เบญจลักษณ์แห่งการเรียนรู้

 

สู่…อาศรมร่มรัก[บทเรียน]

 

 

บนถนนเส้นทางการเรียนรู้

สรรพสิ่งล้วนเป็นครูได้ทั้งผอง

เปิดจิตปลุกใจตามครรลอง

บันไดทองสู่..รากแก้ว..ที่สมบูรณ์

 

 

 

อรุณแรก..

 

เสียงระฆังโลหะดังหลายครั้งในเวลาตีห้า

เสียงของมันดังหลังเสียงไก่ขัน ...เอ้ก อี เอ้ก เอ้ก

เสียงของมันดังหลังเสียงนก ...จิ๊บ จิ๊บ จิ๊บ  ดุเว้า  ..ดุเว้า

เว้า..เว้า..เว้า..ทั้งใกล้และไกล

เอ้ก อี เอ้ก เอ้ก ..อีกหลายครั้ง รับกับเป็นทอดๆ

แต่..ทั้งเสียงระฆัง  เสียงไก่ขัน และเสียงนกนานาพันธุ์ ไม่ได้เป็นเสียงที่ปลุกให้ฉันตื่น

ฉันตื่นก่อนแล้ว  ตื่นในความรู้สึก  ตื่นในความงดงามของธรรมชาติรอบตัว

ตื่นในชีวิตที่กำลังจะได้เรียนรู้ในอรุณแรก ณ อาศรมร่มรัก   ..โรงเรียนชีวิต..

มี..ครูกานท์..เป็นครูต้นแบบชีวิตให้ได้ศึกษา ตลอด ๕ ทิวาราตรี

 

 

วิชาแรกของครูรากแก้วการอ่าน     ..หยั่งรากอาขยาน..

 

                    ดอกเอ๋ยดอกสร้อย       ค่อยร้อยค่อยเรียงสร้อยเดียงสา 

          ชุบชะลอชีพลำนำคำผกา          เพื่อเจ้าดวงกมลาที่ข้ารัก

           ด้วยรู้สึกนึกคิดสุจริตร่ำ            ในดื่มด่ำอารมณ์บรรโลมสลัก

          หวังสักคนหนึ่งใครจะทายทัก     เก็บไว้ถักไว้ทอต่อสร้อยเอย

 

                    ดอกเอ๋ยดอกข้าว         หอมจริงนะเมื่อคราวลมหนาวล่อง

          ข้าวนาปีพี่ปลูกด้วยปรองดอง     ข้าวนาปรังของน้องปลูกด้วยรัก

          ดอกข้าวเราจึงหอมไม่จางหาย   เมื่อลมริ้วหนาวร่ายได้ปกปัก

          ขวัญแม่ข้าวเนานามีค่านัก        พี่ตระหนักน้องถนอมหอมใจเอย

 

                   ดอกเอ๋ยยยย..ดอก..สร้อย   ค่อยร้อยยยย..ค่อยเรียงงง..สร้อยเดียงสา..ฮึมมม...ฯลฯ   เสียงเอื้อนที่หวานไพเราะ ให้ความรู้สึกคล้อยตามที่งดงามยิ่งนัก  จากบทอาขยานแต่ละบทที่ครูอ่านนำและลูกศิษย์ค่อยๆอ่านตาม    มีอีกหลายบทที่ครูให้อ่าน ..อ่านจนจำได้  เอื้อนเสียงจนไพเราะ จนพร้อมเพรียง ทั้ง..เคียวเอ๋ยยยย..เคียวคม..ตัวเอ๋ยตัวเอง..ตัวเอ๋ยตัวหนังสือ..ปลาเอ๋ยปลาตะเพียน..เห็ดเอ๋ยเห็ดโคน   รวมทั้งบทกวีอื่นๆของครูที่แสนงดงาม  ยิ่งอ่านยิ่งไพเราะ  เหมือนร้องเพลงเลยทีเดียว     ทั้งบท..ความรัก ..โลกคงจะสดใส  ..กอดแน่นๆนะแขนน้อย  ..ประจักษ์ประจานใจ  ..กล่อมตุ๊กตา   ..คิดถึงเทพธิดา  และ ..ทวนกระแส   โดยเฉพาะบทคิดถึงเทพธิดา  อูว์..สุดแสนจะไพเราะ อ่านแล้วอยากอ่านอีก  ร้องเป็นเพลงก็ได้ด้วย  เป็นบทกวีของครู ประเภทกาพย์ (กาพย์สาวหาบน้ำ ๑๓) ลองดูเนื้อนะคะ..ภาษาของครูงามจริงๆ  อ่านแล้วเห็นภาพชัดแจ๋ว..ยิ่งมีน้องนักเรียนโรงเรียนกวีมาร้องเป็นเพลงทำนองทางอีสานแล้วสุดแสนไพเราะจับจิตจับใจ

 

                   สาวน้อยกระโจมอก      อาบน้ำท่านก อาบอาทิตย์อุทัย

          นกน้ำลำประโดง                   เฝ้ายามอยู่โยง ให้สาวแก้มใส

          ลอยคอในลำคู                     มือน้อยค่อยถู เนื้อนก อกใจ

          ขยับเขยื้อนปม                     เพียงเทพพนม โฉมน้องยองใย

                   เนียนผ้าเนียนกายสาว   ยิ่งเนียนใจหนาวทุกคราวฝันใฝ่

          แฝงตัวใต้บัวบอน                  ปทุมทิพย์อรชร ช้อนน้ำรำไร

          ปลอดตาลำประโดง               ทำซิ่นตีโป่ง กระทุ่มน้ำใส

          สายน้ำกับสาวน้อย                ตะวันรุ่งร้อย สร้อยอรุณวิไล

                                      ฯลฯ

                  

                   วิธีสอนของครู  ครูจะอ่านนำก่อนแล้วให้นักเรียนอ่านตาม  แล้วจึงอ่านพร้อมกันเอง ตรงไหนค่อนข้างยากครูจะแทรกด้วยเสียงของครูซึ่งดังฟังชัดมาก  อ่านทุกเช้าตั้งแต่ตีห้าครึ่งของทุกวัน  จนจำได้หลายบท  ในวันที่สอง..สาม ครูจะคอยฟังและชมด้วยการเขียนสรุปไว้ที่กระดาน  ครูบอกว่าอาขยาน..มีคุณค่ายิ่ง ตั้งแต่อดีตมา สมควรนำกลับมาสอนนักเรียนใหม่  อาขยานให้ความงามและอรรถรสของภาษา  สุนทรียของท่วงทำนอง  ทำให้ผู้อ่านมีสมาธิ รวมทั้งได้รับรู้เรื่องราวที่เป็นวิถีชีวิตและรากเหง้า  ครุผู้สอนสามารถเลือกใช้ทั้งบทที่กระทรวงศึกษาธิการกำหนดให้อ่าน ทั้งบทบังคับและบทเลือก   รวมทั้งครูผู้สอนก็สามารถหาและเลือกเพิ่มเติมให้นักเรียนได้ตามความเหมาะสม     บทใดก็ได้  ขอให้อ่าน ขอให้ท่อง ..อ่านทุกวัน..อ่านซ้ำๆ จนคล่อง  ..ที่สุดก็จะได้ทักษะการอ่านบทอาขยาน   บทร้อยกรอง รวมทั้งลำนำเพลงที่แสนไพเราะเพราะพริ้ง  ..การอ่านชีวิตบทแรก..ที่ครูมอบให้

 

บทสอง  บทสาม   บทสี่   บทห้า  และ บทหก…เป็นเรื่องราวที่ครูนำมาให้ศิษย์รัก

จะขอนำมาบอกเล่าเพื่อนๆ เป็นบางเรื่องนะคะ ในบทต่อไป ..[บทรู้]

ความรู้ที่ได้รับและประทับใจ จากครู..

         

 

 

ครูกานท์..ต้นแบบครู..ครูต้นแบบ 

 

ครูมีสื่อการสอนที่วิเศษสุด..ในโรงเรียนชีวิตของครู  ได้แก่

๑. สื่อที่ครูรังสรรค์ขึ้น ได้แก่บทกวีและงานเขียนที่มีมากมายหลากหลาย 

๒. สื่อที่ครูจัดหาจัดเตรียมไว้อย่างพร้อมมูล ได้แก่

๒.๑ สื่อบุคคล ที่น่าทึ่งมาก  ..แม่ครูพราม    น้องภูมิไฑ..น้องเก่ง   น้องในดวงตา..น้องก้อย ผู้ที่ศรัทธาในชีวิตเช่นเดียวกับครู   ครูชินกรไกรลาศ  ครูศักดิ์สิริ มีสมสืบ..กวีผู้มีความงามและสัจธรรมในหัวใจ(กวีซีไรต์)  ครูพจนาถ พจนาพิทักษ์..อีกหนึ่งกวีเพื่อชีวิต ที่ร้องเพลงในสารคดีคนค้นคน..และสารคดีทุ่งแสงตะวัน   ครูวงเดือน ทองเจียว  ครูเยี่ยม ทองน้อย  และครูภูมิปัญญาที่เกี่ยวข้าวมาทำข้าวหลามและข้าวเม่ารางไฟ(จะศึกษาเพิ่มค่ะ..คำว่ารางไฟ)   ..อิอิ..ลืมสื่อสำคัญที่สุดของครูรากแก้วการอ่านและน้องโรงเรียนกวี..ครูกานท์ค่ะ

 

๒.๒ สื่อธรรมชาติ ..ที่สุดแสนวิเศษเกินคำบรรยาย..ทุกแห่งเป็นห้องเรียน  ไม่ว่าศาลาสารัตถะ(ตั้งชื่อเองค่ะ)  ขอบสระน้อย  ใต้ถุนโรงเรียนชีวิต (นี่ก็ตั้งเองอีกค่ะ..) ใต้ร่มรักสักทองที่ใบร่วงหล่นลงเกือบหมดแล้วแต่กลับให้ความอบอุ่นได้อย่างน่าทึ่ง   สักทุกต้น รวมทั้งประดู สะเดา อีกสารพัด   ลานรักถักทอ(ตั้งเองอีกค่ะ..เป็นลานกว้างๆรอบบริเวณบ้านของครู ที่ทำกิจกรรมกลุ่มได้สารพัด)  ห้องครัวชีวิต (ว่าเองอีกแหละค่ะ..เพราะพวกเราได้ผลัดเปลี่ยนกันทำอาหารเช้า กลางวัน เย็นที่แสนเอร็ดอร่อย)ที่ผู้เขียนได้ย้อนทวนทักษะชีวิต..ที่ร้างลาไปนานนนน..  กระท่อม “ต้นสัก” ที่รวบรวมองค์ความรู้ของครูทั้งหมด   ขอบรั้วทิวไผ่  ทุ่งนาฟ้ากว้าง โดยรอบของทุ่งสัก   และที่อยู่ในความทรงจำอีกแห่งหนึ่งชื่อสวยมากค่ะ  “เกาะดอกไม้”   ..ย้อนคิดแล้วทึ่งชีวิต..ค้นพบสัจธรรมของชีวิตที่นี่ค่ะ..เกาะดอกไม้ของครูกานท์     

          ยังมีอีกค่ะ..ระฆังชีวิต ระฆังใจ ..ที่ครูจะเป็นผู้เคาะปลุกพวกเราตื่นเวลาตีห้า  เข้าห้องเรียนเวลาตีห้าครึ่ง    เสียงระฆังจะบอกว่า..ตื่นได้แล้ว..กินข้าวได้แล้ว ..เข้าห้องเรียนได้แล้ว   เสียดายจังไม่ได้บันทึกภาพระฆังชีวิตไว้  อิๆ..มี ๒ จุดค่ะ  ที่จุดใต้ถุนโรงเรียนเป็นหัวจอบค่ะ..มีเหล็กยาวๆมัดแขวนไว้ข้างๆ เวลาครูเคาะแต่ละที  เสียงก้องกังวานเข้าไปถึงหัวใจเลยทีเดียว 

                             ยังไม่หมดค่ะ..มะม่วงทุกลูก  มะนาว มะกรูดทุกผล  ข่า ตะไคร้ ใบมะกรูด พริกขี้หนู  รวม

                   ทั้งต้นไผ่ที่ใช้ทำกระบอกข้าวหลาม  ล้วนต่างเป็นสื่อธรรมชาติที่ครูเตรียมไว้ให้ศิษย์รักได้ใช้เรียนรู้ 

 

 

 

..ครูกานท์..ครูชินกร ไกรลาศ..ถ่ายทอดอรรถรสและท่วงทำนองลำนำชีวิต

       ..การค้นหาสัจธรรมชีวิต..จากปริศนาธรรม..บนเกาะดอกไม้..

 สัจธรรมที่แต่ละคนค้นพบ..ครูบอกให้ทุกคนเก็บไว้ในใจตลอดกาล

                     แต่ละคนต้องมาค้นหาด้วยตัวเอง..

                             ......^-^.......

      รอบรั้วภัตตาคาร..ใต้ถุนโรงเรียนชีวิต..แบบครบวงจร

 ..อาหารกายอาหารใจ..ที่พวกเราช่วยกันปรุง....ปรุงรสปรุงรัก..

..ลานรักถักทอ..ศาลาน้อยริมสระ..ใต้ร่มรักสักทอง..แหล่งเรียนรู้ชีวิตของทุ่งสัก

..ข้าวใหม่..จากคมเคียว..สู่ข้าวเม่า..รางไฟด้วยความละมุนละไม(อร่อยมากกกก..ค่ะ  มันเขี้ยว)

                                       

                                 ..ต้นแบบครู..

               ..ทำให้ดู..อยู่ให้เห็น..พร้อมเป็นเพื่อนความคิด..

                                    

 

ทั้งหมดเป็น..

วิธีจัดการเรียนรู้ของครู   ..ในโรงเรียนชีวิตที่สามารถตอบสนอง พรบ.การศึกษาแห่งชาติ พุทธศักราช ๒๕๔๒   ..child center..ตามแนวปฏิรูปการศึกษา   “เบญจลักษณ์แห่งการเรียนรู้” ได้อย่างยอดเยี่ยม..

                   เรียนรู้อย่างมีความสุข

                   เรียนรู้จากการปฏิบัติจริง

                   เรียนรู้อย่างเป็นองค์รวม (ไม่แยกส่วน หัว มือ กาย ใจ)

                   เรียนรู้อย่างมีส่วนร่วม

                   เรียนรู้กระบวนการเรียนรู้ของตนเอง(ครูพี่เหมียว ครูตา ครูตุ๊กแก..บอกกล่าวได้ค่ะ)

และครูก็มีกระบวนการวัดและประเมินผลที่ยอดเยี่ยมด้วย กำนดเกณฑ์และRubric ได้ชัดแจ๋ว..นักเรียนรู้เอง

 

 

ที่สำคัญที่สุด..ปลายทางของครู

 

ครูมองความดี..มาก่อน   

ตามด้วยการ..อยู่อย่างมีความสุข

ความเก่ง..เป็นสิ่งสุดท้ายที่ครูให้ความสำคัญ

 

ครูบอกว่า..ให้เป็นคนดี  เพื่อความงอกงามทั้งภายในและภายนอกชีวิต อยู่ในสังคมอย่างมีความสุข  ด้วยความเก่งของตนเอง

 

ความดีที่ครูต้องการจากครูรากแก้วการอ่าน..

(๑)ความมุ่งมั่นขยันขันแข็งอย่างเข้มข้น

(๒)ความสุขและเบิกบานกับปฏิบัติการชีวิต

(๓)ความเป็นผู้มีน้ำใจ เกรงใจ เข้าใจ จริงใจ และความมีใจดวงเดียวกันในสันติธรรม

(๔)ความตื่นตัวและกระตือรือร้นทางความคิดริเริ่มสร้างสรรค์

 

ครูยังบอกอีกว่า..ตลอดทิวาวารและค่ำคืนแห่งชีวิตในการเรียนรู้ ยังมีอะไรอีกมากที่ครูเหลือพื้นที่ของถ้อยคำไว้ให้พวกเราได้ค้นหา  เรียนรู้ไปพร้อมกับครูและเพื่อนๆ..

 

กราบคาระวะครูค่ะ.. 

  

 

 ขอโทษเพื่อนๆค่ะ..ที่ต้องทำให้ได้อ่านอย่างยาว

พบกันในบทต่อไปนะคะ

..[บทรู้]..

รู้จัก..เกาะดอกไม้ชีวิต

รู้ว่า..ทำไมขุนแผนต้องฟันม่าน

รู้จัก..ก ไก่ น้อมไหว้

รู้ว่า..สมควรตาย  สมชายยังอยู่

รู้ว่า..ภารกิจของครูรากแก้วการอ่านคืออะไรบ้าง?

สวัสดีค่ะ..