ประเพณีผีตาโขน น่าจะเป็นประเพณี บุญเดือนสี่หรือบุญผะเหวดของชาวอิสานที่มีการเทศน์มหาชาติและการแห่พระเวสสันดรเข้าเมือง ในการแห่พระเวสสันดร เข้าเมืองก็มีผีต่างๆติดตามมาส่งด้วย จึงเกิดประเพณี "ผีตาโขน"นี้ขึ้นมา และที่โด่งดังระดับชาติก็น่าจะเป็นที่อำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย

 สายๆของวันที่ 12 มิถุนายน 2553 ป้าแดงและลุงอู้ดได้เดินทางไปยัง อำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย ท่ามกลางอากาศและแดดที่ร้อนจัด งานนี้ไม่ได้วางแผนไว้ล่วงหน้าอย่างชัดเจนนัก คุณสามีจึงจำเป็นต้องยกเลิกนัดเพื่อนก๊วนกอล์ฟเพื่อเปลี่ยนแผนมุ่งสู่อำเภอด่านซ้าย

 ปัญหาอย่างหนึ่งของผู้ที่จะไปร่วมงานประเพณีนี้จากต่างจังหวัด คือ ที่พักซึ่งจะถูกจองข้ามปีและราคาก็จะปรับให้สูงขึ้น

 ภารกิจแรก จึงเป็นการค้นหาที่พัก ที่ไม่ค่อยรู้จักสักเท่าไร "ภูผาหมอก" ต.โคกงาม อ.ด่านซ้าย ไปรู้จักเมื่อตอนไปร่วมงานท่องเที่ยวอิสาน และพี่ที่ทำงานเคยเล่าให้ฟัง จึงค้นหาเบอร์โทร และจองได้ที่นี่ ห้องพัดลม กับราคา 1500 บาท รวมอาหารเช้า 2 ท่าน ภายในห้องมีผ้าห่ม 2 ผืน สบู่ก้อนเล็ก 2 ก้อน สภาพห้องไม่สวยงามนัก แต่...บรรยากาศและวิวภูเขาสวยสงบมากมาย แต่ที่สุด ก็ลงความเห็นว่า "แพง"

 พอเข้าเขตจังหวัดเลย พบว่า รถเยอะมาก โดยเฉพาะ มอเตอร์ไซต์ ปั้มน้ำมันยอดฮิตที่ภูเรือ เต็มไปด้วยรถยนต์และมอเตอร์ไซต์ เจ้าของร้าน บอกว่า น้ำมันอาจจะไม่พอ

 บ่ายๆ เราถึงไปที่หน้าอำเภอด่านซ้ายกัน ท้องถนนเต็มไปด้วย "ผีตาโขน" ที่แต่งตัวด้วยชุดผีสีสดใส กำลังเต้นหยอกล้อกับผู้คนทั่วไป เสียงกุ๊งกิ๊งจากลูกกระพรวนที่ตกแต่งไว้รอบเอวดังไปทั่วบริเวณ เป็นประเพณีที่น่าสนใจอย่างมากทีเดียว

 ตื่นเช้าอีกวัน เราไปรอดูขบวนแห่ จากหน้าที่ว่าการอำเภอมายังวัดโพนชัย งานนี้ การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยมาเป็นผู้สนับสนุนรายใหญ่ จึงทำให้งานดูอลังการมากยิ่งขึ้น

 ส่วนประกอบงานอื่น ก็อาจจะดูคล้ายๆงานกาชาด ที่มีหน่วยงานต่างมีจัดนิทรรศการ พ่อค้าแม่ค้า จากที่ต่างๆนำสินค้ามาวางขาย โดยเฉพาะเสื้อยืด สกรีนโลโก้ ผีตาโขน ตามถนนสายที่จัดงานระหว่างที่ว่าการอำเภอกับวัดโพนชัย

   

หลวงพ่อใหญ่และพระธาตุภายในวัดโพนชัย สถานที่จัดงาน ที่นี่จะมีพิพิธภัณฑ์เกี่ยวกับความเป็นมาของประเพณีด้วย

ผีตาโขนกับอาวุธเป็นดาบไม้เอาไว้หยอกล้อกับผู้คน และของที่ระลึก

เด็กๆก็จะแต่งชุดผีตาโขนกัน มีบางกลุ่มที่แต่งชุดผีแล้วนั่งอยู่หน้าบ้าน

แม้แต่..พ่อลูกอ่อนก็ยังแต่งผีอุ้มลูกมาเที่ยวงาน

น่ารักมาก

นักถ่ายภาพหลายกลุ่มหลายชมรมก็รวมตัวมาถ่าย "ผี"

   

ขาดไม่ได้ "ข้าวปุ้นฮ้อนเมืองเลย" หน้าตาเปลี่ยนไปเพราะของหมดไม่พอขาย แต่เราอยากกินมาก คุณยายเลยต้องทำให้ทาน

ประเพณี ผีตาโขน เป็นประเพณีโบราณที่น่าอนุรักษ์และปัจจุบันดูเหมือนจะปรับให้เข้ากับยุคสมัยมากขึ้น

ที่พักในอำเภอด่านซ้าย เริ่มมีมากขึ้น ใครสนใจเดินทางมาชมงานประเพณี คงต้องติดต่อไว้เสียแต่เนิ่นๆ

ประเพณีจะเริ่มประมาณ ต้นเดือนหรือไม่ก็กลางเดือนมิถุนายน ของทุกปี

รายละเอียด เรื่องประเพณีผีตาโขน ติตตามอ่าน ที่นี่