คนเลี้ยงผึ้ง...ผึ้งเลี้ยงคน 4(การเลี้ยงผึ้งโพรง ชนิดของผึ้ง)

ชันโรง ชันโรงจัดเป็นผึ้งชนิดหนึ่งในตระกูล นอน-เอผิส มีวิวัฒนาการอยู่ระหว่างผึ้งหึ่ง กับผึ้งรวง ลำตัวขนาดเล็กมีลักษณะแตกต่างไปจากผึ้งชนิดอื่นๆ คือเป็นผึ้งไม่มีเหล็กไน อาศัยอยู่ตามโพรงต่างๆ เช่นโพรงไม้ ซอกหิน ชันโรงเป็นแมลงผสมเกสรได้ยอดเยี่ยมและเป็นแมลงที่ไม่เลือกเกสรดอกไม้

ในตอนที่แล้ว ได้นำเสนอ ชนิดของผึ้งเอาไว้ 3 ชนิด บันทึกนี้มาคุยต่อเรื่องชนิดของผึ้ง

4 .ผึ้งมิ้ม บางแห่งก็เรียกผึ้งหวี่ หรือผึ้งแมลงวัน เป็นผึ้งขนาดเล็กชอบทำรังเดี่ยว ๆ ตามกิ่งไม้ พบมากบริเวณพื้นที่ราบตามป่าโปร่งทั่วไป จัดเป็นแมลงผสมเกสรประจำถิ่นที่สำคัญของประเทศไทย เพราะผึ้งมิ้มเป็นผึ้งที่เลือกชนิดของเกสรดอกไม้ที่จะลงเก็บ รวมถึงน้ำหวานจากดอกไม้ ผึ้งงานขอมผึ้งมิ้มเป็นผึ้งขนาดเล็กสร้างรัติดกับก่งไม้ในพุ่มไม้เตี้ยๆ มีปริมาณน้ำผึ้งน้อย รังมีขนาดเล็ก ตั้งแต่ 1 คืบ ถึง 1 ฟุต คุณลักษณะของผึ้งมิ้ม คือบินไปหาอาหารได้ไม่ไกลนัก ชอบอพยพ ขนาดของผึ้งนางพญาจะโตกว่าผึ้งงานเล็กน้อย ไล่เลี่ยกับผึ้งตัวผู้ มีลำตัวสีน้ำตาลเข้ม ไม่เหมาะที่จะนำมาเลี้ยง เนื่องจากมีปริมาณน้ำผึ้งน้อย.....

5.ผึ้งบ้าน เป็นผึ้งที่พบในประเทศไทยเพิ่มใหม่อีกชนิดหนึ่ง มีขนาดเล็กที่สุด คือเล็กกว่าผึ้งมิ้มและมีสีดำกว่า นักวิชาการจึงจัดผึ้งบ้านเป็นผึ้งมิ้มเล็ก ซึ่งลักษณะความแตกต่างระหว่างผึ้งมิ้มกับผึ้งบ้าน นั้น สามารถแยกความแตกต่างได้จากคุณลักษณะ และเส้นปีกหน้าของผึ้งงาน ลักษณะผึ้งบ้านกับผึ้งมิ้มคล้ายคลึงกันมาก...

.6 ชันโรง ชันโรงจัดเป็นผึ้งชนิดหนึ่งในตระกูล นอน-เอผิส มีวิวัฒนาการอยู่ระหว่างผึ้งหึ่ง กับผึ้งรวง ลำตัวขนาดเล็กมีลักษณะแตกต่างไปจากผึ้งชนิดอื่นๆ คือเป็นผึ้งไม่มีเหล็กไน อาศัยอยู่ตามโพรงต่างๆ เช่นโพรงไม้ ซอกหิน ชันโรงเป็นแมลงผสมเกสรได้ยอดเยี่ยมและเป็นแมลงที่ไม่เลือกเกสรดอกไม้ นักวิชาการได้เล็งความเห็นว่า ชันโรงมีถิ่นกำเนิดในทวีปอาฟริกา ประมาณ 35 ล้านปี มาแล้วบรรพบุรุษของชันโรงมีชื่อว่า แอคเซสโทหริโกนา นั้นมีเหล็กไน แต่ต่อมาได้วิวัฒนาการไปจนไม่มีเหล็กไน ประเทศแม็กซิโกมีการเลี้ยงชันโรงมาตั้งแต่ 300 ปีก่อนคริศตศักราชแล้ว......

ชันโรงให้น้ำผึ้งและเกสรผึ้งได้ แต่น้ำผึ้งมีน้อยมาก น้อยกว่าผึ้งรวง น้ำผึ้งชันโรงแพงกว่าน้ำผึ้งธรรมดาทั่วไป เพราะเชื่อว่า มีคุณค่าทางโภชนาการทางเภสัชสูงกว่าน้ำผึ้งชนิดอื่นๆ ชันโรงมีอยู่ด้วยกัน 22 ชนิด แต่ละภาคจะเรียกชื่อต่างกัน ภาคเหนือเรียกขี้ตัง ขี้ยาแดง ภาคใต้เรียกอุงดำ อุงหมี ภาคอิสานเรียกขี้สูต ภาคตะวันออกเรียกชะมะโรง หรืออีโลม เป็นต้น....

7 ผึ้งหึ่ง ผึ้งหึ่งจัดเป็นผึ้งอยู่ในตระกูล นอน-เอพิส ขนาดลำตัวอ้วน ล่ำ มีสีสรรค์สดุดตาและมีขนปกคลุมมากที่สุดในบรรดาผึ้งด้วยกัน ชอบอาศัยอยู่ในดินตามพงหญ้า ในพื้นที่ราบ ตามแนวลาดชัน หรือตามรูหนูเก่าๆ ให้น้ไผึ้งน้อยมาก แต่ให้ก้อนเกสรขนาดใหญ่ ผึ้งหึ่งมีลิ้นยาว จึงใช้ผสมเกสรดอกไม้ที่ผึ้งชนิดอื่นๆไม่สมารถลงตอมได้ สำหรับประเทศไทย พบผึ้งหึ่งในที่สูง และมีอากาศหนาวแถบภาคเหนือ......

8 ผึ้งป่า จัดเป็นผึ้งในตระกูล นอน-เอฟิส แต่ละชนิดมีรูปร่างและอวัยวะที่แตกต่างกันออกไปตามความจำเป็นในการดำรงชีวิต ทั้งนี้เนื่องจากการวิวัฒนาการของผู้งป่าชนิดนั้นๆ ส่วนใหญ่ชอบอยู่แบบสันโดษ หรือไม่ก็อยู่กันเป็นสังคมขนาดเล็ก เป็นผึ้งที่ไม่ให้น้ำผึ้ง แบ่งเป็นพวกที่ทำรังอยู่ในรูดิน คือผึ้งรูหรือผึ้งป้่าหนักกาก มีขนาดไกล้เคียงกับผึ้งมิ้มชอบขุดรู ทำรังในดิน และพวกที่ทำรังอยู่ตามโพรง คือผึ้งหลอด มีขนาดเล็กไกล้เคียงกับผึ้งมิ้ม ชอบทำรังในใส้ไม้ใผ่ ผึ้งกัดใบ โดยจะออกไปกัดใบไม้มาเป็นวัสดุส่วนหนึ่งของสร้างรัง แมลงภู่ ก็จัดเป็นผึ้งป่าขนาดใหญ่ที่สุด ชอบสร้างรังเอง โดยเจาะรูทำรังในไม้เนื้ออ่อน ผึ้งป่าในประเทศไทยมีอยู่หลายชนิด พบอยู่ทั่วไป......

.โปรดติดตามตอนต่อไป ประเภทและประชากรของผึ้ง

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน เหมือนแรงหนึ่งผลักดันให้ฉันเขียน



ความเห็น (8)

เขียนเมื่อ 

ขอบคุณสำหรับข้อมูลชันโรงนะครับ

-สวัสดีครับลุงวอญ่า

-วันก่อนดูข่าวนำเสนอเรื่องการเลี้ยงชันโรง

-นักข่าวอ่านว่า"ชัน-นะ-โรง"

-ผมกับคนข้างกายก็คิดว่านักข่าวอ่านผิดหรือเปล่า เพราะเรามักจะอ่านว่า"ชัน-โรง"

-ด้วยความที่อ่านตาม ๆ กันมา...ณ ตอนนี้ถึงบางอ้อ...ตามพจนานุกรมฯเขาบอกเอาไว้ว่า"[ชัน-นะ-โรง] น. แมลงชนิดหนึ่งตัวดำๆ เล็กๆ มีปีกบินได้ ทำรังในไม้และในดิน รังเหนียว ในรังมีน้ำหวาน."

-ต่อไปจะไม่อ่านผิดอีกแล้วนะ"ชัน-นะ-โรง"

-ขอบคุณสำหรับข้อมูลแมลงเพิ่มความหวาน....นะคร้าบ.....


เขียนเมื่อ 

เมื่อก่อน แถว ๆ บ้านคุณมะเดื่อจะมีนันโรงทั่วไป

แต่ต่อมาหาแทบไม่เจอ เพราะมีการใช้ยาฆ่าแมลง

ในเรือกสวนไร่นากันมาก แม้แต่ผึ้งก็แทบไม่มีแล้วจ้ะ

เขียนเมื่อ 

น่าสนใจมาก

บ้านบังน่าเลี้ยงนะครับ

ถ้าไม่มีใครใช้ยาฆ่าแมลง

เรียนอาจารย์ ต้น

ตอนต่อไปจะเล่าเรื่องพิษของผึ้ง และไขผึ้ง ครับ

ขอบคุณ คุณเพชรที่มาเติม คำอ่าน ชันนะโรง

สวัสดีน้องมะเดื่อ ชันโรง หรืออุง มีน้ำผึ้งที่สุดยอดในบรรดาผึ้งทั้งหมด

ตอนนี้มีการเลี้ยงชันโรงกันแล้ว

เรียนท่านอาจารย์ ขจิต ตอนนี้ทำรังผึ้งไว้ในสวน หนึ่งรัง แต่ผึ้งยังไม่เข้ารัง ต้องไปถามกูรู อาจารย์ ปราโมทย์มาชี้แนะ