เรื่อง ไม้ไต่คู้ [ก็ ก็อ กอะ เกาะ กอ เกา]


[We have read about the wonder of 'ฤ' in
เรื่องของ "ฤ" https://www.gotoknow.org/posts/568944
A story of "ฤ". ฤ ( รึ ru; an independent Thai vowel adopted from Sanskrit; unicode 0E24) is an interesting vowel. Why?...]

Let us have a look at ' ็' today -- just for fun on a weekend. ;-)


From หน้าหลักคลังความรู้ไม้ไต่คู้ (๔ กันยายน ๒๕๕๖)
http://www.royin.go.th/?knowledges=ไม้ไต่คู้-๔-กันยายน-๒๕๕๖
ไม้ไต่คู้

ไม้ไต่คู้ ' ็' เป็นเครื่องหมายกำกับอักษร มีรูปเหมือนเลขแปดไทย (๘) ใช้วางบนตัวอักษรเพื่อทำให้คำที่มีไม้ไต่คู้นั้นมีเสียงสระสั้นลง เช่น ก็ เก็ง เก็บ เต็ม เห็น เด็ก แข็ง
ในหนังสือจินดามณี ฉบับ สมเด็จพระเจ้าบรมโกศ เรียกไม้ไต่คู้ว่า ไม้คู้ โดยมีคำอธิบายว่า ไม้คู้ที่มีรูปเหมือนเลขแปดและใช้อ่านคำให้สั้นเข้ากึ่งหนึ่งนั้น เปรียบเหมือนกับคนเหยียดแขนออก แล้วคู้เข้ามากึ่งหนึ่ง แขนก็จะสั้นเข้ามา หรือเหมือนกับเชือกที่ยาว ๑๐ วา คู้ทบเข้ามาครึ่งหนึ่งก็จะสั้นเหลือ ๕ วา เป็นต้น

ในภาษาเขมรก็มีเครื่องหมายไม้ไต่คู้ เรียกว่า เลขอสฺฎา (อ่านว่า เลก-อัด-สะ-ดา) แปลว่า เลขแปด ซึ่งศาสตราจารย์ฉ่ำ ทองคำวรรณ กล่าวไว้ในหนังสือหลักภาษาเขมรว่า เครื่องหมายไม้ไต่คู้ไม่ปรากฏในอักขรวิธีภาษาเขมรโบราณ เข้าใจว่าภาษาเขมรรุ่นหลังคงจะเขียนตามอย่างไม้ไต่คู้ของไทยตั้งแต่สมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราชเป็นต้นมา

ปัจจุบันเราใช้ ไม้ไต่คู้ ( ็) ในคำว่า ก็ และคำที่ประสมด้วยสระเอะ แอะ เอาะ เมื่อมีตัวสะกดเพื่อแสดงเสียงสั้น เช่น เข็ม เป็น แกร็น ช็อก ล็อก ค็อกคัส ย็อกแย็ก ว็อบแว็บ

ที่มา : บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย” ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ ๔ กันยายน พ.ศ. ๒๕๕๖ เวลา ๗.๐๐-๗.๓๐ น.


The Royal Society Thai dictionary (2554) contains over 1000 words with ' ็'. Notable examples are :
ก็ ก๊อก ๆ แก็ก ๆ กำเหน็จ เล็บ กระดูก กระเต็น เก็ง เก็บ เกร็ด แข็ง เข็ญ เข็น เข็ม เค็ม เจ็ด เด็ก เม็ด เหล็ก เป็ด เป็น เห็น เร็ว เอ็ด...
(It is a good Thai language game for children of all ages on long trips -- to find words with ' ็' ;-)


Now let us ask questions like:

Is ' ็' a vowel (สระ)? or it is a tone mark (วรรณยุกต์) or something 'special'?
Where does it ( ็) come from?
Why do we write ก็ for ก็อ ?
Should we accept ก็อ for ก็ as a matter of 'regularity' in Thai language?

We have learned about using ‘ะ’ to shorten some vowels (as well as ‘ ็’). For examples

อะ (-) อา
เอะ (เอ็) เอ
แอะ (แอ็) แอ
โอะ (โอ็) โอ
เออะ (เอ็อ) เออ
เอาะ (อ็อ | ออะ) ออ ***
เอือะ (เอื็อ) เอือ
เอียะ (เอี็ย) เอีย
อัวะ (อั็ว) อัว


Why don't we write กอะ for เกาะ?
So that it's long vowel is กอ (defintely not เกา).
Wouldn't it be reasonable to say เกาะ is the short form of เกา?
But we have problem saying this short vowel in เกาะ. Try it and listen to yourself ;-)

Why do we have 2 characters to shorten some (words) sound? Which would you like 'ะ' or '็'? (' ็' can interfere with top vowels like ี, ึ and วรรณยุกต์.)


Oh. OK. This is a rest day. We don't want to work at all.
Have a good weekend, then.