็นเครื่องป้องกัน และที่ใช้สากกะเบือวางไว้ข้างกายหรือข้างกองไฟ ก็เพราะคนโบราณเชื่อว่าสากกะเบือเป็นของศักดิ์สิทธิ์ที่ใช้ป้องกันสิ่งไม่ดีได้ ใช้ทำพิธีแก้คุณไสยต่างๆได้"

....................................................................................................................................................................

หมายเหตุและเชิงอรรถบันทึก :

๑. บันทึกนี้มาจากการการรวบรวมข้อมูลไว้ในบันทึกเรียนรู้สร้างสุขภาวะคนหนองบัว ในบล๊อก เวทีคนหนองบัว  http://gotoknow.org/blog/nongbua-community/295169  บันทึกรวบรวมเพื่อสะสมข้อมูลต่างๆไว้โดย พระมหาแล อาสโย(ขำสุข) วัดศรีโสภณ ตำบลเสือลากหาง อำเภอวังทอง จังหวัดพิษณุโลก

๒. ภาพประกอบวาดจากการบอกเล่าและให้ข้อมูล ผู้วาด : นายณรงค์ งามขำ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๔

๓. การเกิดหัวข้อความสนใจ การเก็บข้อมูล การค้นหาแหล่งข้อมูล การวาดรูปนำเสนอประกอบการบันทึก มีความเป็นเครือข่ายเรียนรู้และชุมชนการเรียนรู้ด้วยกันของคนจำนวนหนึ่ง ประกอบด้วย การผุดประเด็นความสนใจจากยายธี สังเกตและรวบรวมข้อมูลโดยท่านพระอาจารย์มหาแล แหล่งข้อมูลจากพระชาวบ้านซึ่งเป็นคนรุ่นเก่าของชุมชนในชนบท มีเด็กรุ่นหลังร่วมเรียนรู้และแสดงผลข้อมูลด้วยการวาดรูป จากนั้น บันทึกเผยแพร่และถ่ายทอดไว้ในเครือข่ายจัดการความรู้ของระบบ GotoKnow โดยพระอาจารย์มหาแล