809. Star Wars "Roque One" ในมุมมองของ "องค์กรแห่งการเรียนรู้"

Team learning

บทความโดยดร.ภิญโญ รัตนาพันธุ์ www.aithailand.org

ผมดู Starwars ตอน Roque One …ด้วยแบบไม่คิดอะไรมาก เพราะผมดู Starwars มาตั้งแต่เด็ก ตั้งแต่ตอนฉายในโรง เนื่องจากเป็นเด็กสายวิทย์ เรียนวิศวะ ชอบงานของ Isaac Asimov มาต้hงแต่เด็ก ใครอายุเท่าผม ถ้าสนใจแนวเดียวกัน ต้องไม่พลาดเรื่องสถาบันสถาปนา (Foudation) แน่ๆ แต่ก่อนก็ดูด้วยจินตนาการแบบเด็ก พอมาดูตอนเป็นผู้ใหญ่ ผมมาสอนบริหารแล้ว ผมก็มาดูอีก สารภาพครับ ตอนใหม่นี่ดูสองรอบแล้ว มาดูแล้วผมตื่นเต้นทันที ไม่ใช่เชิงวิทยาศาสตร์ แต่เป็น Social Science


Star Wars ตอนนี้พูดถึงจุดเริ่มของสงครามต่อต้านพลังมืดคือฝ่าย Imperial ที่กำลังซุ่มสร้าง Death Star อาวุธมหาปะลัยที่ทำลายดาวได้ทั้งดวง โดยมีวิศวกรใหญ่คือพ่อของนางเอง ที่จำใจต้องไปสร้างดาวมรณะนี้ให้ฝ่ายศัตรู แต่ก็ได้วางจุดอ่อนไว้ จากนั้นพ่อนางเอกก็ส่งคนไปบอกฝ่ายกบฏ ให้รู้ว่ามีการสร้างดาวมรณะนี้อยู่ ที่สุดเมื่อฝ่ายกบฏรู้ ปฏิบัติการชิงข้อมูลดาวมรณะก็เริ่มต้นขึ้น และกลายเป็นจุดเริ่มต้นของการกบฎในอีกหลายๆตอนต่อมา

หนังเรื่องไขความลับชีวิตมนุษย์หลายเรื่องเลย ได้แก่

  1. Team Learning
  2. IKIGAI
  3. Character Strengths (Hope)
  4. Mental Model
  5. System Thinking

มันออกไปทาง Learning Organisation เลยชัดมาก องค์กรเล็กๆ ไม่กี่คน แต่จับแนวทางต่อสู้ได้ถูกทาง เท่านี้ก็คว่ำกองกำลังมหึมา ที่ Hi-tech กว่า เจ้าเล่ห์กว่าได้ ความสามารถส่วนตัวก็สูงกว่าได้

นี่เป็นเรื่องที่ซับซ้อนพอควร ผมจะค่อยๆ ไขทีละเรื่องครับ เอาเรื่องแรก Team Learning

ใน Team Learning หนึ่งในวินัยห้าประการของ Senge เรื่องการเรียนรู้เป็นทีมนี่ มีคำหนึ่งที่ท่าน Peter Senge พูดถึอเรื่อง เรื่องโดเมนแห่งการเปลี่ยนแปลง และโดเมนแห่งการกระทำ ที่จะส่งให้เกิดผลลัพธ์ที่ต้องการให้เกิดขึ้น หัวใจของการที่จะทำให้เกิดการกระทำ คือการทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงนั้นอยู่ที่ แนวคิดชี้นำ (Guiding Idea) ถ้าแนวคิดชี้นำชัดเจนเพียงพอ ทฤษฎี เครื่องมือ วิธีการต่างๆ จะเกิดขึ้นตามมาเอง แล้วสิ่งนี้จะทำให้เกิดการพัฒนานวัตกรรมในโครงสร้างพื้นฐานตามมา

ในขณะเดียวกัน ความแรงกล้าของแนวคิดชี้นำ ส่งผลให้มีปัจจัยสองประการนี้ โดเมนแห่งการเปลี่ยนแปลงและโดเมนแห่งการกระทำ จะค่อยๆ หลอมรวมจิตวิญญาณคน ดึงผู้คนให้เข้ามามีส่วนร่วม เกิดการระดมความคิด ความพยายามมากขึ้น จนการเปลี่ยนแปลงเริ่มชัดเจนมากขึ้นเรื่อยๆ แรงขึ้นเรื่อยๆ จนอะไรก็หยุดไม่อยู่ และนำไปสู่ผลลัพธ์ที่คาดคิดไว้ นั่นเอง

สงครามระหวางดวงดาวนี้ เกิดขึ้นด้วยคำพูดของพ่อนางเอก ห้วหน้าวิศวกรฝ่ายจักวรรดิ ที่บอกนักบินคนหนึ่งว่า “ท่านยังกลับใจทัน” นี่ไงครับแนวคิดชี้นำ (Guiding Idea) ... เกิด Domain แห่งการกระทำขึ้นมา นักบินคนนี้หนีไปเจอฝ่ายกบฎ ที่สุดไปเจอจิน ลูกสาวของวิศวกรของฝ่ายจักวรรดิ ...จินรับแนวคิดนี้มา แล้วไปชี้นำต่อ เกิดอะไรครับ เริ่มเกิดการเปลี่ยนแปลง เกิดทฤษฎี เกิดเครื่องมือ เกิดการระดมคน เกิดการยึดยาน การวางแผน ที่เป็นนวัตกรรมโครงสร้าง ที่สุดแม้ตอนแรกฝ่ายกบฏจะตัดสินใจไม่รบ แต่จินก็ชี้นำต่อ ก็เลยได้คน วิธีการ โครงสร้างพื้นฐาน และทั้งหมดก็ยินไปดาวอีดู เพื่อไปขโมยแผนที่ดาวมรณะมา และแม้มีคนน้อย แต่ก็วางแผนรัดกุมพอ และที่สุดเมื่อรบ ฝ่ายกบฎจับสัญญาณได้ เมื่อเห็นการชี้นำอย่างเข้มข้นโดยจิน ทั้งหมดก็ยกทัพมาสนับสนุนการรบ และนำมาสู่ชัยชนะ คือฝ่ายกบฏได้แผนโครงสร้างดาวมรณะไป

เรื่องนี้ผมอยากบอกมากครับ มันเห็นปฏิกิริยาลูกโซ่ที่น่าทึ่งจริงๆ

Guiding Idea แนวคิดชี้นำ ขอให้เรามีความคิดดีๆ พูดไปครับ ที่สำคัญลงไปลุยเลย ที่สุดจะเกิดเหตุปัจจัยมารองรับความคิดดีๆของเราเอง องค์กรจะก้าวไกลขึ้นมาเอง

ใน Field ของผมคือ OD ผมนึกถึงใครครับ ผมนึกถึงอาจารย์ของผม Dr. Perla ที่ ABAC ที่ท่านเรียน OD มาแล้วรู้สึกว่า OD มาเป็นศาสตร์ที่สุดยอด ท่านก็สอน OD แนวสมองสี่ด้านมา ที่สุดท่านมาอยู่เมืองไทย มาอยู่ที่ ABAC ท่านก็เกิดชี้นำว่าควรมีภาควิชา OD เท่านั้นเองเกิดหลักสูตรป.โท ป.เอก ...ที่สุดผมไปเรียนป.เอกกับท่าน เลยเกิดเครือข่าย AI Thailand และ Positive Psychology Thailand ขึ้นมา และอีกหลายคนไปสร้างสรรค์อะไรดีๆให้วงการ นี่ไงครับความคิดดีๆของผู้หญิงตัวเล็กๆ พอพูดมาเกิดโดเมนแห่งการกระทำ แนวคิดชี้นำนี้ชัดเจนแจ่มจ้าเพียงพอ ทำให้เกิดการพัฒนาทฤษฎี เครื่องมือ วิธีการต่างๆ ตาม เกิดการพัฒนานวัตกรรมในโครงสร้างพื้นฐาน ไม่ว่าจะเป็นแนวทางการสอนที่ตอนนี้สมาคม International Organisation Development Association (IODA) ถือว่า หลักสูตร OD (Organisation Development) ของ ABAC เป็นหลักสูตรต้นแบบ ที่เอาไปพัฒนาในประเทศอื่นๆ น่าทึ่งนะครับ


ดูตอนนี้แล้วมาเทียมของจริง ค้นพบเลยว่า “ขอให้คิดดีๆ คิดให้มันชัดเจน” ครับ ทุกอย่างจะตามมาเอง

ขอบคุณจินนะครับที่ช่วยทำให้เหล่าผู้กล้า กล้าลุกขึ้นมาเผชิญกับจักรวรรดิที่ชั่วร้าย

ขอบคุณดร. Perla ที่กล้าคิดกล้าทำ กล้าลุกขึ้นมาชี้นำ จนทำให้เกิดหลักสูตร OD ดีๆ ที่ทำให้เกิดทางเลือกใหม่ๆ ในการแก้ปัญหาองค์กรที่เปรียบได้กับพลังด้านมืดนั่นเอง

สุดท้ายนี้อย่าลืมคิดอะไรดีๆ แล้วพูดออกมาดังๆนะครับ

วันนี้พอเท่านี้ เพียงเล่าให้ฟัง ลองเอาพิจารณาดูนะครับ

คุณล่ะ คิดอย่างไร

Ref: https://www.gotoknow.org/posts/536375


บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน Appreciative Inquiry



ความเห็น (0)