อิทธิ ฤทธิ์

อิทธิ เป็นบาลี ฤทธิ์ เป็นสันสกฤต ทั้งสองคำนี้แปลเหมือนกันว่า สำเร็จ และก็มีใช้ทั้งสองคำในภาษาไทย ... ซึ่งผู้เขียนมีความเห็นว่า อิทธิ ใช้ในความสำเร็จทั่วๆ ไป... ส่วน ฤทธิ์ ใช้ในความสำเร็จของสิ่งที่เหนือธรรมชาติ....

ว่าตามรูปศัพท์ อิทธิ มาจากรากศัพท์ว่า อิธ ในความสำเร็จ บวกกับ ติ ปัจจัย แล้วแปล ติ เป็น ทธิ... และลบที่สุดของรากศัพท์คือ ธ.ธง ออกไป ก็จะสำเร็จรูปเป็น อิทธิ (อิธ+ติ = อิทธิ)

อิทธิ คือ ความสำเร็จ ซึ่งผู้เขียนคิดว่าใช้ในความสำเร็จทั่วๆ ไป น่าจะมาจากหลักธรรมหมวดอิทธิบาท ๔ คือ หลักธรรมว่าด้วยแนวทางประสบความสำเร็จประกอบด้วยองค์ ๔ ประการ ได้แก่

๑. ฉันทะ คือ ความพอใจในการกระทำสิ่งนั้นๆ

๒. วิริยะ คือ ความเพียรพยายามในการกระทำสิ่งนั้นๆ

๓. จิตตะ คือ การจดจ่อ ไม่ปล่อยวางธุระนั้นๆ

๔. วิมังสา คือ การรู้จักใคร่ครวญพิจารณาสิ่งกำลังทำอย่างรอบคอบ

อิทธิบาท (อิทธิ+บาท) เป็นหลักคำสอนเบื้องต้นซึ่ง เรารู้จักกันโดยทั่วไป ดังนั้น อิทธิ ในความหมายว่า สำเร็จ โดยทั่วไป ผู้เขียนจึงสันนิษฐานว่าน่าจะมาจากหลักธรรมนี้

ฤทธิ์ ในภาษาไทยมักจะเป็นความสำเร็จที่ไม่ธรรมดาหรือเหนือธรรมชาติ เช่น หายตัวได้ เหาะเหินเดินอากาศได้ ดำดินได้ ยิงฟันไม่เข้า หรือแปลงกายเป็นอย่างอื่นได้ ...เป็นต้น ...

บางครั้ง อาจใช้ควบกันเป็น อิทธิฤทธิ์ ซึ่งหมายถึง การมีอำนาจมีความสามารถเหนือคนทั่วๆ ไป ประมาณนี้....

หมายเหตุ

ฤทธิ์ อ่านว่า ริด ...ซึ่งเป็นการยากในภาษาไทยที่จะอ่านตัว ฤ ได้ เพราะตัวนี้อ่านได้สามอย่าง คือ ริ เรอะ รึ ...ซึ่งผู้เขียนได้สูตรการอ่านมาจากครูท่านหนึ่งว่า คืน นี้ พี่ มา หา (ค น พ ม ห) นั่นคือ ถ้าตามหลังอักษรไทย ๕ ตัวนี้ ให้อ่านว่า รึ เช่น

ค - คฤหัสถ์ (คะ - รึ - หัด)

น - นฤพล (นะ - รึ - พน)

พ - พฤหัส (พะ - รึ - หัด)

ม - มฤคทายวัน (มะ - รึ - คะ - ทา - ยะ - วัน)

ห - หฤทัย (หะ - รึ - ไท)

ส่วนนอกนั้นให้อ่านว่า ริ เช่น ฤทธิ์ (ริด) ...และบางตัวเท่านั้นที่อ่านว่า เรอะ เช่น ฤกษ์ (เริก) ..