ความงดงามกับการดูแลผู้ป่วยสูงอายุเรื้องรังโดยผู้ดูแลในชุมชน

1. ทีม Care Giver รพ.สต.กุดยม ...ผู้นำเสนอเล่าถึงผู้สูงอายุถูกทอดทิ้ง อยู่คนเดียว ลูกบางวันมาบางวันไม่มา ทำให้ Care Giver จุดประกายในการดูแลด้วยหัวใจความเป็นมนุษย์ เป็นความภูมิใจและซาบซึ้งใจ ขนาดผู้เข้าร่วมประชุมน้ำตาซึม ด้วยถ้อยคำว่า “ย่านมื้อตาย บ่ได้เห็นลูก” การที่ทำให้ผู้สูงอายุบั้นปลายของชีวิต แม้จะทำให้ร่างกายแข็งแรงกลับขึ้นมา แต่ก็สร้างความสุขได้มหาศาล และความสุขเหล่านั้น ย้อนกลับคืนสู่ทีม Care Giver ด้วยเช่นกัน เป้าหมายต่อไปของทีม คือ การประสานงานภาคีเครือข่ายเข้ามาร่วมดูแลต่อไป


2. ทีม Care Giver รพ.สต.บ้านธาตุ ...ผู้นำเสนอเล่าถึง การเข้าไปดูแลครอบครัวที่แสนลำบาก แม่เกือบพิการ ลูกพิการ สิ่งอัศจรรย์ที่น่าชื่นชมหัวใจ ของ Care Giver ที่เต็มร้อย เพราะการดูแลต้องใช้เวลามาก ความสุขเล็ก ๆ เพราะสร้างคุณค่าให้ลูกพิการดูแลบ้านได้สะอาดกว่าบ้านตนเอง พลังศักยภาพในการดึงความร่วมมือ อบต. ให้มาช่วย เช่น บ้านเรื่องไฟสว่าง ไปหาผู้นำก่อน แล้ว อบต. ให้งบประมาณ และประสานทาง รพ.สต. ให้มาช่วยและดูแล ทำเห็นภาพความชัดเจนและมุ่งมั่นกับศักยภาพ และความสุขที่เกิดขึ้นกับหัวใจจิตอาสา


3. ทีม Care Giver รพ.สต.บ้านเพชร ...ผู้นำเสนอเล่าถึง จุดประกายในการขับเคลื่อน และมองเห็นพัฒนาการให้การช่วยเหลือคนไข้ ความมั่นใจในความรู้ความสามารถและคุณค่าของตนเอง กับงานที่มีความหมาย เพราะทำให้ผู้สูงอายุติดเตียง กลับมาเป็นติดบ้าน และสังคม และใช้ชีวิตได้อย่างปกติเช่นเดิม การพลิกชีวิตคน ๆ หนึ่ง ให้กลับมาต่อสู้ของผู้ป่วยและ อสม. ด้วยความมุ่งมั่น ทั้งที่การเข้าถึงลำบาก เพราะสุนัขดุ และความห่างไกลของบ้านผู้ป่วย นับเป็นความภูมิใจที่น่ามหัศจรรย์ในการดูแลเยียวยาซึ่งกันและกัน


4. ทีม Care Giver รพ.สต.บ้านดอน ...ผู้นำเสนอเล่าถึง ภาพความงดงามของการทำงานที่ขับเคลื่อนอย่างเป็นระบบชัดเจน กับบริบทตำบลเล็ก ๆ ที่ดูแลอย่างทั่วถึง และรวดเร็ว ตั้งแต่เกิด แก่ เจ็บ ตาย การประสานข้อมูล และบริการอย่างรวดเร็ว ผู้นำเสนอทำให้เห็นความงามในจิตใจกับคำว่า “ความภูมิใจ ที่ได้ช่วยเหลือผู้ป่วย ผมเกือบ ๆ หมดโอกาส ที่ได้ทำตรงนี้ แต่ก็เสียดาย ที่ผมเป็น อสม. ช้า เพราะตอนพ่อป่วย ผมน่าจะได้เป็น อสม. แล้ว” ความช้าหรือเร็วในการช่วยเหลือผู้คนไม่เป็นเรื่องสำคัญ เพราะ Care Giver ได้ทำวันนี้ดีที่สุดแล้ว


5. ทีม Care Giver รพ.สต.บ้านลาด ...ผู้นำเสนอเล่าถึง การดูแลผู้ป่วยอย่างน่าสนใจ ชวนติดตาม และเรียกน้ำตาไหลแห่งความซาบซึ้ง ในการดูแลผู้ป่วยติดเตียง ถึงแม้ไม่ประสบความสำเร็จ เพราะคนไข้ไม่ดีขึ้น แต่ผลสำเร็จไม่ใช่ที่คนไข้ลุกได้ เท่านั้น ความไม่ท้อถอย ต่างหากที่สำคัญที่สุด ที่ทำให้คนไข้และผู้ดูแลมีความสุข และสร้างกำลังใจที่ยิ่งใหญ่ทำให้คนอื่น ๆ มาดูแลคนไข้ในพื้นที่ตนเองต่อไป ประทับใจกับถ้อยคำ “เอาเงินค่าป่วยการ ไปให้คนไข้เลยวันนี้” การไม่เดินออกมาจากสิ่งที่ตนทำ การทำให้คนไข้มีกำลังใจ ทำให้คนไข้มีชีวิตอยู่ กับยาขนาดเอก คือ ยาใจ ซึ่งเป็นบุญกุศลยิ่งใหญ่...


6. ทีม Care Giver รพ.สต.โอโล ...ผู้นำเสนอเล่าถึง นวัตกรรมที่เกิดจากการใช้ทรัพยากรท้องถิ่น ภูมิปัญญาพื้นบ้านในการดูแลคนไข้มากมาย เช่น “ตะกร้ามหัศจรรย์ที่มีสิ่งของดูแลคนไข้มากมาย” ระบบรายงานที่เป็นลายลักษณ์ ซึ่งเป็นการทำงานที่มีทั้งผลงาน ข้อมูล ความตั้งใจ และมุ่งมั่นในการทำงาน และการดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้าย ที่มีความสำคัญและยิ่งใหญ่ กับการได้มีโอกาสที่ช่วยให้คนไข้จากไปดี ๆ หรือเดียวดาย นับเป็นการสะท้อนภาพการมีส่วนร่วมของชุมชนตามบทบาท ตั้งแต่ผู้ป่วย ญาติ และการทำงานเป็นทีมของชุมชน


7. ทีม Care Giver รพ.สต.หนองบัวพรม ...ผู้นำเสนอ สะท้อนให้เห็นภาพการเดินทางพัฒนาจาก “ศสมช. สู่ คลินิกอโรคยา” ยั่งยืนและเต็มไปด้วยความมุ่งมั่นของทุกภาคส่วนในชุมชนและทีมงาน “หมอเวอร์” กับระบบการแจ้งข่าว และการดูแลตั้งแต่ต้นทางถึงปลายทาง เช่นตัวอย่าง คนไข้ที่ชาวบ้านเชื่อว่า ผีเข้า แต่จริง ๆ เป็นเพราะน้ำตาลในเลือดต่ำ ซึ่งเป็นความภาคภูมิใจในการใช้ความรู้และศักยภาพจากการเรียนรู้ นำมาช่วยเหลือคนไข้ จึงไม่ต้องแปลกใจเลยที่ในพื้นที่งดงามแห่งนี้ มีรางวัล อสม. ดีเด่นระดับชาติ การันตีถึงการทำงานที่เป็นมืออาชีพ ในระบบจัดการสุขภาพของชุมชน


8. ทีม Care Giver รพ.สต.มูลกระบือ...ผู้นำเสนอเล่า ฉายภาพรอยยิ้มมากมายฟูฟ่องล่องลอยในการทำงานที่เต็มไปด้วยจิตใจมั่นมั่นและภาคภูมิใจ ท่ามกลางงานเล็ก ๆ แต่สุดแสนยิ่งใหญ่ กับเรื่องเล่า กินใจ กับการเยียวยาช่วยเหลือ เช่น “ถ้ายายนอนแคร่แล้ว แล้วหลานยายสิไปนอนใส” ทีมงานเลยเสาะแสวงหาเตียงนอน และรถเข็นมาให้ คุณยายถึงหลั่งน้ำตาร้องไห้กับความซาบซึ้งนี้ ความใส่ใจ "ให้ฟังเรื่องที่เขาอยากเล่า...อย่าถามเรื่องที่เราอยากรู้".....ทำให้รู้ว่าทำไมยายไม่นอนบนเตียง เป็นความรู้สึกไม่สามารถบรรยายถึงความงดงามนี้ได้เลย กับหมอน้อย ๆ ในชุมชน


9. ทีม Care Giver รพ.สต.โนนเสลา ...ผู้นำเสนอเล่าถึงคุณยายท่านหนึ่ง ที่ไม่มีลูกหลาน เกิดมาอย่างไงไม่รู้ บ้านเก่า ๆ พัง ๆ โดดเดี่ยว “หม่องเรานอน ปานไปเถียงนาเอาดากพาดลงนั่ง” แล้วยังเป็นผู้ป่วยจิตเวชประสานหลอน กลัวคนมาฆ่า “ยายไม่กล้ากินข้าวเหนียวในกล่อง เพราะกลัว อสม. ใส่ยาเบื่อ” ความมุ่งมั่นตั้งใจทำทุกวิถีทาง กลวิธีพาไปหาหมอ รู้ช่องทางให้กินยา จนครบหกเดือน ยายช่วยเหลือตนเองได้ ดายหญ้า ไม่หวาดกลัวผู้คนแล้ว ด้วยวิญญาณในการดูแลผู้คน การไม่หยุดนิ่งกับการทำหน้าที่ “มาด้วยใจ ทำด้วยใจ ถึงใครไม่เห็น เราก็ภูมิใจ ความนี้รู้เท่านี้ วัยก็เท่านี้” และมุมมองที่สวยงามงดงามกับ Care Giver ที่เห็นคนไข้จิตเวช ที่มองไม่เป็นคนบ้าที่น่าหวาดกล้ว


10. ทีม Care Giver รพ.สต.แดงสว่าง...ผู้นำเสนอเล่าด้วยความพรั่งพรูถึงผลงานที่มากมายในการดูแลผู้ป่วยหลากหลาย สามารถเล่าได้อย่างไม่รู้จบสิ้น กับหัวใจจิตอาสาที่อยากช่วยเหลือผู้ป่วยและญาติ ๆ กรณีการส่งคนไข้ระยะสุดท้ายตั้งแต่จากบ้าน ไปโรงพยาบาล และกลับมาบ้าน ซึ่ง อสม. อยู่ในตลอดเหตุการณ์ การที่ อสม. เอาสายยางเครื่องช่วยหายใจออกด้วยตนเอง โอกาสที่ได้เป็นทั้งหมอและญาติของผู้ป่วย กับหัวใจที่มุ่งมั่นกับการเรียนรู้อย่างยิ่งใหญ่กับคำพูดที่จริงจัง “ฉันจะดูแลคนไข้ไปเรื่อย ๆ อย่างดีที่สุด ”


11. ทีม Care Giver รพ.ภูเขียว (ผักปัง)...ผู้นำเสนอมี 3 ท่าน ท่านแรกเป็นประธานผู้พิการผักปัง พี่สมจิต เล่าถึงข้อมูลและเรื่องราวของผู้พิการได้อย่างเชี่ยวชาญและรอบด้านในการดูแลและช่วยเหลือ ฝันในอนาคตอยากให้ทุกตำบลมีชมรมผู้พิการ และอยากให้ผู้พิการทุกคนรู้สิทธิอย่างอื่น นอกเหนือตนเองได้ 800 บาทต่อเดือน และท่านที่ 2 และ 3 ชื่นชมกับหัวใจที่เข้มแข็งในความเป็นแม่ที่ดูแลลูกที่ติดเตียง คุณแม่ คุณลูก และคุณหมอ ได้เรียนรู้และเติบโตในการดูแลสุขภาพร่วมกัน บางอย่างแม่ดูแลลูกได้ดีกว่าหมอ เช่น การสังเกตการณ์ติดเชื้อทางเดินปัสสาวะของลูก ทำให้ตอกย้ำว่า “แม่คือหมอคนแรก และหมอที่ดีที่สุดของลูก”


12. ทีม Care Giver รพ.สต.บัวพักเกวียน ...ผู้นำเสนอเป็น อสม. แต่ต้องมาเป็น Care Giver ให้แม่ตนเอง ที่ เป็นโรคหัวใจ หมออยากทำบอลลูนให้ แต่ทำไม่ได้ เพราะไตวาย ต้องล้างไต วันละ 4 ครั้ง อย่างสะอาดมากที่สุด ทำให้เห็นความเชี่ยวชาญที่เกิดจากการเรียนรู้และการปฏิบัติของ Care Giver ความงดงามจากการช่วยเหลือความเป็นนักจดบันทึก การสังเกต และสองมือที่เยียวยาอันคล่องแคล่วและถูกหลักวิชาการ กลวิธีชาญฉลาดในการสร้างศักยภาพให้ผู้ป่วย ด้วยคำพูด “ถ้าหนูตาย ใครจะช่วยเหลือแม่ในการล้างไต” “แม่โชคดีที่มีหนูดูแล แต่หนูไม่มีใครเลยนะถ้าเป็นเหมือนแม่” ทำให้แม่เรียนรู้และช่วยเหลือตนเองด้วย และตนเองก็ดูแลตนเองด้วย เป็นเครื่องยืนยันว่า Care Giver นอกจากเป็นหมอในหลายสาขาแล้ว ยังเป็นผู้เยี่ยมยุทธในสาขา “โรคไต” ด้วยในปฐพี


13. ทีม Care Giver รพ.สต.กวางโจน...ผู้นำเสนอมาด้วยบทกวีหัวใจในการดูแลผู้ป่วย การขับเคลื่อนทีมหมอครอบครัวในชุมชนที่งดงามและเต็มไปด้วยความหมาย บอกเล่าความเป็น อสม. ที่มาจากชายแดน และความมั่นใจ “ผมไม่เพาเวอร์พอยด์ มีแต่เพาเวอร์พูด” เล่าถึง ชีวิตของคนที่เพิ่งรู้ว่า เป็นโรคเบาหวาน และความดันโลหิตสูง ทำให้ตกใจและยอมรับไม่ได้ แต่เวลาผ่านไปเริ่มเข้าใจ แต่ก็มีอาการติดเชื้อในลำไส้ และเริ่มทรุดจนเป็นคนไข้ติดเตียง และอาการไม่ดี จึงทีม อสม. ถึงกับหลั่งน้ำตา แต่ไม่นานอาการดีขึ้น อสม.ไปดูแลเป็นประจำ ประสานหารถเข็นให้ จนคนไข้สามารถใช้ชีวิตได้ปกติอีกครั้ง และมีความสุขที่รายล้อม


14. ทีม Care Giver รพ.สต.หนองแซง...ผู้นำเสนอเล่าถึงการดูแลคนไข้คนหนึ่งที่เป็นความดัน เก๊าต์ รูมาตอยด์ ฐานะยากจน บ้านเล็กเหมือนเถียงนา Care Giver เยี่ยมบ้าน และประเมินแล้วพบว่า คนไข้มีอาการเครียด จากเป็นหัวหน้าครอบครัว หาเลี้ยงทุกคน แต่พอป่วยทุกคนต้องลำบากหาเลี้ยง ทำให้เยียวยาเรื่องสุขภาพจิตและให้กำลังใจ เพราะกลัวคนไข้คิดสั้น นอกจากนั้น คนไข้เดินลุกลำบาก ลูกชายจึงประดิษฐ์รถล้อให้พ่อ พ่อสามารถเคลื่อนไหวได้ ล้มลุกไปปลูกผัก สานแห กับคำพูดคนไข้ที่ทำให้ อสม. มีแรงบันดาลใจ “พ่อไม่คิดจะฆ่าตัวตาย เพราะพ่อมีความสำคัญ มีคนมาเยี่ยมเรื่อย ๆ ” และ อสม. นำเรื่องราวจึงช่อง 7 นำไปออกสกู๊ปชีวิต จนได้เงินส่วนหนึ่งมาช่วยครอบครัวคนไข้ สิ่งดีงามที่เกิดขึ้น เพราะการสั่งสมความรู้ ความใส่ใจ และความมุ่งมั่นของทีม Care Giver


15. ทีม Care Giver รพ.สต.ภูดิน...ผู้นำเสนอเล่าถึงครอบครัวด้อยโอกาสครอบครัวหนึ่ง ที่หัวหน้าครอบครัวเป็นคนไข้ลมชัก และเป็นเบาหวาน สภาพบ้านผุพัง และยากจน เมียก็ป่วยเป็นจิตเวช ลูกชายก็ยังดูแลตนเองไม่ได้ ทำให้คนในหมู่บ้าน ได้ประชุมประชาคม เกิดสายธารน้ำใจ สร้างบ้านให้ ดูแลเรื่องอื่น ๆ ตั้งแต่ ข้าวสาร น้ำปลา นอกจากคนและเครือข่ายในชุมชนแล้ว โรงงานน้ำตาล โรงไฟฟ้า และร้านวัสดุก่อสร้าง ก็ยื่นมือมาดูแลด้วย Care Giver อยู่ร่วมในเหตุการณ์ตลอดเวลา และดูแลเรื่องสุขภาพด้วย ภาพประทับใจของ Care Giver คือ ตำส้มตำ ผัดหมี่ ในการขึ้นบ้านใหม่ ด้วยวลีที่ว่า “คนโคกสะอาด จะไม่ทอดทิ้งกัน” ทำให้เห็นว่า นิยามคำว่า Care Giver หรือผู้ดูแลในชุมชน มีขอบเขตมากมายมหาศาลยิ่งใหญ่นัก


16. ทีม Care Giver รพ.สต.กุดจอก...ผู้นำเสนอเล่าถึง สภาพการทำงานที่ตั้งใจและมุ่งมั่นของ Care Giver “เพราะเป็นคนเลาะบ้านดุ ผู้ใหญ่บ้านไซ่ดุ เลยรู้เรื่องชาวบ้าน” กับเรื่องราวที่คนไข้ติดเตียงที่ปฏิเสธและยืนยันกระต่ายขาเดียวที่ไม่อยากให้ Care Giver ยื่นมือเข้าช่วย จนประสานให้คุณหมอลงเยี่ยมบ้านด้วย ตอนแรก ๆ บอกว่า คุณหมอและ Care Giver ชอบดุ เสียงดัง แต่ด้วยความมุ่งมั่น ใส่ใจ จนทำให้คนไข้มีความไว้วางใจ จนยอมให้เข้าบ้าน แม้กระทั่งลูกสาวที่เปิดร้านเสริมสวยในหมู่บ้าน ไม่อยากให้ไปเยี่ยม ความสู้ไม่ถอย ทำให้ผู้ป้วยให้ความร่วมมือในการดูแลของทีม มีทีมสหวิชาชีพเข้าไปดูแลเสมอ ๆ จน ณ วันนี้ คนไข้ฝากคำพูด มาให้ทีมคุณหมอ และทีมสหวิชาชีพว่า “ตอนนี้ฉันเดินได้แล้วนะ”


### เป็นเวทีการนำเสนอการทำงานของ Care Giver ที่มีบริบทและวิถีชีวิตที่หลากหลายมาก ตอนแรกผู้จัดให้ผมเป็นกรรมการวิพากษ์ แต่เอาไปเอามา เป็นคนถอดบทเรียนและบันทึกด้วย ผมรู้สึกมีความสุข และแรงบันดาลใจมากครับ เห็นคุณค่าและความเป็นจิตอาสา และหัวใจแห่งความกรุณาของ Care Giver จนแอบบอกผู้จัดว่า ครั้งหน้าของบประมาณมาก ๆ เพื่อให้ได้ Care Giver และผู้สนใจเข้าร่วม และเปิดเวทีเผยแพร่ความดีความงามมาก ๆ ทุกเรื่องประทับใจมาก ๆ และจุกแน่นเอ่อล้นด้วยน้ำตาแห่งความปิติ

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน ความสุขของหมออนามัย



ความเห็น (8)

เขียนเมื่อ 

แต่ละทีมทำงานได้สมเป็น Humanized Health Care มากครับ

เขียนเมื่อ 

ชื่นชมคนทำงานด้วยหัวใจมาก ๆ ค่ะ .... สุดยอดทุกแห่ง

เขียนเมื่อ 

ด้วยความชื่นชมทีม Care Giver ค่ะ

เหนือสิ่งอื่นใด ผู้สูงอายุต้องการความเอาใจใส่จากลูกหลานมากที่สุด สังเกตได้ชัดเจนว่าผู้สูงอายุที่ลูกหลานพามารพ. มักมีคุณภาพชีวิตที่ดีกว่าค่ะ

บางคนมารำพรรณว่าลูกหลานไม่ใส่ใจ น่าเห็นใจมาก

ทีมภูเขียว กำลังมาแรง ยินดีด้วย

มาร่วมชื่นชมค่ะ...

เขียนเมื่อ 

สู้ๆนะค่ะคุณหมอ ^_^

เขียนเมื่อ 

ดูแลด้วย หัวใจและความเป็นมนุษย์ นะคะ .... ชื่นชมค่ะ

เขียนเมื่อ 

ดูแลด้วยหัวใจ เกาะติดขอบเตียง..แม้ผูป่วยจะไม่หาย-ไม่ลุกเดิน
............... เป็นความสำเร็จ งดงามในตัวเอง ครับ