ในวาระที่ข่ายงานห้องสมุดส่วนภูมิภาคมีอายุครบ 20 ปี ในวันที่ 6-7 ธันวาคม นี้ ทางข่ายงานห้องสมุดส่วนภูมิภาคร่วมกับมหาวิทยาลัยแม่โจ้  จัดสัมมนาทางวิชาการเรื่อง การจัดการความรู้สู่การพัฒนาองค์กรแห่งการเรียนรู้  ณ  โรงแรมโลตัสปางสวนแก้ว จังหวัดเชียงใหม่


               ซึ่งในงานนี้ผมได้รับเชิญให้ไปบอกเล่าเกี่ยวกับ บล็อก เครื่องมือสนับสนุนการจัดการความรู้ ซึ่งถ้าเปรียบกับโมเดลปลาทู ของอาจารย์ประพนธ์แล้วบล็อกก็เปรียบเสมือนหางปลาที่คอยโบกสะบัดความรู้ให้กระจายออกไปสู่วงกว้าง

            ผมจะได้เล่าให้ชาวห้องสมุดส่วนภูมิภาคฟังว่าบล็อกคืออะไร มีความเป็นมาอย่างไร แล้วเราจะใช้บล็อกได้อย่างไร และเราจะนำบล็อกมาเป็นเครื่องมือในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ หรือใช้เป็นเครื่องมือในการบอกเล่า ความสำเร็จและความภาคภูมใจได้อย่างไรบ้าง

คนห้องสมุดใช้บล็อกเพื่อทำอะไรกันบ้าง

ใช้เป็นเครื่องมือในการพูดคุยสื่อสาร
              บล็อกนอกจากจะทำหน้าที่เป็นเสมือนสมุดบันทึกเรื่องราว เหมือนไดอารี่แล้ว ในบันทึกยังมีส่วนให้แสดงความคิดเห็นในเรื่องราว ของผู้เล่า แลกเปลี่ยนความคิดเห็นระหว่างกันได้ ดังนั้นในหลายๆ บันทึกจึงเป็นช่องทางในการติดต่อสื่อสารระหว่างกัน

 ใช้เป็นสมุดบันทึกในการทำงาน
                 หลายๆ คนใช้บล็อกเป็นเหมือนสมุดบันทึก ความรู้และประสบการณ์ในการทำงาน การเขียน ความรู้ที่ได้จากการทำงาน บันทึกไว้เหมือนสมุดบันทึกความรู้ ซึ่งประสบการณ์ส่วนนี้ ถ้าผู้ที่ไม่เคยทำงานในหน้าที่นั้นมาก่อนอาจต้องใช้เวลาในการศึกษานาน แต่ถ้ามีบันทึกประสบการณ์จากการทำงานก็จะทำให้งานนั้นเป็นเรื่องที่ง่ายขึ้น เพราะสามารถศึกษาจากบันทึกเก่าๆ ได้

 ใช้เป็นบันทึกในการวางแผนการทำงาน ติดตามงาน
                การเขียนประสบการณ์ ความรู้ บันทึกความรู้ที่ได้จากการทำงาน สะสม เขียนทุกวัน เขียนบ่อยๆ ในบล็อก จะมีปฏิทินแยกเป็นเดือนๆ เดือนไหน วันไหน เขียนบันทึกบ้าง จะสามารถ ติดตามได้ง่าย  การที่บล็อกมี เมฆความรู้ และ ป้าย เพื่อบอกเกี่ยวกับเรื่องที่เขียน ทำให้การติดตามการดำเนินงานในรอบปีจะสามารถทำได้ง่าย เพราะมีบันทึกเก่าช่วยเตือนความจำ ช่วยในการวางแผนงาน รวมทั้งสามารถเห็นปัญหาและอุปสรรคในรอบงานปีที่ผ่านมาด้วย

 ใช้เป็นบันทึกรายงานการประชุม อบรม สัมมนา
              การที่บุคลากร สำนักหอสมุด ไปเข้าร่วมกิจกรรม ประชุม อบรม สัมมนา เมื่อกลับมาที่หน่วยงาน แล้วนอกจากรายงานการเดินทาง เคลียร์ค่าใช้จ่ายแล้ว สิ่งหนึ่งที่หน่วยงาน ต้องดำเนินการคือให้ผู้เข้าร่วมกิจกรรม ได้ รายงาน เรื่องที่ได้เข้าร่วมประชุมสัมมนา อบรม ให้กับผู้บริหารทราบ ว่าได้ไปประชุมเรื่อง อะไรมา ได้รับความรู้อะไร และเราจะนำความรู้ที่ได้รับมาขยายผลอย่างไร แต่การเขียนบันทึกรายงานให้กับผู้บริหารทราบนั้น ถ้าไม่ได้ถ่ายทอดให้ผู้อื่นทราบด้วย ความรู้ก็จะรู้กับแต่ผู้บริหาร และเจ้าตัวผู้เข้ารับการอบรม สัมมนาเท่านั้น แต่ถ้าผู้เข้าร่วมกิจกรรม ถ่ายทอดลงเป็นบันทึกผ่านบล็อก โดยอาจเขียนเป็นลักษณะของ AAR ในประเด็นดังนี้คือ


1. ท่านคาดหวังอย่างไรกับการเข้าร่วมกิจกรรม ประชุม อบรม สัมมนา
2. อะไรที่ท่านได้ดังที่คาดหวัง หรือเกินกว่าที่คาดหวัง
3. อะไรที่ไม่ได้ดังที่หวัง เพราะอะไรจึงไม่ได้ดังที่คาดหวัง
4. แล้วท่านจะนำความรู้ที่ได้ ไปทำอะไรต่อไป


            การเขียนลงบล็อก ก็จะทำให้ผู้อื่นได้รับทราบความรู้ไปด้วย และสามารถ รับทราบได้ว่าเพื่อนร่วมงานสนใจ อยากรับการถ่ายทอดความรู้นั้นหรือไม่ อย่างไร และการที่ผู้เขียน เขียนว่า จะทำความรู้ที่ได้ไปทำอะไร ให้ผู้อื่นได้รับทราบ ก็จะเป็นเหมือนสัญญาประชาคมให้กับ สังคมรับทราบโดยทั่วกัน

ใช้เป็นเครื่องมือในการสร้างเครือข่ายความร่วมมือ
              บล็อก โดยเฉพาะ KnowledgeVolution (Gotoknow) มีคุณลักษณะเด่นอันหนึ่งคือมีความเป็นชุมชน ที่กลุ่มคนที่มีความเห็น ความคิดความอ่านสอดคล้องกัน สามารถแชร์ความคิดระหว่างกันและกันได้ และชุมชนนี้ยังเป็นชุมชนที่ มีความกว้างไกล ไม่ได้ยึดติดกับสถานที่ และสถาบันเท่านั้น แต่ยังเป็นชุมชนที่ผู้คนภายนอกองค์กร สามารถติดต่อสื่อสารกันได้ เช่น เครือข่าย

ใช้เป็นเครื่องมือระดมความคิด
                   บางครั้งความคิดเห็นที่แตกต่างกัน ไม่มีผิดมีถูก แต่เราต้องการความคิดเห็น การแสดงออกทางความคิด การแสดงความคิดผ่านคำพูดในที่ประชุมบางครั้งมีเรื่องของน้ำเสียง เรื่องของสีหน้า แววตา แต่ผ่านเว็บบล็อก ความคิดจะถูกกลั่นกรอง ผ่านตัวอักษร ความคิดที่สอดคล้อง ความคิดที่แตกต่าง สามารถแลกเปลี่ยนกันได้ผ่านเว็บบล็อก

เดี๋ยว วันที่ 6 ธ.ค. นี้พบกันที่ โรงแรมโลตัสปางสวนแก้ว นะครับ