วิถีไทยรามัญกับภาพที่ยังงดงาม...แม้เวลาจะล่วงเลย

                  เมื่อวันที่ 24 เมษายน 2554 ผู้เขียนชมการถ่ายทอดสด ประเพณีสงกรานต์ที่อำเภอพระประแดง จังหวัดสมุทรปราการ รู้สึกประทับใจในการรักษาเอกลักษณ์และความงดงามของวัฒนธรรมไทยรามัญของชาวพระประแดง  คิดอยู่ในใจว่าอยากเชิญชวนเยาวชนรุ่นใหม่ทั่วประเทศไทยให้ได้มารู้มาเห็น  และช่วยกันอนุรักษ์ ฟื้นฟู สืบทอดให้งานประเพณีสงกรานต์พระประแดงนี้คงอยู่สืบไป   ผู้เขียนชมการถ่ายทอดจนจบ  รู้สึกตื่นตาตื่นใจไปกับขบวนแห่นางสงกรานต์ อันวิจิตรงดงามตระการตา  นางสงกรานต์ที่นั่งอยู่บนรถที่ตกแต่งประชันกันทั้งความงามและความคิด สาวงามหลายคนนั่งประจำรถที่เรียงรายเป็นขบวนยาว ล้วนแต่งกายสวยงามแบบไทย  สื่อให้เห็นถึงรากเหง้าแห่งวัฒนธรรม  ส่วนขบวนแห่หนุ่มลอยชายจะพบเห็นได้ที่พระประแดงเท่านั้น  ยังมีการแต่งกายของสาวงามเมืองพระประแดงเพื่อเข้าร่วมประเพณีปล่อยนกปล่อยปลาในขบวนแห่  ท่ามกลางบรรยากาศดนตรีไทยที่บรรเลงไพเราะจับใจไปกับการแสดงนาฏลีลาอันสวยงามของลูกหลานชาวรามัญ  การละเล่นสะบ้ารามัญซึ่งเป็นการละเล่นที่ร่วมประสานสายใยความผูกพันของชาวพระประแดง   เช่นเดียวกันกับการกวนกาละแมที่สื่อให้เห็นความรักและสามัคคีกันอย่างดีของชาวพระประแดงในช่วงเทศกาลการทำบุญปีใหม่ไทย  

     

 บันทึกนี้จึงขออนุญาตเจ้าของภาพ  นำความงดงามของหนุ่มสาวที่กำลังปล่อยปลาในประเพณีสงกรานต์พระประแดงมาให้ชมทั้งภาพเขียนและภาพถ่ายทั้งเก่าและใหม่  ภาพการปล่อยนกปล่อยปลาเป็นภาพบรรยากาศที่ผู้เขียนเคยเห็นมาตั้งแต่เด็กๆ  เป็นภาพประทับใจจนถึงปัจจุบัน

 

           บันทึกนี้ผู้เขียนได้แต่คิดว่าภูมิปัญญาดีๆ ในงานประเพณีสงกรานต์พระประแดง  จะมีวันตราตรึงอยู่ในจิตใจของคนรุ่นใหม่ได้เท่าบรรยากาศ การโชว์เต้าที่สีลมไหมหนอ   เพราะจนถึงวันนี้ก็ยังมีข่าวการเปลือยอกโชว์เต้า   ตามสถานที่ต่างๆอย่างต่อเนื่อง   ด้วยหวังว่าตนอาจเป็นข่าวดังได้บ้าง  ถึงจะรู้ว่าต้องโดนตำรวจจับ ก็พร้อมที่จะเสียค่าปรับไม่กี่ร้อยบาท   ผู้คนทั้งประเทศคงรู้สึกหัวใจสลายกับความเสื่อมเสีย ของพฤติกรรมขาดสติของเยาวชนกลุ่มนี้   ผู้เขียนได้แต่วิงวอนว่าอย่าให้ภัยทางวัฒนธรรมเช่นนี้  ล่วงล้ำเข้าไปในดินแดนแห่งวัฒนธรรมอันงดงามของชาวพระประแดงเลยนะคะ   ขอให้เนื้อนาบุญที่ชาวพระประแดงร่วมกันทำในปีใหม่นี้  จงเกิดผลดีและเป็นมงคลต่อเยาวชนรุ่นหลังตลอดไป

      จากการที่ผู้เขียนชื่นชอบและชื่นชมวิถีไทยรามัญมานาน   ท้ายบันทึกนี้  จึงขอนำเสนอคำภาษามอญ ที่ผสมกลมกลืน และมีความใกล้ชิดอยู่ในวัฒนธรรมไทยมานาน ตั้งแต่เริ่มมีอักษรไทยในสมัยสุโขทัย และเป็นที่ทราบกันดีว่าพ่อขุนรามคำแหงทรงคิดค้นอักษรไทยขึ้น โดยดัดแปลงมาจากภาษาขอมหวัดและมอญโบราณ  มีตารางแสดงที่มาของคำบางคำตามตัวอย่างในตารางนี้

คำศัพท์ภาษามอญ

คำอ่านภาษามอญ

คำแปลภาษาไทย

ความหมายภาษาไทย

ah.nj

อะฮาน

ห่าน

ห่าน

xmcj

อุแม่ง

อุโมงค์

อุโมงค์

kaj

เกาะ

เกาะ

เกาะ

]kucj

เกริง

คลอง

กรุง

KNmj

คะนอม

แป้งเส้น (เส้นขนมจีน)

ขนมจีน

Kem.j

คะโม่ก

หมวก

หมวก

Kl.mj

คะลาม

ข้าวหลาม

ข้าวหลาม

gespj

แกะเจ่บ

กระเจี๊ยบแดง

กระเจี๊ยบแดง

egLL.cj

โกล่ง

ทาง

คลอง

skjk.Y

จักกาย

จักกาย

จักกาย

scjritj

จังริด

จิ้งหรีด

จิ้งหรีด

zbL’

แจะปลุ

พลู

พลู

dUernj

ตู่เร่น

ทุเรียน

ทุเรียน

n.Y

น่าย

นาย

นาย

pno

ปะนาว

มะนาว

มะนาว

b.tj

ปาด

ปี่พาทย์

ปี่พาทย์
ที่มา: วัฒนา บุรกสิกร. (2541). รายงานการวิจัยเรื่องลักษณะคำไทยที่มาจากภาษามอญ. หน้า ก และ หน้า 152. และ พระมหาจรูญ ญาณจารี; และคนอื่น ๆ. (2548).

 

          วิถีไทยรามัญ ทั้งภาษาและวัฒนธรรม  สะท้อนให้เห็นสายสัมพันธ์อันยาวนานของคนไทยกับคนมอญอย่างแท้จริง...

          เยาวชนรุ่นใหม่ควรร่วมกันอนุรักษ์สร้างสรรค์และสืบทอดสิ่งที่ดีงามต่อไป  เพื่อเป็นการส่งเสริมอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมของไทยอย่างยั่งยืน.