ช่วงหลังๆผมได้รับการติดต่อจากบุคคลและหน่วยงาน สถาบันการศึกษา ติดต่อเพื่อที่จะมาศึกษาดูงาน( Study tour) แลกเปลี่ยนเรียนรู้ในประเด็น "การท่องเที่ยวโดยชุมชน" (Community Based Tourism)กับชุมชนท่องเที่ยวที่แม่ฮ่องสอน

               ผมรับผิดชอบการดูแลเรื่อง ข้อมูลการท่องเที่ยวโดยชุมชนภาพรวมของแม่ฮ่องสอน ทำงานศึกษาวิจัย เพื่อการสังเคราะห์การท่องเที่ยวโดยชุมชนแม่ฮ่องสอน โดยกิจกรรมของงานสังเคราะห์ก็ได้มีโอกาสอ่านเอกสาร รายงานวิจัย และได้เข้าร่วมเวทีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับชุมชนท่องเที่ยว นับว่าเป็นโอกาสดี ที่ได้อับเดตข้อมูลต่างๆตลอดจนความเคลื่อนไหวของการท่องเที่ยวแม่ฮ่องสอน และระดับภาคเหนือ ตลอดเวลา                

              อีกไม่กี่วันจะมีโอกาสได้ต้อนรับ กลุ่ม Sanuk ๔ จังหวัดภาคอีสาน นำโดย อาจารย์วิวรรยา ขอนยาง มหาวิทยาลัยราชภัฎสกลนคร จากภาคอีสานสู่เหนือ ที่ติดต่อมาศึกษาดูงานที่ อำเภอปาย บ้านสันติชล (จีนยูนนาน)และในวันนั้นจะมีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างชุมชนท่องเที่ยวกับผู้เข้าร่วมศึกษาดูงานด้วย ผมเองก็ต้องไปคิดกระบวนการแลกเปลี่ยน ทำอย่างไรให้ผู้ศึกษาดูงานได้รับประโยชน์สูงสุดตามวัตถุประสงค์ อีกทั้งชุมชนที่ตั้งเองก็จะได้ร่วมเรียนรู้จากข้างนอกเพื่อนำมาปรับปรุงกิจกรรมบางอย่างในชุมชน อีกทั้งสร้างพันธมิตรร่วม ทั้งทางด้านกระบวนการ วิชาการและกำลังใจ     

                ช่วงปลายฝนต้นหนาว ซึ่งถือว่าเป็นช่วงที่เป็นไฮซีซั่น ของแม่ฮ่องสอน จะมีกลุ่มนักศึกษาที่เรียนเกี่ยวข้องกับ สาขาการท่องเที่ยว มหาวิทยาลัยนเรศวร พิษณุโลก นำโดย ผศ.ชุลีรัตน์ จันทร์เชื้อ จะเข้ามาศึกษาดูงาน ชุมชนท่องเที่ยวที่แม่ฮ่องสอน ถือว่าเป็นส่วนหนึ่งของการเรียนการสอน           

                ปกติผมจะทำตารางการท่องเที่ยวให้สนุก และนำเสนอผู้ประสงค์จะมาศึกษาดูงาน ให้ได้ครบทั้งวิชาการและความสุขสนุกสนาน จัดเป็นแบบ "เส้นทางการท่องเที่ยว"  ( route) เป็นวงแหวน หรือจะเจาะจงชุมชนใดชุมชนหนึ่งก็ได้ หรือจะเป็น Yunnan Route "ท่องเที่ยวชุมชนจีนยูนนานแม่ฮ่องสอน"  ตามแต่กลุ่มที่จะเข้ามาศึกษาดูงานสนใจ

ตัวอย่างตารางท่องเที่ยวที่ผมทำขึ้น คลิ๊กที่นี่ครับ           

รายละเอียดของการท่องเที่ยวโดยชุมชน ที่ผมเคยเขียนบันทึกไว้ มีดังนี้ครับ

             และ เวปไซต์ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับการท่องเที่ยวโดยชุมชน การท่องเที่ยวโดยชุมชน ของ เครือข่ายการท่องเที่ยวโดยชุมชน   www.communitytourism.net                   

            สำหรับท่านที่สนใจ ขอเชิญร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ เพื่อการพัฒนา "การท่องเที่ยวโดยชุมชน"  ครับ