การพิจารณาอายุของผิวและเนื้อโลหะ จาก ลักษณะของสนิม

*************************************
หลักการที่สำคัญคือ

*โลหะอายุน้อย จะสนิมน้อยชั้น บางๆ ตื้นๆ
**ถ้าอายุมาก สนิมจะหลากชั้น ซับซ้อน หนา และลึก

ในการเรียนรู้ จึงจะต้องทำความเข้าใจลักษณะของโลหะผสม การเกิดสนิม และพัฒนาการของสนิมแบบต่างๆ

แล้วพยายามปรับสายตา และความเข้าใจระดับพัฒนาการ รูปแบบของสนิม
จนสามารถมอง "สเกลของสนิม" (แบบต่างๆ) กับอายุของโลหะให้ได้

ที่อาจจะแบ่งได้ ตั้งแต่ 10-100-1000 ปี

โดยถือหลักว่า อะไรที่พัฒนาเร็ว ก็จะหายไปเร็ว

ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับ (1) ส่วนประกอบของโลหะดั้งเดิม (2) อายุพัฒนาการ (3) สภาพการใช้การล้าง และเก็บรักษา

ลักษณะของสนิมที่เกิดขึ้นมีดังนี้

ก. สนิมที่เกิด และยังฝังตัวอยู่ในเนื้อ เป็นเพียงการเปลี่ยนสี เพิ่มปริมาตร หรือมีลักษณะเป็นก้อนๆ เส้นๆ บวมๆ อยู่ในเนื้อ ที่เรียกง่ายๆ ว่า "ความเหี่ยว" ฉ่ำๆ อยู่ในเนื้อ มีสีและลักษณะ แตกต่างไปตามส่วนผสมตั้งต้น (Combined-metal-complex oxide) ในเนื้อโลหะนั้นๆ ที่เป็นสนิมโลหะเชิงซ้อนมาแต่เดิม เช่น พระ ลป ศุข ส่วนใหญ่ และ ลพ ทวด หลังเตารีด

ข. สนิมที่เกิดจากโลหะชนิดเดียว แต่พัฒนามาโดยลำดับ ไล่โทนสี จากในออกนอก ในจุดเดิม จนกระทั่งมีการพัฒนาของสนิมเดี่ยวเชิงซ้อน (Single-metal oxide complex) เป็นสีต่างๆได้อีก หลายลำดับ ที่เรียกว่า "เนื้อไล่โทนสี" เช่น สนิมทองคำ หลากสี ทั้งในและนอกเนื้อ บนจุดเดียวกัน ของพระที่มีเนื้อทองคำเป็นส่วนผสม

ค. สนิมที่เกิดทับถมกันด้านนอก เป็นชั้นๆ ของการเคลื่อนที่ของสนิมแต่ละประเภท ทำให้เกิดชั้นสีสนิมด้านนอกจากโลหะ ต่างชนิด มีสีแตกต่างกันแบบไม่เกี่ยวข้องกัน เรียกว่า "ชั้นสีสนิม" (Single-metal-oxides' layers) เช่น สนิม เขียว ขาว ดำ แดง ในเนื้อ ลพ เงิน

ง. สนิมที่เกิดแล้วหลุดร่วงไป เหลือแต่รอยกร่อน และคราบสนิมในหลุมเล็กๆน้อยๆ เรียกว่า "สนิมขุม" (Oxide pit surface) เกิดลักษณะเป็นผิวเหี่ยว หลุมๆ ขรุขระ ไม่สะท้อนแสง และมีคราบสนิมประปรายในหลุมเล็กๆ เหล่านั้น

จ. สนิมเชิงซ้อน (Metal oxide complex) ที่เกิดจากการทำปฏิกริยาของสนิมชนิดต่างๆ ในภายหลัง (Metal oxide derivatives) เกิดสนิมหลากสี เชิงซ้อน เป็นเอกลักษณ์ของส่วนผสมของแต่ละวัด แต่ละกรุ แต่ละรุ่น เช่น สนิมแดง สนิมลูกหว้า สนิมชีนเขียว ที่จะมีลักษณะภายนอก เป็น อัตลักษณ์ของตัวเอง ที่เมื่อเห็นบ่อยๆ ก็จะจำได้เอง

นี่คือลักษณะที่ปรากฏของสนิมแบบต่างๆ ที่สามารถแบ่งได้ตามประเภทโลหะ พัฒนาการ และอายุ
ลองพิจารณา ตามรูปครับ