ผมคิดถึงความรู้พื้นฐานทางวิทยาศาสตร์ที่เราได้เรียนรู้มาในสมัยเป็นนักเรียนชั้นมัธม  เช่นคำว่า  อะตอม   หลายๆอะตอมรวมกันเป็นโมเลกุล  หลายๆโมเลกุลรวมกันเป็นวัตถุ  เปน็หิน  เป็นดิน  เป็นคน  เป็นต้นไม้ ฯลฯ  หรือเช่นคำว่า เซลล์   เซลล์หลายเซลล์รวมกันเป็น หนอน  เป็นนก  เป็นลิง  เป็นเสือ  เป็นช้าง  เป็นคน  ฯลฯ 

แต่ในสมัยนั้น เรา "ท่องจำ" ครับ  เพื่อจะได้นำไปตอบข้อสอบของครู  และ เราก็หยุดอยู่แค่บรรลุเป้าหมาย คือคะแนน เท่านั้น ! 

ก็มีเหมือนกันในบางครั้งที่เรานำความจำนั้นไป "เข้าใจ" สิ่งแวดล้อม  เช่น  เข้าใจว่า  "อ๋อ -- แมวตัวนั้นมันต้องเกิดจากการรวมกันของ โมเลกุล  ของเซลล์ รวมกันในลักษณะต่างๆกันเกิดเป็นเนื้อแมว  หนังแมว  ขนแมว  กระดูกแมว  เลือดแมว  ---  "  นั่นคือ  เรา "อธิบายแมว" เมื่ออธิบายเสร็จเราก็ "เข้าใจ" แมว เราสามารถอธิบาย  และเข้าใจ สิ่งรอบข้างได้ "มากกว่า" คนที่ไม่มีความรู้ทางวิทยาศาสตร์มาก่อน  แต่ก็ได้แค่นั้น !  ถ้าเราจะโยนความผิดไปให้คุณครูว่า "เพราะครูไม่ไสอนให้คิด"  ก็อาจจะจริงบ้าง  เท็จบ้าง  อย่าไปว่าท่านเลยครับ  บาปเปล่าๆ  เอาเป็นว่าเรา"มีบุญ"แค่นั้นก็พอแล้วครับ 

แต่มาวันนี้  เราแก่เถ้าขึ้น มีเวลาว่างมากขึ้น ก็คิดเรื่อยเปื่อย  คือคิดต่อไปว่า  ถ้าเช่นนั้น  อะตอมหนึ่งอะตอม  ก็เป็น ๑ หน่วย  ถ้าอะตอมหลายอะตอมก็ต้องเป็นหลายหน่วย  และการที่อะตอมเหล่านั้นมารวมกัน ก็แสดงว่า มัน "สัมพันธ์กันและกัน" รวมเป็น "หนึ่งเดียว"  "หน่วยเดียว" และ "ใหญ่กว่าเดิม"  เช่น  เป็นก้อนหิน  เป็นต้นไม้  เป็นคน

และ "การสัมพันธ์กันระหว่างหน่วยย่อยรวมกันเข้าเป็นหน่วยใหญ่หนึ่งหน่วย" นี้ เราขนานนามมันว่า "ระบบ"  หรือ  System  ก็ได้ จริงไหมครับ  และถ้าเช่นนั้น  คนแต่คนก็เป็นหนึ่งระบบ   ต้นไม้หนึ่งต้นก็เป็นหนึ่งระบบ  หินหนึ่งก้อนก็เป็นหนึ่งระบบ  วัตถุทั้งหลายจึงล้วนแต่เป็นระบบทั้งสิ้น นะซีครับ

ไม่แต่เท่านั้นครับ  คนหลายคนรวมกันเป็นกลุ่มเพื่อบรรลุเป้าหมายร่วมกันบางอย่างก็ต้อง "ถือเป็นระบบ" ด้วยครับ  โรงเรียนก็เป็นหนึ่งระบบ  องค์การต่างๆแต่ละองค์การก็ต้องเป็น "หนึ่งระบบ" เช่นกัน  ชาติไทยก็เป็นหนึ่งระบบ !  โลกเราก็เป็นหนึ่งระบบ เช่นกัน ครับ !!