เอี้ยวตัวหาภรรยา ซึ่งหลับอยู่ข้างๆ พร้อมออกเสียงเรียก เธองัวเงียตื่น เสียงถอนหายใจผม ปลุกเธอให้รู้สึกตัวมากขึ้น    

"เป็นไร?" เสียงแผ่วเธอ ประโลมผมในที 

น้ำตาไหลผ่านหางตารินริน เปียกถึงแขนซึ่งก่ายหน้าผาก ไม่มีเสียงร้องไห้ มีแต่เสียงถอนหายใจ กิริยาแปลกที่ตื่นขึ้นมาพบกลางดึก เธอถึงกับผุดลุกนั่ง จับแขนและมือผมเขย่าเต็มแรง  

"เป็นอะไร?" เสียงเธอสูง เพ่งผมเขม็ง   

"เป็นอะไร?" คำถามซ้ำๆ เผยความอาทรชัด  

เช้าวันนั้น สายตาเพลียๆ เพราะผ่านการเดินทางมาครึ่งค่อนคืน ทอดผ่านหน้าต่างอาคารสูงลงไปเบื้องล่าง ลมบางโบยแผ่ว ความสดชื่นวาบในใจผมแปลบหนึ่ง ภาพผู้คนกระจิริดเคลื่อนไหวเหนือลำน้ำสายหลักของแผ่นดิน เป็นภาพชีวิต ซึ่งถักทอด้วยแสงแรกแห่งวัน  

เสียงฝีเท้าคนตรงเข้ามา ปลุกผมจากภวังค์แห่งความอ่อนเปลี้ย   

"แม่..นั่นเอง" แต่ไม่เหมือนทุกครั้ง สีหน้าแม่เรียบเฉย แววตาแกร่งแม่จางไป ความปิติยินดียามได้พบลูกๆ หายไปไหนแล้ว  

แม่สวมเสื้อผ้าดิบสีขาว คอกลม แบบเชือกผูก เหมือนโรงพยาบาลทั่วไปใช้ ขนาดที่หลวมโพรก ทำให้ต้องทบแขนขึ้น สวมผ้าถุงสูงคลุมเข่าสีเดียวกับเสื้อ นอกจากนั้น ยังสวมหมวกไหมพรมสีเลือดหมู ซ่อนผม ซึ่งไร้ความดกดำไว้ภายใน   

ที่นี่ไม่ใช่บ้าน แต่เป็นโรงพยาบาลมีชื่อเสียงแห่งหนึ่ง ผมต้องเดินทางไกลกว่าทุกครั้งเพื่อมาหาแม่ ไม่มีพ่อ ไม่มีน้องๆเหมือนที่บ้าน แม่อยู่อย่างไร้ญาติกับแพทย์ พยาบาล และคนไข้คนอื่น แม่ไม่สบายมาก ผมสะกดน้ำตาไม่ให้ไหลยามนี้ เพื่อเป็นกำลังใจให้   

"แม่เหมือนเดิม ไม่ผอมเลย ว่ากินไม่ได้ไม่ใช่หรือ นึกว่าผอมแล้ว น้ำหนักลดหรือเปล่า" พยายามชวนพูดคุย พร้อมบีบแขนแม่เบาๆ ใช่สิ! ผิวแม่ซีด ไม่เปล่งปลั่ง เลือดฝาดที่เล็บไม่แดงเหมือนเคย  

"หมอบอกในปอดก็เป็นเหมือนข้างนอก แม่คงไม่หายแล้ว" แม่เอ่ย พร้อมเบือนหน้าหลบ ความหม่นหมองเคลื่อนเข้ามาเคลือบแม่ทั้งร่าง เหลือแต่ความเงียบ เสียงลมลอดหน้าต่างเข้ามาดังฮือฮือ  

"หายสิ สู้สิแม่ ร่างกายจะดีขึ้น ถ้าใจเราเข้มแข็ง" ผมหาถ้อยคำปลอบแม่กระท่อนกระแท่น เพราะปกติแม่จะเป็นเจ้าของถ้อยคำเหล่านี้ ยามปัญหารุมเร้าลูกๆของแม่ต่างหาก  

"ดูเหมือนร่างกายแม่จะไม่ไหว" เสียงแม่แผ่วลง หายใจคล้ายหอบ ร่องรอยต่อกระดูกไหปลาร้าบุ๋มลึกเห็นชัด จังหวะหายใจก็กระชั้น ผมเพิ่งสังเกต พร้อมแม่พูด  

"ไหวสิแม่ กินข้าวมากๆ จะได้มีแรง พยายามกินนะ นึกว่าเป็นยา ต้องกินทุกมื้อ ห้ามท้อ ท้อไม่ได้ นะแม่นะ" ผมเน้นทุกถ้อยคำ เพราะเกรงบางคำ จะไม่ให้กำลังใจแม่  

"เขาหายกันทั้งนั้น แม่ของครูที่โรงเรียนเขาก็หาย หมอและโรงพยาบาลนี้แหละ วิธีการรักษาก็วิธีอย่างนี้ เมียภารโรงโรงเรียนแม่ หายดีแล้วไม่ใช่หรือ ฉีดยาไม่ครบคอร์สด้วยซ้ำ" ผมไม่คิดแม้แต่น้อยเลยว่า มะเร็งเต้านม ซึ่งกำลังเล่นงานแม่อยู่เดี๋ยวนี้ จะร้ายกาจขนาดนั้น  

จะหกโมงครึ่งแล้ว ทั้งที่เยี่ยมไข้ได้แค่หกโมงเย็น ผมทุรังอยู่จนเลยเวลา พยาบาลและแพทย์ประจำตึกไม่เข้มงวดนัก ขณะเตรียมข้าวของกลับ เอ่ยกับแม่ว่า “แล้วจะมาอีก รถที่หมอชิตมี 2 ทุ่ม นั่งแท็กซี่เกือบชั่วโมง เผื่อเวลาบ้างคงพอดี”  

“แม่กินส้มที่เหลือให้หมดนะ ท้องจะได้ไม่ผูก ผลไม้มีวิตามิน มีเกลือแร่มาก" คะยั้นคะยอ เพราะแม่ไม่ถ่ายมา 2-3 วันแล้ว  

ใกล้เวลาผมกลับจริง ดูแม่เครียดขึ้นมาอีก “เอากระโถนให้แม่ก่อน คราวนี้แม่ถ่ายแน่” ผมหยิบกระโถนวางบนเก้าอี้ข้างเตียงให้ พร้อมรูดม่านปิด ตลอดวันที่ผ่านมา แม่เหมือนจะถ่าย 2-3 ครั้งแล้ว ครั้งนี้ก็คงไม่ถ่ายอีก เพราะท้องผูก อาหารกินไม่ได้ ความกังวลต่างหาก ที่ทำให้แม่รู้สึกจะถ่ายอยู่เรื่อย  

“แม่เหงาหน่อยนะ ต้องไปทำงาน แล้วผมจะกลับมาอีก ไม่กี่วันนี้แหละ” ผมยืนพึมพำในคอ ขณะจับชายผ้าม่านให้แนบชิดกัน ความสงสารแม่ แผ่ซ่านเข้ามาจับใจ  

รู้สึกสบายท้องแทน เพราะแม่ถ่ายออกมาได้อย่างเหลือเชื่อ จากนั้น แม่ให้ตามพยาบาลมา "ถ่ายแล้วค่ะ" แม่บอก ด้วยสีหน้าไม่สู้ดีนัก พร้อมชี้ไปยังกระโถนที่ปลายเตียง ผมคิดเอาเองว่า แพทย์คงสั่งให้เก็บอุจจาระตรวจ ท่าทางพยาบาลไม่ค่อยพอใจนัก ขณะถือกระโถนออกไป ชั่วครู่จึงนำกระโถนซึ่งล้างสะอาดแล้วมาเก็บไว้ที่เดิม สีหน้าแม่ยิ่งดูไม่ดี ผมเข้าใจบางอย่างแล้ว เมื่อปะติดปะต่อเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น

“แม่! ทำไมไม่ให้ผมไปล้าง ตามพยาบาลทำไม เกรงใจเขา” เสียงขุ่นผม ทำเอาหน้าแม่ที่ไม่ดีอยู่แล้ว ยิ่งเลวร้าย ท่าทางอิหลักอิเหลื่อ หูตาแดง เบือนหน้าหนี ผิดวิสัยไม่ยอมคน กิริยาแม่ต่างไปจากที่คุ้นเคย กระตุกสัมปชัญญะเต็มแรง หลากหลายคำถาม กระหน่ำเข้าที่หัวผมติดๆกัน เสียงดังสนั่นหวั่นไหว 

“ผมกำลังทำอะไร?”  

หญิงหน้าปูเลี่ยนๆ ท่ากระอักกระอ่วน หลบสายตาคนคนนี้ คือ แม่ผู้ให้กำเนิด ไม่ใช่หรือ? 

แม่กำลังป่วยหนักด้วยมะเร็งเต้านม ซึ่งกระจายไปปอดแล้ว ไม่ใช่หรือ?  

แม้แต่ครั้งเดียวในชีวิต เราเองก็ไม่เคยล้างกระโถนถ่ายให้แม่เลย ไม่ใช่หรือ? 

แม่ไม่หันมาหรือเอ่ยคำใดๆกับผมอีกเลย รอยยิ้มที่มีอยู่บ้างเมื่อบ่ายนี้ ถูกลูกชายไร้สติขยำทิ้งไปหมดแล้ว 

ผมและแม่ต่างนิ่งเนิ่นนาน  

คิดถึงแม่(2) (3) (4)