AAR... Peer assist ...

เช้าวันนี้ที่ พรพ. : สถาบันพัฒนาและรับรองคุณภาพโรงพยาบาล ... อ. ขจิต ให้แปลด้วยค่ะ เพราะไม่รู้จัก... เรามีกิจกรรม share& learn ระหว่างบุคลากรของสถาบันฯ เพราะเราคาดหวังว่าจะเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้... อ.อาภากร ผู้เยี่ยมสำรวจ..จึงนำเรื่อง"วิธีวิทยาการถอดบทเรียน" ซึ่งเป็นเรื่องที่น่าสนใจ มาแลกเปลี่ยนซึ่งกันและกัน พอลล่าเห็นว่าที่ GTK มีคนชอบถอดบทเรียนบ่อยๆ จึงนำมาเพื่อขอเรียนรู้เพิ่มเติม จากทุกๆท่าน ที่ได้อ่านค่ะ ...

นานาวิธีวิทยาการถอดบทเรียน

บทเรียน คืออะไร........

›     คือการอธิบายเหตุการณ์ และเงื่อนไขการเกิดขึ้น

›     บทเรียนมิใช่เพียงการเล่าเรื่องในอดีต แต่ต้องมี คำอธิบายที่มีคุณค่าที่จะนำไปปฏิบัติต่อ

›     บทเรียนช่วยให้ “เกิดการเรียนรู้เพื่อไม่ให้กระทำผิดซ้ำ”

 ลักษณะของบทเรียน

          จำแนกตามระยะเวลา

›   บทเรียนที่เกิดขึ้นทันทีเมื่อจบเหตุการณ์ (active process)

›   บทเรียนที่เก็บสะสมข้อมูลในอดีต (passive process)

จำแนกตามระดับ

›     บทเรียนของบุคคล

›     บทเรียนของทีมงาน

›     บทเรียนขององค์กร

 การถอดบทเรียนคืออะไร .......

žเป็น กระบวนการดึงเอาความรู้จากการทำงานออกมาเป็นทุนในการจัดการงานที่ยากหรือซับซ้อนขึ้นจากเดิม

žการถอดบทเรียนควรพิจารณา

›     การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น หากไม่มีการเปลี่ยนแปลงไม่ต้องไปแสวงหาคำตอบในการถอดบทเรียน

›     หากมีการเปลี่ยนแปลงหลายๆ อย่าง ให้คำตอบว่า “อะไรสำคัญที่สุด”

›      อะไรคือสิ่งที่ทำให้เกิดความแตกต่าง และ “อะไร” ที่ทำให้เกิดความแตกต่างนั้นก่อให้เกิดพฤติกรรมอย่างไร (สิ่งนั้น คือ บทเรียน) 

วิธีวิทยาการถอดบทเรียน

Methodology = การศึกษาอย่างมีระบบเกี่ยวกับวิธีการหรือเทคนิค

žการเรียนรู้จากเพื่อน (peer assist – PA)

žการเรียนรู้หลังปฏิบัติการ (after action review)

žการเรียนรู้หลังการดำเนินงาน (retrospect)

žการถอดบทเรียนแบบเรื่องเล่า (story telling)

žการเรียนรู้จากบทเรียนที่ดีหรือวิธีปฏิบัติที่เป็นเลิศ (good/best practice)

AAR

    เกิดขึ้นในกองทัพสหรัฐอเมริกา เพื่อใช้ถอดบทเรียนจากสถานการณ์รบจำลอง เพื่อทบทวนความสำเร็จหรือล้มเหลวภายหลังจากลุ่มปฏิบัติภารกิจที่ได้รับมอบหมาย  เพื่อหาทางที่จะปฏิบัติการในภายหน้า

 หลักการคือ (Gravin,1996)

1.  อะไรที่เรากำหนดว่าจะทำ  

2.  อะไรที่เกิดขึ้นจริง

3.  สิ่งที่เกิดขึ้นต่างจากสิ่งที่คาดหมายอย่างไร

4.  ได้เรียนรู้อะไร เราจะทำอะไรต่อไปในอนาคต

ความสำเร็จของการทำ AAR

·       วิทยากรกระบวนการ หรือ facilitator มืออาชีพ

·       ทำทันทีเมื่อสิ้นสุดกิจกรรม และทำเป็นกิจวัตร

·       กติกาสำคัญ : เปิดใจ เปิดกว้าง เท่าเทียม ไม่ควบคุมความคิดเห็น

·       อย่าติเตียนความผิดพลาดที่เกิดขึ้นรายบุคคล

·       ให้สรุปบทเรียนสิ่งที่เรียนรู้หรือควรทำ อย่าสรุปไม่มีบทเรียน

·       การเปลี่ยนการวิจารณ์ถูกผิด เป็นการเรียนรู้จากการกระทำ

·       องค์ประกอบสำคัญคือ วัฒนธรรมการเรียนรู้  ความรับผิดชอบ ความผูกพัน และ team work

  ข้อสังเกต AAR ที่ผ่านมา

1.  พื้นฐานของผู้เข้าร่วม ควรมีความเข้าใจทีมงาน มีความไว้วางใจ (trust) มั่นใจว่าสิ่งที่สะท้อนออกไปจะไม่เป็นภัยแก่ตน

2.  บรรยากาศต้องเอื้อต่อการเรียนรู้ วิทยากรกระบวนการจึงเป็นบุคคลที่กลุ่มยอมรับ ผู้รู้ สามารถสร้างบรรยากาศให้เกิดการพูดคุยอย่างอิสระ และสามารถจัดการกับความขัดแย้งได้อย่างมีประสิทธิภาพ

3.  วัฒนธรรมไทย ผู้อ่อนอาวุโส ไม่ค่อยกล้าแสดงความคิดเห็น ดังนั้น ผู้อาวุโสต้องเปิดใจกว้าง ให้โอกาส และกระตุ้นให้แสดงความคิดเห็น

4.  ผู้เข้าร่วมต้องมี ทักษะการสังเกต การรวบรวมข้อมูล มีความชัดเจนในสิ่งที่ต้องเรียนรู้ พร้อมแลกเปลี่ยน

5.  และจะยุติเมื่อได้ข้อเสนอเพื่อนำสู่การปฏิบัติในครั้งต่อไป

 

จริงหรือไม่......

“เมื่อเราแข่งขัน  การแบ่งปันจะหายไป”

“เราจะแบ่งปัน แก่คนที่เรารัก”

“เราจะบอกความจริง กับคนที่เราไว้ใจ”

หากคำกล่าวนี้เป็นจริง สิ่งนี้คือ

พื้นฐานเบื้องต้นของการถอดบทเรียน