เรากำลังทำอะไรกัน ระดับไหน แค่เอกสาร แค่ข้อมูล แค่ความรู้ หรือเราจะสร้างปัญญา กันแน่

  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ตั้งแต่ผมเปิดประเด็นและเข้ามาเป็นสมาชิกของ gotoknow และขอให้เลิกทำ KM แบบไร้ทิศทาง และควรหันมาสร้างปัญญาเพื่อการพัฒนาตนเอง และช่วยเหลือผู้อื่นแทนกันดีกว่า </p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ผมได้เห็น และวันนี้ก็ยังเห็นความสับสน </p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">เรื่องการ</p>  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt 36pt; text-indent: -18pt; tab-stops: list 36.0pt" class="MsoNormal">·        จัดการเอกสาร ทั้งในระดับ การบันทึกในกระดาษและระบบดิจิตัล</p>  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt 36pt; text-indent: -18pt; tab-stops: list 36.0pt" class="MsoNormal">·        จัดการข้อมูล ในระดับการรับรู้</p>  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt 36pt; text-indent: -18pt; tab-stops: list 36.0pt" class="MsoNormal">·        จัดการความรู้ ในระดับความเข้าใจ จนถึง ศรัทธา และ</p>  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt 36pt; text-indent: -18pt; tab-stops: list 36.0pt" class="MsoNormal">·        การพัฒนาปัญญา เพื่อการใช้ประโยชน์ได้จริงๆ</p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ผมก็ไม่เข้าใจว่าอะไรมันบังตา บังใจ บังความคิด และทำลาย สติ ให้เราสับสน ฟั่นเฟือน กับแค่ความหมายคำ ทั้งสี่คำนี้</p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">เมื่อเช้าผมเข้าห้องน้ำแปรงฟัน ผมนึกสนุก เลยลองใช้มือซ้ายถือแปรงดู ไม่ได้เรื่องเลย เก้ๆ กังๆ แปรงไม่ได้เรื่องสักที</p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ผมเลยถามตัวเองว่า ผมไม่รู้วิธีแปรงฟัน หรืออย่างไร </p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ไม่ใช่แน่นอน ผมแปรงฟันมานานเกือบเท่าๆกับอายุผมเลยครับ มีหรือ ผมจะไม่รู้วิธีแปรงฟัน</p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">สมัยเด็กๆ ผมก็ได้รับ เอกสาร และ ข้อมูล ของการแปรงฟันที่ถูกต้อง </p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ผมมีเอกสาร มีทั้งข้อมูลมากพอ  และ ความรู้ก็น่าจะมีเพียงพอ  จนใช้มือขวาแปรงได้อย่างคล่องแคล่ว แล้วทำไมผมใช้มือซ้ายแปรงฟันไม่ได้</p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">นี่คือตัวอย่างง่ายๆ กับการมีความรู้ในสมอง ที่ยังไม่เป็นปัญญาในระดับการทำงานจริง ที่แทบไม่มีประโยชน์อะไรเลย จนกว่าเราจะแปลงความรู้มาเป็นปัญญานั่นแหละจึงจะเกิดประโยชน์ได้จริงๆ</p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ทีนี้ผมเคยเห็นบางคนแปรงฟันทุกวัน แต่ฟันก็ยังผุอยู่ แสดงว่าเขาไม่เคยมีข้อมูลด้านวิธีการแปรงฟัน อันนี้ก็ไม่น่าเชื่ออีกนั่นแหละในยุคข้อมูลข่าวสารแพร่สะพัดขนาดนี้</p>    <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">นี่คือตัวอย่างง่ายๆ กับการมีข้อมูล ที่ยังไม่เป็นความรู้</p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ยิ่งไปกว่านั้น ผมเคยเห็นคำอธิบายการใช้เครื่องมือหรือยาต่างๆ เป็นภาษาที่ผมอ่านไม่ออก ผมก็เลยไม่รู้เรื่องว่าผมควรจะทำอย่างไร</p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">นี่คือตัวอย่างง่ายๆ กับการมีเอกสารโดยทั่วไป ที่ยังไม่เป็นข้อมูลสำหรับคนเข้าไม่ถึง ด้วยสาเหตุใดก็แล้วแต่ อาจไม่ทราบ ไม่เห็น อ่านไม่ออก ก็ได้</p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ดังนั้นแค่ตัวอย่างง่ายๆที่ผมยกมาก็น่าจะแยกความแตกต่างระหว่าง </p>  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt 36pt; text-indent: -18pt; tab-stops: list 36.0pt" class="MsoNormal">·        เอกสาร</p>  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt 36pt; text-indent: -18pt; tab-stops: list 36.0pt" class="MsoNormal">·        ข้อมูล</p>  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt 36pt; text-indent: -18pt; tab-stops: list 36.0pt" class="MsoNormal">·        ความรู้</p>  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt 36pt; text-indent: -18pt; tab-stops: list 36.0pt" class="MsoNormal">·        ปัญญา</p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">แล้วเรากำลังทำอะไรกัน ระดับไหน แค่เอกสาร แค่ข้อมูล แค่ความรู้ หรือเราจะสร้างปัญญา ที่เป็นประโยชน์ กันแน่</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">นอกจากนี้ก็ยังมีความสับสนในความหมายของประเภทของความรู้ ที่แบ่งอย่างคร่าวๆ (แบบชั่วคราว) เป็น</p><ul>

  • ความรู้ชัดแจ้ง (Explicit knowledge) และ
  • ความรู้ฝังลึก (Tacit knowledge)
  • </ul>    <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ความรู้ชัดแจ้ง ก็น่าจะเป็นความรู้ที่บอกออกมาเป็นข้อมูล (Information) ได้ง่าย แล้ว คนฟังสามารถรับข้อมูลไปใช้เป็นความรู้ของตนเองได้ง่าย หรือทันที</p>    <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ขณะที่ความรู้ฝังลึกต้องใช้เวลามาก หรือทำได้ยากมาก ทั้งขั้นตอนการบอกเล่า ที่ยากที่จะแปลงออกมาเป็นข้อมูล และยากที่จะนำข้อมูลที่รับมานำไปเป็นความรู้ของผู้รับ</p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">เช่น  กรณีที่ผมเคยยกตัวอย่าง การขี่จักรยานล้อเดียว เล่าให้ใครฟังสักหมื่นรอบก็ไม่ทำให้ผู้ฟังขี่ได้</p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ต้องอาศัยเวลา การฝึก และความสามารถเฉพาะตัวจริงๆ</p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">แต่ในโลกแห่งความเป็นจริงนั้นไม่มีอะไรขาวสะอาด หรือ ดำสนิท ส่วนใหญ่ก็เป็นสีเทาอ่อนเทาเข้มในระดับต่างๆกัน </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">แม้แต่เรื่องเดียวกัน ก็ยังมีหลายเทาปะปนกัน</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ความรู้ทั้งสองอย่างจึงเกี่ยวเนื่องต่อเชื่อม และสัมพันธ์กัน ไม่สามารถแบ่งกันขาดออกจากกันไปเลยได้โดยง่าย </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">แต่ก็มีคนพยายามจะแบ่งให้ขาดกันไป แล้วก็มานั่งงง สับสน สื่อสารผิดๆ ในความหมายของคำเสียเอง</p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ก็ไม่รู้จะพยายามตีความให้ตัวเอง และผู้อื่นสับสนกันไปเพื่ออะไร</p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ใครทราบตอบทีครับ ผมยอมรับว่าในมุมนี้ ผมโง่จริงๆ</p>หรือ มีใครแอบปล่อยไวรัส ทำลายสมองคนไทย แบบเดียวกับ ปัญหาคอมพิวเตอร์ในปัจจุบัน