(1)

การรู้เท่าทันการสื่อสาร : ที่มา  (เฉพาะผู้เขียนบล็อกนี้)

ดิฉันโพสต์เรื่องการรู้เท่าทันการสื่อสารเป็นครั้งแรก ในเว็บไซต์วิชาการด็อตคอม เมื่อวันที่ 19 พฤษภาคม พศ.2548   ครูอาจารย์ผู้มีคุณวุฒิ และผู้รู้จากแดนไกลหลายท่านที่มี "วิญญาณครู" สูงมาก  ท่านเหล่านั้น ได้ให้คำแนะนำที่มีคุณค่าแก่ชีวิตดิฉัน 

"ครูไผ่"  เป็นท่านแรกที่อธิบายให้เข้าใจว่า  สิ่งที่ดิฉันกำลังทำ(หมายถึงสอนและฝึกเด็กๆมาโดยตลอด)นั้น  คือการสอนคนโดยวิธีฝึกให้คิดไตร่ตรอง 

 เป้าหมายสูงสุดของดิฉัน คือการฝึกคนให้เป็นคนดี 

 ดิฉันเริ่มต้นเขียนเล่าวิธีสอน การรู้เท่าทันการสื่อสาร  จากการตั้งกระทู้ในเว็บไซต์วิชาการด็อตคอมดังนี้

1.   กระทู้ ขอคำแนะนำ เรื่อง ..วิธีสอนแปลกๆ โพสต์ครั้งแรกเมื่อวันที่ 19 พฤษภาคม พศ.2548
2.   กระทู้ การรู้เท่าทันการสื่อสาร โพสต์ครั้งแรกเมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน2548 
3.   กระทู้ การรู้เท่าทันการสื่อสาร ( Communication Literacy) โพสต์ครั้งแรกเมื่อวันที่ 27 สิงหาคม พศ. 2549

ดิฉันนึกถึงคำว่า  การรู้เท่าทันการสื่อสาร  ขึ้นมาก็เพราะ

1. ได้อ่านหนังสือจำนวนมากที่กล่าวถึงการรู้เท่าทัน  และได้อ่านเรื่อง  การรู้เท่าทันสื่อ (Media Literacy) จากหลายที่ 
2.  ได้รับประสบการณ์ตรงจากการไม่รู้เท่าทัน  หลายๆครั้งเข้าก็เริ่มรู้ว่าถ้าเราอ่านเจตนาที่แท้จริงของเขา (ผู้ส่งสาร) ไม่ออก  เราก็จะตกเป็นเหยื่อเขาโดยง่าย

ดิฉันก็นึกขึ้นมาง่ายๆในวันหนึ่งว่า เราต้องรู้เท่าทันการสื่อสาร  และต้องสอนให้เด็กๆรู้เท่าทันกันการสื่อสารด้วย

แล้วก็นึกเป็นคำฝรั่งว่า  Communication Literacy    จะได้เข้ากับคำว่า Media Literacy  คือเมื่อมี การรู้เท่าทันสื่อ แล้ว  ก็ควรมี การรู้เท่าทันการสื่อสาร ด้วย จะได้อยู่เป็นชุดเดียวกัน  สอนเป็นกระบวนการกันไปเลย 

เมื่อปี พศ. 2548 ดิฉันลองใช้ google  ค้นคำฝรั่ง   Communication Literacy พบรายการคำค้นถึง 21,400,000 รายการ  แต่ไม่พบคำว่า การรู้เท่าทันการสื่อสาร  ในเว็บไซต์ของไทย 

ดิฉันค่อนข้างแน่ใจว่ามีหัวข้อเรื่องนี้ในรายวิชาของหลักสูตรนิเทศศาสตร์ประเทศไทย   แต่เนื่องจากการสืบค้นของดิฉันยังไม่ดีพอจึงค้นไม่พบข้อมูล เช่นหนังสือเรื่อง การรู้เท่าทันการสื่อสาร หรือบทความเรื่อง การรู้เท่าทันการสื่อสาร เป็นภาษาไทย ที่อาจมีผู้รู้ได้เขียนไว้ หรือนำเสนอผ่านสื่อต่างๆไปก่อนหน้านี้แล้ว

จุดมุ่งหมายแท้ๆของดิฉันที่โพสต์เรื่องนี้ ก็เพื่อหาครูภาษาไทยที่สนใจตรงกันจะได้สื่อสารกันได้ทันที   และเพื่อแสดงความรับผิดชอบหากข้อมูลผิดพลาด   ดิฉันจึงใช้ชื่อและนามสกุลจริง  และพร้อมที่จะแก้ไขปรับปรุงใหม่ให้ดี และไม่สงวนลิขสิทธิ์แต่อย่างใด 

ดิฉันมิใช่ต้นกำเนิดและมิใช่เจ้าของเรื่องการรู้เท่าทันการสื่อสาร   ดิฉันแค่นึกคิดอะไรไปเป็นที่สนุกสนาน และเล่าสู่กันฟังถึง เรื่องงานที่ดิฉันตั้งใจทำอย่างมีความสุขจนกว่าจะเกษียณ

ดิฉันรู้สึกขอบพระคุณกัลยาณมิตรทุกท่านในเว็บไซต์วิชาการด็อตคอมทุกครั้งที่เขียนเรื่องนี้ เพราะหากท่านเหล่านั้นไม่สละเวลาตอบคำถามหรือสนทนากับดิฉันด้วยความเมตตา ดิฉันคงต้องใช้เวลาวิ่งหาคำตอบเองด้วยความงุนงงสับสนจนตลอดชีวิต

ทักษะชุดการรู้เท่าทันการสื่อสาร และกระบวนการเรียนการสอนเพื่อให้เกิดทักษะการรู้เท่าทันการสื่อสาร นี้ มิใช่เรื่องใหม่ แต่เป็นเรื่องที่ผู้อยู่ในวงการศึกษา วงการครู และท่านที่เป็นครูมาก่อนดิฉันล้วนแต่เข้าใจดีอยู่แล้ว ผู้รู้ในสาขานิเทศศาสตร์ท่านก็เข้าใจในมุมมองของการสื่อสารอย่างทะลุปรุโปร่ง อีกทั้งยังมีทฤษฎีมากมายกล่าวถึงเรื่องที่คล้ายๆกันนี้ เพียงแต่ท่านผู้รู้อาจเลือกใช้คำอื่นเพื่อสื่อความหมายเท่านั้น

แต่ด้วยข้อจำกัดของตัวดิฉัน ซึ่งอ่านหนังสือมาน้อยและมีความรู้น้อย จึงไม่ทราบจะอ้างอิงหนังสือเล่มใด หรือเชื่อมโยงกับความรู้ที่เกี่ยวข้องชุดใด เท่าที่ดิฉันมีโอกาสได้อ่านหนังสือและตำราที่เขียนเป็นภาษาไทย ยังไม่พบคำนี้และการอธิบายความหมายเรื่องนี้โดยตรง

ดิฉันจึงได้แต่เขียนเล่าประสบการณ์  จากนั้นก็หัดทำวิจัยในชั้นเรียน เวลาสอนจะได้อ้างกับเด็กๆได้ว่าครูทำวิจัย(แผ่นนึง)แล้วเชียวนะ  แล้วก็กำลังหัดเขียนเป็นบทความอย่างง่ายให้เด็กๆอ่าน ให้หน้าตาดูเป็นเอกสารประกอบการสอน ความยาวตั้ง 13 หน้า  เด็กๆจะได้เลิกบ่นว่า "สอนอะไรก็ไม่รู้" เสียที .......

สุขุมาล จันทวี